မင်္စတာ ကင်တားနားက ဆြစ်ဇာလနိံိုင်ငံ ဂဵီနီဗ္ဘာမိြႚ ကုလသမဂ္ဂ လူႛအခြင့်အရေးကောင်စီ ညီလာခံကို မတ်လ ၅ ရက်နေႛ ရက်စြဲနဲႛ ရေးသားတင်သြင်းခဲ့တဲ့ ူမန်မာိံိုင်ငံ လူႛအခြင့်အရေး အေူခအနေ အစီရင်ခံစာမြာ အခုလို အဋ္ဌကူံပထြားတာ ူဖစ်ပၝတယ်။ သူဟာ ဒီအစီရင်ခံစာကို မတ်လ ၁၅ ရက် လာမဲ့ တနလဿာနေႛမြာ လူႛအခြင့်အရေး ကောင်စီ အဖြဲႚဝင် ိံိုင်ငံတေကြို ကိုယ်တိုင် ဖတ်ုကားတင်ူပမြာ ူဖစ်ပၝတယ်။
ဆက်တိုက်ထြက်ပေၞနေတဲ့ အစီရင်ခံစာတေအြရ ူမန်မာိံိုင်ငံက လူႛအခြင့်အရေး ခဵိြးဖောက်မတြခဵိြႚဟာ ရောမ္ဘမိြႚ ICC ိံိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မြ တရား႟ုံးက သတ်မြတ်ထားတဲ့ လူသားတေအြပေၞ ကဵြးလြန်တဲ့ ရာဇဝတ်မြ ဒၝမမြဟုတ် စစ်ရာဇဝတ်မနြဲႛ အကဵံြးဝငိံိုင်တယ်လိုႛ မင်္စတာ ကင်တားနားက ထောက်ူပထားပၝတယ်။
ူမန်မာိံိုင်ငံတြင်းက လူႛအခြင့်အရေး ခဵိြးဖောက်မြ စြပ်စြဲခဵက်တေနြဲႛ ပတ်သက်လိုႛ စုံစမ်းဖိုႛ အစိုးရမြာ တာဝန်ရြိပေမဲ့ စစ်အစိုးရဟာ တာဝန်ယူ ေူဖရြင်းဆောင်႟ြက်ဖိုႛ ပဵက်ကြက်နေတယ်လိုႛ မင်္စတာ ကင်တားနားရဲ့ အစီရင်ခံစာမြာ ဖော်ူပထားပၝတယ်။ ဥပမာအားူဖင့် ကလေးစစ်သား စုဆောင်းအသုံးူပမြြ၊ ရခိုင်ူပည်နယ်ေူမာက်ပိုင်းက မူစလင်တေအြပေၞ ခြဲူခားဖိံြိပ်မြ၊ အစားအစာ၊ နေထိုင်စရာ၊ ကဵန်းမာရေး၊ ပညာရေး စတဲ့ အေူခခံ လိုအပ်ခဵက်တေကြိုလည်း အစိုးရက တာဝန်ယူ ူဖည့်ဆည်းဆောင်႟ြက်ပေးဖိုႛ ပဵက်ကြက်နေေုကာင်း ထောက်ူပထားပၝတယ်။
ဒီလို တာဝန်ယူမြ ကင်းမဲ့နေတဲ့အတြက် ကုလသမဂ္ဂအနေနဲႛ ူမန်မာိံိုင်ငံက လူႛအခြင့်အရေးခဵိြးဖောက်မြတေဟြာ ိံိုင်ငံတကာအဆင့် ရာဇဝတ်မြ ေူမာက်မေူမာက် အသေးစိတ် အခဵက်အလက်ရြာဖေစြုံစမ်းရေးအဖြဲႚ ဖြဲႚစည်းတာဝန်ပေးဖိုႛ စဉ်းစားသင့်ေုကာင်း မင်္စတာ ကင်တားနားက အဋ္ဌကူံပထြားပၝတယ်။
ဒၝ့ူပင် အခုလို ူမန်မာိံိုင်ငံတြင်းမြာ ိံြစ်ပေၝင်းမဵားစြာ လူႛအခြင့်အရေး ခဵိြးဖောက်မြတေကြို သိလဵက်နဲႛ ကဵြးလြန်နေတာတေဟြာ အစိုးရက မူဝၝဒ ခဵမြတ်လုပ်ဆောင်နေတာေုကာင့် ူဖစ်္ဘပီး၊ ဒီလူႛအခြင့်အရေးခဵိြးဖောက်မြတေမြြာ ထိပ်ပိုင်းအဆင့် အာဏာပိုင်တြေ၊ စစ်တပ်နဲႛ တရားရေးဌာနအဆင့်ဆင့် ဝန်ထမ်းတေတြိုႛ ပၝဝင်ပတ်သက်နေတယ်လိုႛ မင်္စတာ ကင်တားနားက ထောက်ူပထားပၝတယ်။
မင်္စတာ ကင်တားနားရဲ့ တင်ူပခဵက်ကို လူႛအခြင့်အရေး၊ ဒီမိုကရေစီရေး လြပ်ရြားနေုကတဲ့ အဖြဲႚအစည်း အသီးသီးက ဋ္ဌကိဆြိုလိုက်ုကပၝတယ်။ ဒီအစီရင်ခံစာဟာ လြန်ခဲ့တဲ့ အိံြစ် ၂၀ အတြင်း ကုလသမဂ္ဂအရာရြိ တဦးရဲ့ အဓိပဍ္ဎာယ် ူပည့်ဝတဲ့ ပထမဆုံး တင်ူပခဵက်ူဖစ်တယ်လိုႛ USCB အမေရိကန်အေူခစိုက် ူမန်မာ့အရေး ဆောင်႟ြက်မအြဖြဲႚရဲ့ အမြဆောင် ႌြန်ုကားရေးမြြး ဦးအောင်ဒင်က သုံးသပ်ေူပာုကားပၝတယ်။
“ဒီ နအဖစစ်အုပ်စုရဲ့ ူမန်မာူပည်သူူပည်သားတြေ အပေၞမြာ နည်းမဵိြးစုံ အုကမ်းဖက် အုပ်ခဵြပ်တာတေကြို သူက ကြက်ကြက်ကြင်းကြင်း ဖော်ူပထား္ဘပီးတော့ လူႛအခြင့်အရေး ခဵိြးဖောက်မြတေဟြာူဖင့် တကယ်ကဵတော့ အစိုးရကိုယ်၌ကိုက ပေၞလစီခဵမြတ်္ဘပီးတော့ လုပ်နေတာလိုႛ သူက စြပ်စြဲထားတယ်။ အစိုးရဆိုတဲ့နေရာမြာ စစ်တပ်လည်းပၝမယ်၊ တရားစီရင်ရေး စနစ်လည်းပၝမယ်၊ အုပ်ခဵြပ်ရေးစနစ်၊ အားလုံးကန္ဘေပီးတော့ လူႛအခြင့်အရေး ခဵိြးဖောက်မြတေကြို ပေၞလစီခဵ္ဘပီး ကဵင့်သုံးနေတာ ူဖစ်တယ်။”
“ဒၝေုကာင့်မိုႛလိုႛ၊ ဒီူပစ်မြတေဟြာူဖင့် ိံိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မြ ခုံ႟ုံးမြာ တင်သင့်တဲ့ ရာဇဝတ်မြတြေ ူဖစ်တယ်၊ ဒၝေုကာင့်မိုႛလိုႛ ဒၝတေကြို ကုလသမဂ္ဂ အဖြဲႚအစည်းတေကြ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ကော်မရြင် ဖြဲႚ္ဘပီးတော့ စုံစမ်းသင့်တယ်လိုႛ သူက အုကူံပထြားပၝတယ်။ ဆိုတော့ ဒၝတေကြူဖင့် အင်မတန် ကောင်းတယ်။ ကဋ္ဋန်တော့အူမင်ကတော့ ဒီ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ူမန်မာိံိုင်ငံဆိုင်ရာ ပၝဝင်ပတ်သက်မြ ၁၉၉၁ ခိုံြစ်က တြက်လိုႛရြိရင် အခုဆိုလိုႛရြိရင် အိံြစ် ၂၀ လောက် ရြ္ဘိပီပေၝ့ဗဵာ၊ ိံြစ် ၂၀ လောက်အတြင်းမြာ ဒၝ ပထမဆုံးအဋ္ဌကိမ် အင်မတန် အဓိပဍ္ဎာယ်ရြိတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အရာရြိတယောက်ရဲ့ တင်ူပခဵက်ကို ုကားရတာပၝပဲ။”
ကုလသမဂ္ဂ လူႛအခြင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလြယ် မင်္စတာ ကင်တားနားရဲ့ အစီရင်ခံစာမြာ ဒေၞအောင်ဆန်းစုုကည်နဲႛ တကြ ိံိုင်ငံရေးအကဵဉ်းသား ၂၁၀၀ ကေဵာ်ကို အခိုံြစ်ကဵင်းပမဲ့ ေ႟ြးကောက်ပြဲမတိုင်ခင် လြတ်ပေးဖိုႛ ူမန်မာစစ်အစိုးရကို ထပ်မံတောင်းဆိုထားပၝတယ်။
မင်္စတာ ကင်တားနားဟာ ္ဘပီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝၝရီလက ူမန်မာိံိုင်ငံကိုသြားရောက်္ဘပီး လူႛအခြင့်အရေး အေူခအနေတြေ စုံစမ်းလေ့လာခဲ့ပၝတယ်။
ူမန်မာိံိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ လူႛအခြင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလြယ် မင်္စတာ ကင်တားနားက ကုလသမဂ္ဂ လူႛအခြင့်အရေး ကောင်စီ ညီလာခံကို တင်သြင်းတဲ့ အစီရင်ခံစာနဲႛ ပတ်သက်လိုႛ ူမန်မာိံိုင်ငံ ရြေႚနေမဵားကောင်စီ အထြေထြေ အတြင်းရေးမြြး ဦးအောင်ထူးကို RFA အဖြဲႚသား ကိုကေဵာ်ကေဵာ်အောင်က ဆက်သြယ်မေးူမန်းထားပၝတယ်။