ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဴိးေဖာက္မႈေတြနဲ႕ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္း အသံုးျပဳ ေနတာေတြကို အသက္ ၁၄ႏွစ္ အရြယ္မွာ ကေလးစစ္သား အျဖစ္ စုေဆာင္း ခံခဲ့ရတဲ့ ေမာင္ဟိန္းမင္းေအာင္က ထြက္ဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔ စစ္သင္တန္းေက်ာင္းမွာ ေလးလခြဲတိတိ စစ္သင္တန္း တက္ခဲ့တယ္။ သင္တန္းက ၾကမ္းလြန္းတယ္။ အထဲမွာ က်န္းမာေရး မေကာင္းတဲ့ ကေလးစစ္သားေရာ လူႀကီးစစ္သားပါ ပါတယ္။ အေယာက္ ၂၅၀ ေက်ာ္မွာ ကေလးစစ္သား ၁၀၀ ေက်ာ္ ေတြ႔ရပါတယ္။ ညကင္းက်တဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း တခ်ိဳ႕အရာရွိေတြက က်ေနာ္တုိ႔ကုိ အခြင့္အေရး မေပးခဲ့ပါဘူး။ ကင္းကုိ အျပည့္ေစာင့္ခုိင္းတဲ့အတြက္ အိပ္ခ်ိန္မရွိပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္ေျပာခြင့္မရွိပါဘူး။ ေျပာရင္ ေသနတ္ဒင္နဲ႔ ႐ုိက္တာ ေျခေထာက္နဲ႔ ကန္တာကုိ ခံရပါတယ္”
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကေလးစစ္သား စုစုေပါင္း ခုနွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိေနတယ္လို႔ သတင္းေတြ ၾကားသိ ရေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာသြားပါတယ္။
ေမာင္ဟိန္းမင္းေအာင္ဟာ ၁၉၉၉ ခုနွစ္ကေန ၂၀၀၁ ခုႏွစ္အထိ စစ္တပ္မွာ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထိုင္းျမန္မာ နယ္စပ္ကို ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္ ခဲ့ပါတယ္။ ဒီၾကားနာပဲြကို ဦးေဆာင္ စီစဥ္ခဲ့သူ ကေတာ့ အေမရိကန္ အမ်ဳိးသမီး ဒီမိုကရက္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ Eddie Bernice Johnson ျဖစ္ပါတယ္။
ကေလးစစ္သား စုေဆာင္း အသံုးျပဳ ေနတာေတြ ရပ္တန္႔ေရး အတြက္ ျမန္မာအစိုးရကို အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြ ဖိအားေပး တိုက္တြန္းႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ဒီၾကားနားပဲြကို ျပဳလုပ္ခဲ့တာလို႕ အေမရိကန္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႕ Human Right Action Center က ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ Grace Powell က အာအက္ဖ္ေအကို ေျပာပါတယ္။
ဒီၾကားနာပဲြရဲ႕ ထူးျခားခ်က္က ျမန္မာကေလး စစ္သားေဟာင္း တဦးကိုယ္တိုင္က သူ႔အေတြ႔ အႀကံဳေတြကို အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြ သိေအာင္ ထြက္ဆိုသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းတဲ့ ကိစၥဟာ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြတင္ မကဘဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ မွာလည္း ျဖစ္ပြားေနတယ္ ဆိုတာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ အာ႐ုံစိုက္လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္တာ ပါလို႕ ေျပာသြားတာပါ။
ၾကားနာပဲြမွာ ျမန္မာ့ရန္ပံုေငြအဖဲြ႕ Burma Fund ရဲ႕ ကုလသမဂၢေရးရာ တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာ ေသာင္းထြန္းက ျမန္မာျပည္နယ္စပ္ တေလွ်ာက္ ထြက္ေျပး ေရာက္ရွိလာတဲ့ ကေလး စစ္သားေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ အစိုးရ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ၀ိုင္း၀န္း ကူညီၾကဖို႔ တိုက္တြန္း ေျပာဆို သြားပါတယ္။