မေလၾးေႎၾေႎႀာင္း။        ။ “အဲလိုမဵိႂးသတင္းေတၾက ထၾက္ေနတယ္ဆိုရင္ လက္ဖက္လုပ္စားေနတဲ့ ပေလာင္ဴပည္သူလူထုေတၾက ဒုကၡအရမ္းေရာက္တယ္၊ ဘာဴဖစ္လိုႛလဲဆိုေတာ့ ဒီလိုမဵိႂးဳကား႓ပီဆိုရင္ လက္ဖက္ဝယ္တဲ့လူေတၾ၊ ပၾဲစားေတၾ က သိပ္မဝယ္ေတာ့ဘူး၊ လက္ဖက္အေရာင္းအဝယ္ေတၾက သိပ္မဴဖစ္ေတာ့ဘူး။ အခၝတိုင္းလည္း ဒီလို သတင္းေတၾေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပၝ့ေနာ္ တဴခားသတင္းေတၾေပၝ့။ ဥပမာ ဧရာ၀တီတိုင္းမႀာ နာဂစ္ ဴဖစ္႓ပီးေနာက္ပိုင္းမႀာ က႗န္ေတာ္တိုႛဆီမႀာ လက္ဖက္ဝယ္တဲ့လူ သိပ္မရႀိဘူး၊ ဒီလိုမဵိႂးသတင္းေတၾ ထၾက္ေတာ့ က႗န္ေတာ္တိုႛဆီမႀာ လက္ဖက္ဝယ္တဲ့လူ အေရာင္းအဝယ္လုပ္တဲ့သူေတၾက သိပ္နည္းလာတယ္ လက္ဖက္ေဴခာက္ဴဖစ္ဴဖစ္ လက္ဖက္စိုဴဖစ္ဴဖစ္ အေရာင္းအဝယ္ေတၾက သိပ္မေကာင္းဘူး၊ စီးပၾားေရး ကဵပ္တည္းေနတဲ့ဳကားက အခက္အခဲေတၾ ဴဖစ္လာတယ္။”

လက္ဖက္ေတာင္သူေတၾဟာ လက္ဖက္ေဴခာက္၊ လက္ဖက္စို၊ အခဵိႂေဴခာက္ စသဴဖင့္ အမဵိႂးမဵိႂးလုပ္႓ပီးေတာ့ ဴမန္မာႎိုင္ငံအတၾင္း ေနရာအႎႀံႛ ဴဖန္ႛခဵိေနတဲ့ လက္ဖက္ပၾဲစားေတၾထံ ေရာင္းခဵပၝတယ္၊ တကယ္ေတာ့ ပေလာင္ တိုင္းရင္းသားအမဵားစု ေနထိုင္တဲ့ နမ့္ဆန္၊ မန္တံု၊ နမ့္ခမ္း႓မိႂႚနယ္အတၾင္းက လက္ဖက္ေတာင္သူေတၾကေတာ့ လက္ဖက္ကို သံုးစၾဲတဲ့အဆင့္ထိ ေရာက္ဖိုႛအတၾက္ ဓာတုေဆးဝၝး မသံုးစၾဲဘူးလိုႛလည္း သူက ဆက္ေဴပာပၝ တယ္။

မေလၾးေႎၾေႎႀာင္း။        ။ “လက္ဖက္ပိုင္ရႀင္ေတၾ ခပ္မဵားမဵားကေတာ့ ဒီဓာတုပစၤည္းေတၾ သံုးတာမရႀိဘူး၊ ပၾဲစားေတၾက တဆင့္ ေရာင္း႓ပီဆိုရင္ ဒီအဝၝေရာင္ဆိုးေဆးကို ေရာင္းတာေတာ့ ေတၾႚတယ္၊ လက္ဖက္ေပၝင္း႓ပီးမႀ ဴပန္လိပ္တယ္၊ လူအင္အားနဲႛေပၝ့။ ဴပန္လိပ္႓ပီးေတာ့ လိပ္႓ပီး ေနာက္ပိုင္းမႀာ က႗န္ေတာ္တိုႛက ဝၝးနဲႛ ဴပႂလုပ္တဲ့ ပုတ္ေပၝ့၊ ငႀက္ေပဵာ႟ၾက္တခဵိႂႚ ခံ႓ပီးေတာ့မႀ လက္ဖက္ကို သိပ္ထားရတယ္၊ တခဵိႂႚကဵေတာ့ ေဴမတၾင္း ကဵင္းတူးတာေပၝ့။ ငႀက္ေပဵာ႟ၾက္နဲႛ ခံ႓ပီးမႀ လက္ဖက္ကို ထည့္ထားရတယ္။ တခၝတေလ ၅ လဴဖစ္ဴဖစ္ ၁၀ လဴဖစ္ဴဖစ္ ထားတယ္၊ အဲဒၝကေနတဆင့္ ပၾဲစားေတၾက တဆင့္လာဝယ္။ က႗န္ေတာ္တိုႛဆီမႀာေပၝ့ တခၝတေလ ပၾဲစားေတၾက ပေလာင္ ဴဖစ္ရင္ဴဖစ္မယ္၊ တ႟ုတ္ဴဖစ္ရင္ဴဖစ္မယ္၊ ဗမာဴဖစ္ရင္ဴဖစ္မယ္။ အဲဒီကေန သူတိုႛက မႎၨေလးကို ပိုႛတယ္၊ ေအာက္ဴမန္မာဴပည္ အထက္ဴမန္မာဴပည္ပိုႛ သူတိုႛလိုက္ပိုႛတဲ့ဟာေတၾ ရႀိတယ္။”

အခုပေလာင္ေဒသမႀာ အခဵိႂေဴခာက္လုပ္မဲ့ လက္ဖက္႟ၾက္စိမ္း တပိႍာ ၈၀၀၊ ႟ိုး႟ိုး လက္ဖက္ေဴခာက္ တပိႍာ ၁၀၀၀ ေလာက္ ေစဵးရႀိပၝတယ္၊ မႎႀစ္က လက္ဖက္အစိုေစဵး တပိႍာ ၁၀၀၀၊ ၁၂၀၀ ေစဵးေလာက္ရႀိ႓ပီး ဒီႎႀစ္ရာသီမႀာေတာ့ လက္ဖက္ မထၾက္ေသးတာေဳကာင့္ ေစဵးႎႁန္းမသိရေသးဘူးလိုႛ နမ့္ခမ္း႓မိႂႚက လက္ဖက္လုပ္ငန္းရႀင္ တေယာက္ကလည္း ေဴပာပၝတယ္။ အခုေမလနဲႛ ဧ႓ပီလဟာ လက္ဖက္ခူးခဵိန္ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဧ႓ပီလေလာက္ရင္ နမ့္ဆန္ေဒသအတၾင္းမႀာ ႟ိုး႟ိုး လက္ဖက္ေဴခာက္လုပ္ငန္းနဲႛ အခဵိႂေဴခာက္ လုပ္ငန္းေတၾ လုပ္ဳကတာပၝ၊ မိုးတၾင္းေရာက္ရင္ေတာ့ လက္ဖက္စိုေတၾ လုပ္တယ္လိုႛ သိရပၝတယ္၊ ပေလာင္ လက္ဖက္ေတာင္သူေတၾဟာ ကိုယ့္ဴခံက ထၾက္တဲ့ လက္ဖက္ ေတၾကို ကိုယ္႒ကိႂက္သလို ေစဵးႎႁန္းသတ္မႀတ္႓ပီးေတာ့ လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ ေရာင္းခဵခၾင့္ မရႀိဘူးလိုႛလည္း မေလၾးေႎၾေႎႀာင္းက ေဴပာပၝတယ္။

မေလၾးေႎၾေႎႀာင္း။        ။ “အဓိက နမ့္ဆန္မႀာ ဆိုရင္ တပ္မေတာ္ေဆး႟ံုဆိုတာ ရႀိတယ္၊ သူတိုႛက အဓိက လက္ဖက္ေစဵးကို ခဵႂပ္ကိုင္ထားတာ ရႀိတယ္၊ ပၾဲစားနဲႛ တပ္မေတာ္ ေဆး႟ံုက ေခၝင္းေဆာင္ေတၾေပၝ့၊ သူတိုႛေပၝင္း႓ပီးေတာ့မႀ လက္ဖက္ေစဵးကို ဘယ္လိုဴဖတ္မလဲ၊ ဘယ္လိုေပးမလဲ ဆိုတဲ့ဟာေတၾကို ႒ကိႂ႓ပီးေတာ့ သတ္မႀတ္ေပးထားတာ ရႀိတယ္၊ ၂၀၀၇ ခုႎႀစ္တုန္းကဆိုရင္ လက္ဖက္ေစဵးကို တပိႍာ ၈၀၀ အထက္ေပးတဲ့ ပၾဲစားရႀိတယ္ဆိုရင္ သူတိုႛက ဒဏ္တပ္မယ္၊ အဲလိုမဵိႂးသူတိုႛက သတ္မႀတ္တဲ့ဟာေတၾ ရႀိတယ္။”

ပေလာင္တိုင္းရင္းသားေတၾရဲ့ အဓိက အသက္ေမၾးဝမ္းေကဵာင္းဴဖစ္တဲ့ လက္ဖက္လုပ္ငန္းဟာ အခုလို လက္ဖက္နဲႛ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတၾ ထၾက္တဲ့အခၝ လက္ဖက္ေစဵးႎႁန္း ခဵႂပ္ကိုင္တဲ့သူေတၾက ႒ကိႂက္သလို ဴခယ္လႀယ္ႎိုင္တာေဳကာင့္ ေအာက္ေဴခလက္ဖက္ ေတာင္သူေတၾ အေနနဲႛ အမဵားအဴပား နစ္နာဳကရပၝတယ္၊ ဒၝေဳကာင့္ အဝၝေရာင္ဆိုးေဆးကိစၤနဲႛ ပတ္သက္လိုႛအေသအခဵာ စိစစ္႓ပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္ဖိုႛလုိတယ္လိုႛ မေလၾးေႎၾေႎႀာင္း ကေဴပာပၝတယ္။

မေလၾးေႎၾေႎႀာင္း။        ။ “လက္ဖက္နဲႛ အသက္ေမၾးဝမ္းေကဵာင္း ဴပႂလုပ္ေနတဲ့ ပေလာင္ဴပည္သူလူထုေတၾရဲ့ ခံစားခဵက္ကိုလည္း ေမးဴမန္းေစခဵင္တယ္၊ ေနာက္တခဵက္က လက္ဖက္ေစဵးကို ခဵႂပ္ကိုင္ေနတဲ့ တပ္မေတာ္ေဆး႟ံုမႀာရႀိေနတဲ့ နအဖရဲ့ ပၾဲစားေတၾကို က႗န္ေတာ္တိုႛ လက္ဖက္ေစဵးကို ပို႓ပီးေတာ့ တိုးဴမၟင့္ေပးေစခဵင္တာေပၝ့၊ ဒီဆိုးေဆးေဳကာင့္ ပေလာင္ဴပည္သူလူထုရဲ့ စီးပၾားေရးမဵားစၾာကို ထိခိုက္ႎိုင္တယ္ေလ၊ ဒီဆိုးေဆးေဳကာင့္ ကဵန္းမာေရး ထိခိုက္ႎိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆက္လက္႓ပီး တားဴမစ္ရမႀာပဲ၊ ႎႀစ္ဦးႎႀစ္ဖက္ ေပၝ့ေနာ္၊ ကန္ႛကၾက္စရာေတာ့မရႀိဘူး၊ အကယ္၍မဵား၊ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ က႗န္ေတာ္တိုႛ ပေလာင္ဴပည္သူလူထုေတၾက မဵားစၾာ ဒုကၡေရာက္ႎိုင္တယ္ေလ၊ ဒီဟာ ဝိုင္း႓ပီးေတာ့ အကူအညီ ေပးေစခဵင္တယ္။”

မႀတ္ခဵက္မဵား

ေအာက္ပၝပံုစံကို ဴဖည့္စၾက္႓ပီးလ႖င္ မႀတ္ခဵက္မဵား ေရးသားႎိုင္ပၝသည္။ မႀတ္ခဵက္မဵားကို စိစစ္႓ပီးမႀ ေဖာ္ဴပေပးမည္ ဴဖစ္ပၝသဴဖင့္ ဤစာမဵက္ႎႀာေပၞမႀာ ခဵက္ခဵင္း ဴမင္ရမည္မဟုတ္ပၝ။ မဳကာခင္ ေနာက္တခၝ ဴပန္လာ႓ပီး မိမိ၏ မႀတ္ခဵက္ကို ဴပန္ဳကည့္ပၝရန္ ေမတၨာရပ္ခံပၝသည္။