នាឱកាសថ្ងៃកាន់បិណ្ឌទី១នេះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលប្រណិប័តន៍ព្រះពុទ្ធសាសនាបាននាំគ្នាយកចង្ហាន់និងគ្រឿងបរិភោគទៅប្រគេនព្រះសង្ឃនិងចាស់ទុំស្នាក់នៅក្នុងវត្តឈើទាលខ្ពស់ ហៅវត្តក្តីតាកុយ ក្នុងឃុំវាលស្បូវ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្ដាល។
ស្រ្តីឈ្មោះ អ៊ុន សាស់ ដែលមកចូលរួមកាន់បិណ្ឌថ្ងៃដំបូងនៅក្នុងវត្តនោះ មានប្រសាសន៍ថា គាត់យកចង្ហាន់ បង្អែមផ្លែឈើនិងគ្រឿឧបភោគដទៃទៀត មកប្រគេនព្រះសង្ឃនៅថ្ងៃកាន់បិណ្ឌទី១នេះ ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលដល់បងប្អូន កូនចៅ ដែលបានស្លាប់ក្នុងរបប ប៉ុល ពត និងស្លាប់ពេលថ្មីៗនេះ សរុបជាង១០នាក់។ គាត់បានបួងសួងឧទ្ទិសសុំឲ្យសាច់ញាតិទាំងអស់របស់គាត់ចាប់កំណើតនៅឋានសួគ៌។
ស្ត្រីឈ្មោះ អ៊ុន សាល់ បានឲ្យដឹងថា ៖ «នឹកដល់គុណព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ និងគុណមាតាបិតា បិណ្ឌ១ហ្នឹង ក្រែងអស់លោករកមិនឃើញកូនចៅ»។
យុវជនឈ្មោះ ស៊ី ម៉ាច នៅភូមិក្តីតាកុយ ដែលបានយកបាយសម្លនិងបង្អែមលើកជូនជីដូននៅក្នុងវត្តនោះ បានឲ្យដឹងថា នេះគឺជាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសសនាដែលកូនចៅត្រូវយកម្ហូបអាហារដែលចម្អិនរួចមួយផ្នែកសម្រាប់លើកជូនឪពុកម្តាយនិងជីដូនជីតា និងមួយផ្នែកទៀតយកទៅប្រគេនព្រះសង្ឃ។
លោក ស៊ី ម៉ាច បានបញ្ជាក់ថា ៖ «ទំនៀមទម្លាប់នេះដើម្បីឲ្យកូនចៅជូនបាយសម្លជីដូន ជីតា ឪពុក ម្ដាយ ទៅវត្ត សម្រាប់ឧទ្ទិសកុសលដល់ជីដូន ជីតា ដែលបានចែកឋានទៅ»។
ចំណែកស្ត្រីវ័យជាង៧០ឆ្នាំ ឈ្មោះ ម៉េន មានប្រសាសន៍ថា នៅពេលកូនចៅបានលើកជូនម្ហូបអាហារមកនោះគាត់ត្រូវឲ្យពរដល់កូនចៅវិញ ៖ «ជូនមកហើយ យកប្រគេនលោក»។
គណៈកម្មការវត្តឈើទាលខ្ពស់ ឈ្មោះ អ៊ុង វន មានប្រសាសន៍ថា នៅថ្ងៃបិណ្ឌទី១នេះ អ្នកមកចូលរួមកាន់បិណ្ឌមានច្រើនកុះករដូចរាល់ឆ្នាំ ទោះបីសេដ្ឋកិច្ចតាមគ្រួសារមានការលំបាកខ្លះ ក៏មនុស្សម្នាខិតខំយកចង្ហាន់មកប្រគេនព្រះសង្ឃ ព្រោះជាជំនឿចំពោះអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលគេជឿថា បាយសម្លនេះនឹងបានដល់អ្នកស្លាប់ទៅតាមរយៈព្រះសង្ឃសូត្រធម៌និងបង្សុកូលបញ្ជូនទៅនោះ។
លោកថា ចាប់តាំងពីព្រឹកព្រលឹមគឺនៅម៉ោង៤ទៀបភ្លឺ ប្រជាជនបាននាំគ្នាដើរបោះបាយបិណ្ឌដែលមានបាយដំណើបពូតលាយល្ង សណ្តែកលីង ជាដើមនោះ បោះនៅជុំវិញព្រះវិហារ ក្រោមការសូត្រធម៌របស់អាចារ្យដើម្បីផ្តល់អាហារទាំងនោះឲ្យពពួកប្រែត ដែលគេពោលថា មានបាបធ្ងន់ មិនទាន់អាចចាប់កំណើតថ្មីឬខ្លាចពន្លឺថ្ងៃ។
នៅតាមទីវត្តអារាមដទៃទៀត តាំងពីព្រលឹមដល់ថ្ងៃត្រង់ក៏មានស្រ្តីចាស់ក្មេងជាច្រើននាក់ស្លៀកសំពត់ធ្វើអំពីសូត្រយ៉ាងស្អាតបាត ដែលអ្នកខ្លះពាក់អាវពណ៌សនិងមានពានាក្រមាផង។ រីឯបុរសវិញពាក់អាវស ស្លៀកខោថ្នេរ៥ បានយួរស្រាក់ នំអន្សម ផ្លែឈើ និងទឹកសុទ្ធ ផ្កាឈូក និងមិនភ្លេចទៀនធូប បានរាប់បាត្រដែលរៀបត្រៀបត្រានៅពីមុខសាលាឆាន់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះពួកគេក៏បានផ្តល់ថវិកាខ្លះដល់ជនវ័យចាស់ស្នាក់នៅក្នុងវត្ត និងបានដាក់បច្ច័យសម្រាប់ជួយកសាងវត្តអារាមនោះផង៕