ဴမန္မာႎိုင္ငံတၾင္ ၂၀၀၆ခုႎႀစ္ မတ္လက ပထမဆံုး ဳကက္ငႀက္တုပ္ေကၾး ဴဖစ္ပၾားရာ မႎၩေလး႓မိႂႚတၾင္ ဳကက္ေသမဵားကို ေဴမမဴမၟႂပ္မီ ပိုးသတ္ေဆး ဴဖန္းေနေသာ တိေမၾးကု အမႁထမ္းတဦး ဴဖစ္ပၝသည္။ ေရာဂၝ ကာကၾယ္တားဆီးေရး ေဆးဝၝးႎႀင့္ ပစၤည္းကိရိယာမဵားအတၾက္ ႎိုင္ငံတကာ အကူအညီ ပိုမိုလိုအပ္ေနေဳကာင္း FAO ရန္ကုန္႟ုံးက တာဝန္ခံ မစၤတာ တန္ဇန္ပင္းက ေဴပာဳကားပၝသည္။ (Photo: AFP)

ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀာ H5N1 ဳကက္ငႀက္တုပ္ေကၾးဗိုင္းရပ္ပိုး ပထမဆံုး လူကို ကူးစက္မႁ တရပ္ဴဖစ္ပၾားခဲ့တယ္လိုႚ ကမၲာ့ကဵန္းမာေရးအဖၾဲႚက ေသာဳကာေနႚက အတည္ဴပႂ ေဳကညာခဲ့ပၝတယ္။

လူကိုေသေစႎိုင္တဲ့ H5N1 ဳကက္ငႀက္တုပ္ေကၾးဗိုင္းရပ္ပိုး ပထမဆံုးကူးစက္ခံရသူဟာ ရႀမ္းဴပည္နယ္ အေရႀႚေဴမာက္ပိုင္းက မိန္းကေလးတေယာက္ဴဖစ္ပၝတယ္။ သူမဟာ H5N1 ဳကက္ငႀက္တုပ္ေကၾး ဗိုင္းရပ္ပိုးဴဖစ္ပၾားခဲ့တဲ့အရပ္မႀာ ေနထိုင္သူဴဖစ္႓ပီး လၾန္ခဲ့တဲ့ ႎိုဝင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေနႚက ကိုယ္ပူ႓ပီး ေခၝင္းကိုက္တဲ့ လကၡဏာေတၾ ခံစားခဲ့ရပၝတယ္။ အဲသလိုဴဖစ္႓ပီး ၆ ရက္ အဳကာမႀာ သူမကိုေဆးရံုတင္ခဲ့ပၝတယ္။

႓ပီးခဲ့တဲ့ႎိုဝင္ဘာလက အဲဒီေဒသက ဳကက္ဴခံေတၾမႀာ ဳကက္ငႀက္တုပ္ေကၾးဗိုင္းရပ္ပိုး ကူးစက္မႁဴဖစ္ပၾားခဲ့လိုႚ တာဝန္ရႀိသူေတၾက အေဴခအေနေတၾကို ပံုမႀန္ေစာင့္ဳကည့္ေနခဲ့ရာမႀာ အဲဒီမိန္းကေလး ေနမေကာင္းဴဖစ္တာကို စံုစမ္းမိသၾားခဲ့တယ္လိုႚ ကမၲာ့ကဵန္းမာေရးအဖၾဲႚက ဆိုပၝတယ္။ ဴမန္မာအာဏာပိုင္ေတၾဟာ ဒီသတင္းကို ကမၲာ့ကဵန္းမာေရးအဖၾဲႚဆီ ခဵက္ခဵင္း ေပးပိုႛခဲ့႓ပီး ေဆာင္ရၾက္စရာရႀိတာေတၾကို ေစာေစာစီးစီးပဲ ပူးေပၝင္းေဆာင္ရၾက္ခဲ့တယ္လိုႚ ကမၲာ့ကဵန္းမာေရးအဖၾဲႚ ေဴပာခၾင့္ရပုဂၢိႂလ္ မစၤတာ ဂရီေဂၞရီ ဟတ္ က ဆိုပၝတယ္။

အဲဒီမိန္းကေလးကို ပထမဆံုး ရန္ကုန္က ဓၝတ္ခၾဲခန္းမႀာ စစ္ေဆးတဲ့အခၝ H5N1 ဗိုင္းရပ္ပိုး ရႀိေနတာေတၾႚရပၝတယ္။ အဲဒီေနာက္ သူမဆီက ေသၾး စတဲ့နမူနာေတၾကို ဂဵပန္ႎိုင္ငံက ကမၲာ့ ကဵန္းမာေရးအဖၾဲႚ ဓၝတ္ခၾဲခန္းမႀာ စစ္ေဆး႓ပီး H5N1 ဗိုင္းရပ္ပိုးရႀိေဳကာင္း အတည္ဴပႂႎိုင္ခဲ့ပၝတယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီမိန္းကေလးဟာ ဴပန္လည္ကဵန္းမာလာ႓ပီလိုႚ သိရပၝတယ္။ သူမနဲႚထိေတၾႚမႁရႀိတယ္လိုႚ သိရသမ႖လူေတၾဟာလည္း အခုထိ ကဵန္းမာေနဳကပၝတယ္။ အဲဒီေဒသတဝိုက္ေစာင့္ဳကည့္ရာမႀာလည္း ေနာက္ထပ္ ကူးစက္မႁတစံုတရာ မေတၾႚရ ေသးပၝဘူး။

အခုလို H5N1 ဗိုင္းရပ္ပိုး လူကိုကူးစက္ခံရတာဟာ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀာ ပထမဆံုးဴဖစ္သလို ဴမန္မာႎိုင္ငံဟာလည္း ၁၃ ခုေဴမာက္ H5N1 ဗိုင္းရပ္ပိုး လူကိုကူးစက္တဲ့ႎိုင္ငံ စာရင္းဝင္သၾားပၝတယ္။ ကမၲာ့ကဵန္းမာေရးအဖၾဲႚ အဆိုအရ ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္ကစ႓ပီး ဒီဗိုင္းရပ္ပိုး ကူးစက္ခံရသူေပၝင္း ၃၄၀ ေလာက္ ရႀိ႓ပီး ၂၀၈ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့ပၝတယ္။ အဴဖစ္အမဵားဆံုးဟာ အင္ဒိုနီးရႀားႎိုင္ငံဴဖစ္႓ပီး ကူးစက္ခံရသူ ၁၁၅ေယာက္မႀာ ၉၂ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့ပၝတယ္။ ဒုတိယ ဗီယက္နမ္ႎိုင္ငံက ကူးစက္ခံရသူ ၁၀၀ ရႀိ႓ပီး ေသဆံုးသူ ၄၆ ေယာက္ ရႀိ႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။

H5N1 ဗိုင္းရပ္ပိုးဟာ လူကိုကူးစက္ခဲတယ္ဆိုေပမယ့္ တကယ္လိုႚ ဒီဗိုင္းရပ္ပိုးဟာ ထူးကဲ႓ပီး အသၾင္ေဴပာင္းသၾားမယ္ဆိုရင္ လူေတၾအတၾက္ ကပ္ေရာဂၝအသၾင္ ဴဖစ္သၾားႎိုင္တာမိုႚ က႗မ္းကဵင္သူေတၾက သတိ႒ကီး႒ကီးထား႓ပီး ေစာင့္ဳကည့္ေနဳကတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။

မႀတ္ခဵက္မဵား

ေအာက္ပၝပံုစံကို ဴဖည့္စၾက္႓ပီးလ႖င္ မႀတ္ခဵက္မဵား ေရးသားႎိုင္ပၝသည္။ မႀတ္ခဵက္မဵားကို စိစစ္႓ပီးမႀ ေဖာ္ဴပေပးမည္ ဴဖစ္ပၝသဴဖင့္ ဤစာမဵက္ႎႀာေပၞမႀာ ခဵက္ခဵင္း ဴမင္ရမည္မဟုတ္ပၝ။ မဳကာခင္ ေနာက္တခၝ ဴပန္လာ႓ပီး မိမိ၏ မႀတ္ခဵက္ကို ဴပန္ဳကည့္ပၝရန္ ေမတၨာရပ္ခံပၝသည္။