နယူူးေဒလီရႀိ ဂဵန္တားမန္တားပန္းဴခံမႀာ ကူကီးတိုင္းရင္းသားေတၾနဲႛ ဴမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး လႁပ္ရႀားသူ စုစုေပၝင္း အင္အား ၆၀ေကဵာ္ ေ႔ကးေ႒ကာ္ ဆႎၬဴပခဲ့ဳကပၝတယ္။

အဲဒီဆႎၬဴပပၾဲမႀာ ကူကီးအမဵိႂးသား ကၾန္ဂရက္ဥကၠႉ ဦးလက္လန္းက ကူကီး တိုင္းရင္းသားေတၾအေပၞ စစ္အစိုးရက အႎိုင္ကဵင့္ေနတာေတၾနဲႛ ပတ္သက္႓ပီး ေဴပာ႒ကားသၾားပၝတယ္။

ဦးလက္လန္း။   ။ “ကူကီးေခၝင္းေဆာင္ေတၾကို အတင္းအကဵပ္ ေခၞ႓ပီးေတာ့ သူတိုႛဟာ ကူကီးလူမဵိႂး မဟုတ္ပၝဘူးဆို႓ပီး လက္မႀတ္ထိုးခိုင္းတဲ့ ကိစၤဴဖစ္ပၝတယ္။ အဲဒၝ အင္မတန္မႀ ႟ိုင္းတဲ့ကိစၤဴဖစ္တယ္။ ဒၝမဵိႂး ကမႝာေပၞမႀာ ဘယ္ႎိုင္ငံမႀာမႀ မဳကားဖူးပၝဘူး၊ ကဵေနာ္တိုႛ လူမဵိႂးမႀာလည္း ကဵေနာ္တိုႛ လူမဵိႂးနာမည္ကို ေ႟ၾးခဵယ္ပိုင္ခၾင့္ ရႀိတယ္။ ကူကီးဆိုတာ ဗမာဴပည္မႀာ မရႀိဘူးဆိုတဲ့ စကားမဵိႂးကို ဒီေနႛေဴပာလာပၝတယ္။ ဒီလိုပံုစံမဵိႂးနဲႛ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီႌၾတ္ေရး ဆိုတာလည္း ဘယ္လိုမႀ ေဖာ္ေဆာင္ႎိုင္မႀာ မဟုတ္ပၝဘူး။ ဒီစစ္အစိုးရဟာ လူမဵိႂးစံုအေပၞမႀာေရာ ဴပည္သူလူထုတရပ္လံုးအေပၞမႀာေရာ အဴမဲဗိုလ္ကဵစိုးမိုးဖိုႛ ကလိမ္ကကဵစ္ ဥာဏ္ေတၾသုံုး႓ပီးေတာ့ ဴပည္သူလူထုအေပၞမႀာ ရတဲ့နည္းနဲႛ အႎိုင္ယူဖိုႛ လုပ္တာ ဴဖစ္တယ္။ ဒၝကို ကဵေနာ္တိုႛပဲ သိတယ္။ ”

ကူကီးေကဵာင္းသားမဵား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦးရဲ့ ဥကၠႉ ကိုလူလၾန္းကလည္း ကိုယ့္လူမဵိႂး ကိုယ့္အမည္နဲႛပဲ လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ ေနခဵင္တဲ့အတၾက္ ေတာင္းဆိုရတာ ဴဖစ္ေ႒ကာင္းနဲႛ ေခတ္အဆက္ဆက္က ကူကီးတိုင္းရင္းသားေတၾ အႎႀိမ္ခံဘဝနဲႛေနခဲ့ရတာကို ေဴပာသၾားပၝတယ္။

ကိုလူလၾန္း။     ။ “တိုင္းရင္းသားရဲ့ အခၾင့္အေရးဆိုတာ အတိုင္းပဲ ကဵေနာ္တိုႛက လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ ကိုယ့္လူမဵိႂးရဲ့ အမည္ပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္ ကိုယ့္လူမဵိႂးရဲ ့နယ္ေဴမထဲမႀာ ကဵေနာ္တိုႛက လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ေနခဵင္တယ္၊ ေနာက္႓ပီးေတာ့ ဒီမိုကေရစီေရး ဆိုရင္လည္း ကဵေနာ္တိုႛက လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ တိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ကဵေနာ္တိုႛက ကူကီး အေရးလုပ္ရင္းနဲႛ ဒီမိုကေရစီအတၾက္လညး္ တိုက္သၾားမႀာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ အာဏာပိုင္ေတၾက အမဵိႂးမဵိႂး ႓ခိမ္းေဴခာက္တယ္ေပၝ့ေနာ္၊ ကဵေနာ္တိုႛခံခဲ့ရတာ ၁၉၆၇ ကေန ခၝေတာ္မီ စစ္ဆင္ေရးမႀာလည္း ကူကီးဆို႓ပီးေတာ့မႀ သူတိုႛက ေမာင္းထုတ္ခဲ့ဳကတယ္၊ ေနာက္မႀ ဒီလိုမဵိႂး ဴပသနာဆက္ဴဖစ္တယ္ေပၝ့။ တခဵိႂႚက ကူကီးဆိုတာ မေဴပာရဲဳကဘူး။ ကူကီးဆိုတာက ကဵေနာ္တိုႛ ေမၾးရာပၝ အခၾင့္အေရး ဴဖစ္တဲ့အတၾက္ ကဵေနာ္တိုႛဟာ ကူကီးဴဖစ္တယ္။ အရင္ကလည္း ဴဖစ္တယ္။ ေနာင္လည္း ဴဖစ္တယ္။”

ကူကီးေကဵာင္းသားမဵား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦးရဲ့ ဥကၠႉ ကိုလူလၾန္း ေဴပာသၾားတာပၝ။ ကူကီးတိုင္းရင္းသားေတၾဟာ စစ္ကိုင္းတိုင္း ကေဘာ္ခဵိႂင့္ဝႀမ္း ဟုမၳလင္းေဒသ ခႎၩီး႓မိႂႚနယ္ ေလရႀီး႓မိႂႚနယ္နဲႛ ခဵင္းဴပည္နယ္ တၾန္းဇံ ႓မိႂႚနယ္ေတၾမႀာ အမဵားစု ေနထုိင္ဳကတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ေနႛက တမူး႓မိႂႚေပၞမႀာရႀိတဲ့ ကူကီးတိုင္းရင္းသားေတၾကို ကူကီးတိုင္းရင္းသား မဟုတ္ပဲ ထာဒိုခဵင္း တိုင္းရင္းသားေတၾ ဴဖစ္ေ႒ကာင္း အတင္းအကဵပ္ လက္မႀတ္ထိုးခိုင္းခဲ့ရာကေန ဒီဴပႍနာေတၾ စတင္ခဲ့တာလိုႛ သိရပၝတယ္။