សោកនាដកម្មលើស្ពានកោះពេជ្របណ្ដាលឲ្យមានមនុស្សស្លាប់ ៣៥៣នាក់ និងរបួស ៣៩៣នាក់ ក្នុងពេលតែមួយប្រិចភ្នែកតែប៉ុណ្ណោះ ដែលជារឿងសែនសោកស្ដាយជាទីបំផុត។
នៅថ្ងៃនេះកាលពីឆ្នាំទៅមិញ មនុស្សម្នារាប់លាននាក់ពីខេត្តក្រុងនានា បាននាំគ្នាសម្រុកមកលេងបុណ្យអុំទូកនៅតាមមាត់ទន្លេនៅទីក្រុងភ្នំពេញ យ៉ាងសប្បាយរីករាយ។ មនុស្សម្នាច្រើនប្រមូលផ្ដុំគ្នាកកកុញនៅតាមមាត់ទន្លេមើលពិធីប្រណាំងទូកង មើលការបាញ់កាំជ្រួច ទស្សនាពិព័រណ៍ទំនិញពាណិជ្ជកម្មផ្សេងៗ និងមើលវង់តន្ត្រីប្រគំកំដរកម្សាន្តតាមសួនច្បារមាត់ទន្លេដូចបុណ្យអុំទូករាល់ៗឆ្នាំដែរ។
ក៏ប៉ុន្តែបុណ្យអុំទូកឆ្នាំ២០១០ ខុសឆ្នាំមុនៗត្រង់ថា មានមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មថ្មីមួយទើបសង់ហើយនៅជាប់មាត់ទន្លេក្បែរកាស៊ីណូណាហ្គា វើលដ៍ (Naga World) ដែលគេដាក់ឈ្មោះថា «មជ្ឈមណ្ឌលកោះពេជ្រ»។ គឺជាកូនកោះមួយដែលអ្នកទៅលេងបុណ្យចាប់អារម្មណ៍ ហើយម្នាក់ៗក៏នាំគ្នាពពាក់ពពូនដើរប្រជ្រៀតគ្នាឆ្លងស្ពានតូចមួយឈ្មោះថា «ស្ពានពេជ្រ» សំដៅទៅលេងទីនោះ។ជាចៃដន្យស្រាប់តែមានរឿងហេតុមួយកើតឡើងដ៏សែនរន្ធត់នៅលើស្ពាន។ មនុស្សរាប់រយនាក់ស្ទះកកកុញជាប់គាំងនៅកណ្ដាលស្ពានដូចស្និតចេក ពួកគេទៅមុខមិនរួចទៅក្រោយមិនរួច ដោយសារតែអ្នកដើរឆ្លងស្ពានបញ្ច្រាសទិសគ្នាទៅមក ចេះតែរុលទៅមុខយកតែឈ្នះចាញ់រៀងៗខ្លួន។
រំពេចនោះស្រាប់តែសំឡេងសើចសប្បាយក្លាយជាទុក្ខ។ សម្រែកទ្រហោយំ ខ្លះភ័យស្លន់ស្លោ ខ្លះស្រែករកម៉ែឪជួយឮនៅលើស្ពាន អ្នកខ្លះដែលបានរើខ្លួនរួចពីស្លាប់បានពោលទាំងលួសព្រលឹងថា «រឿងដែលមិនស្មានថាកើតឡើង វាអាចកើតឡើងបាននៅពេលនេះ»។ គឺជារឿងគ្រោះអាសន្នមិនមានអ្នកណាជួយអ្នកណាបាន។
លោក ផែ សុវណ្ណរិទ្ធ សាក្សីផ្ទាល់ភ្នែករំលឹកថា លោកនៅតែស្រមៃឃើញសោកនាដកម្មដែលមនុស្សម្នាក់ៗប្រឹងរើបម្រះដោះខ្លួនចេញមុននឹងដាច់ខ្យល់ស្លាប់គរលើគ្នាយ៉ាងវេទនានោះ៖ «ឃើញអ្នកនៅក្រោមគេរើឈាម ខ្លះហូរឈាមចេញ ឈាមតាមមាត់ តាមច្រមុះ ហើយគាត់ប្រឹងរើក្ដាប់ដៃ ជាពិសេសអ្នកនៅខាងក្រោមស្រទាប់ទីមួយ ស្រទាប់ទីពីរ គឺចេញពពុះមាត់ ហើយខ្ញុំបានត្រឹមតែមើល ខ្ញុំគាំងមួយរំពេច កម្រើកខ្លួនអត់រួច។ អ្នកខ្លះបើកភ្នែកធំៗ ហៀរឈាមតាមច្រមុះតាមមាត់។ ចំនួនហ្នឹងដំបូង គំនរហ្នឹង គឺកំពស់ត្រឹមចង្កេះទេ តែមានអ្នកខ្លះស្ទុះឡើង ប៉ុន្តែពេលហ្នឹងមានអ្នកក្រោមស្ទុះឡើងរំលង ហើយអ្នកបន្ទាប់ស្ទុះឡើង ហើយអ្នកបន្ទាប់សម្រុករំលង គឺស្ទុះរំលង ស្ទុះឡើងគរទៅៗ អ៊ីចឹងបានធ្វើគំនរមនុស្សគរកាន់តែខ្ពស់ ហើយគាត់ចេញអត់រួចទេ»។
ក្នុងរយៈពេលមិនដល់ម៉ោងផង គឺចាប់ពីម៉ោង ៩ជាងដល់ម៉ោង ១០យប់ គ្រោះថ្នាក់នោះបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជាន់គ្នាស្លាប់អស់ជាង ៣៥០នាក់ និងរបួសជិត ៤០០នាក់ ដែលពេលនោះមិនមានអ្នកណាជួយអ្នកណាបាន។
លោក រស គង់ សាក្សីផ្ទាល់ភ្នែកម្នាក់ទៀត រំលឹកថា មកទល់ពេលនេះមានរយៈពេលមួយឆ្នាំហើយ តែលោកនៅតែនឹកឃើញរឿងរន្ធត់ដែលមិនគួរឲ្យជឿនោះហាក់នៅថ្មីៗ៖ «នៅពេលហ្នឹងភាពចលាចលកាន់តែខ្លាំង ស្រីខ្លះចាប់ផ្ដើមស្លេកស្លាំង ភ្នែកកាន់តែស្រឹមទៅ អ្នកដែលកម្លាំងខ្សោយ អ្នកស្មារតីខ្សោយ ទន់ទៅម្ដងបន្តិចៗ។ ខ្ញុំគិតថា វាខ្វះអុកស៊ីហ្សែន ដើម្បីដកដង្ហើម អ្នកដែលមានកម្លាំងខ្លាំងចេះប្រឹងទ្រោល ងើយកឡើងលើដើម្បីដងដង្ហើម។ អ៊ីចឹងឲ្យកម្លាំងខ្សោយចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ទន់បន្តិចម្ដង ហើយបាត់»។
សាក្សីបន្ទោសថា ក្នុងពេលកើតហេតុនោះ មិនមានវត្តមានប៉ូលិសមកជួយទេ។ មួយស្របក់ក្រោយមក ទើបមានរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់បើកជ្រែកហ្វូងមនុស្សនៅកកកុញតាមផ្លូវមកដល់។ រថយន្តបាញ់ទឹកបានបាញ់ទឹកទៅលើគំនរមនុស្សលើស្ពានដែលដេកស្លាប់ និងសន្លប់រដូករណែលបំណងជួយសង្គ្រោះជីវិតបន្ទាន់។ ជនរងគ្រោះខ្លះត្រូវបានគេសែងជញ្ជូនចេញមកដាក់លើសួនច្បារផ្ទាល់ដីក្បែរស្ពានដើម្បីសង្គ្រោះ នៅពេលជនរងគ្រោះខ្លះទៀតត្រូវដឹកជញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យនានានៅក្បែរនោះយ៉ាងតក់ក្រហល់។
ដំណឹងនេះបានចាប់ផ្ដើមលេចឮខ្ចរខ្ចាយនៅទូទាំងប្រទេស ដល់អ្នកសារព័ត៌មាន និងដល់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលកំពុងលង់លក់ក្នុងដំណេក ឲ្យក្រោកឡើងប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍កាន់មរណទុក្ខដល់ជនរងគ្រោះទាំងកណ្ដាលអធ្រាត្រ។
នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត និងមន្ទីរពេទ្យផ្សេងទៀត សាកសពត្រូវបានគេដាក់តម្រៀបគ្នាជាជួរៗ ដោយគ្របក្រណាត់ស ហើយគ្រួសារដែលបាត់បងប្អូនសាច់ញាតិ បានចាប់ផ្ដើមស្វែងរកបងប្អូននៅមន្ទីរពេទ្យទាំងយប់ ខ្លះដើរបើកមុខសពស្វែងរកអ្នកដែលបាត់ខ្លួន លាយឡំសំឡេងទ្រហោយំ ដែលបាត់បង់អ្នកដែលជាទីស្រឡាញ់។
មូលហេតុដែលបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់នេះ សាក្សីនៅកន្លែងកើតហេតុបានឲ្យដឹងខុសគ្នា។ ខ្លះថា ដោយសារមនុស្សដើរបញ្ច្រាសទិសគ្នាមិនមានសីលធម៌ចេះអនុគ្រោះ និងគោរពគ្នា ឬដើរឆ្លងស្ពានមិនប្រកាន់ស្ដាំ។ សាក្សីខ្លះថា ផ្អើលដោយសារខ្លាចស្ពានបាក់ ខ្លះថា ដោយសារក្មេងស្ទាវឈ្លោះវាយគ្នា ខ្លះថា ភ័យខ្លាចខ្សែភ្លើងឆក់ ខ្លះទៀតអះអាងថា ដោយសារយុវជនខ្លះឆ្លៀតឱកាសកេងចំណេញពេលមនុស្សចង្អៀត លួចស្ទាបអង្អែលស្រីដែលនាំភ្លើងឲ្យបែករឿងឈ្លោះប្រកែគ្នា។
ក៏ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលបានបើកការស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្សស្លាប់ច្រើនដូច្នេះ ហើយបានប្រកាសថា គ្រោះថ្នាក់នោះបណ្ដាលមកពីមនុស្សផ្អើលជាន់គ្នាស្លាប់។
ទាក់ទងទៅនឹងមូលហេតុបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជាន់គ្នាស្លាប់នេះ គេសង្កេតឃើញមានការស្ដីបន្ទោសគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយបានរាលដាលដល់រឿងនយោបាយទៀតផង។
មន្ត្រីគណបក្ស សម រង្ស៊ី បានទាមទារឲ្យមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទទួលខុសត្រូវ និងចុះចេញពីតំណែង ដោយចោទមន្ត្រីដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថា មិនមានសមត្ថភាពចាត់វិធានការ និងមានអំពើពុករលួយក្នុងការរៀបចំពិធីបុណ្យ។
ស្របពេលដែលអ្នកជំនាញជាតិ និងអន្តរជាតិ រៀបចំពិធីបុណ្យធំ អះអាងស្រដៀងគ្នានេះថា រដ្ឋាភិបាលមិនបាននឹកដល់វិធានការដែលគេហៅថា ផែនការមេការពារគ្រោះមហន្តរាយមនុស្សជាន់គ្នាដែលហៅថា (crowd crash ឬ Stamped)។
លោក អ៊ុក វណ្ណា បណ្ឌិតសេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍ រាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា បើសិនជារដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំផែនការមេ ការពារគ្រោះមហន្តរាយជាមុន គ្រោះថ្នាក់នេះបញ្ចៀសបាន។
បច្ចុប្បន្ននេះ កោះពេជ្រនៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មមួយល្បីឈ្មោះ និងជាទីកម្សាន្តយកខ្យល់អាកាសទន្លេរបស់អ្នកភ្នំពេញភាគច្រើននៅពេលនេះ។ មានជនរងគ្រោះដែលរួចពីស្លាប់ភាគច្រើនស្អប់ខ្ពើមមិនចង់ទៅក្បែរ និងខ្លះមិនហ៊ានឆ្លងស្ពានពេជ្រនេះទេ ហើយថែមទាំងដាក់រហស្សនាមស្ពានពេជ្រថា «ស្ពានពេជ្ឈឃាដ» ទៀតផង។
យ៉ាងណាក៏ដោយ គ្រោះថ្នាក់ដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានហៅថា ជាគ្រោះមហន្តរាយទីពីរបន្ទាប់ពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត នោះ នៅមានចម្ងល់ខ្លះចោទសួរថា តើរដ្ឋាភិបាលមានវិធានការការពារគ្រោះមហន្តរាយបែបនេះកុំឲ្យកើតឡើងទៀតឬទេ? តើព្រឹត្តិការណ៍នេះ អាចធ្វើឲ្យមនុស្សរាងចាល ឬខ្លាចរអាលែងហ៊ានដើរលេងបុណ្យអុំទូកទៀតទេ នៅពេលបុណ្យអុំទូកដែលនឹងធ្វើឡើងនៅឆ្នាំក្រោយនេះ?