ប៉ុន្តែ ក្ដីកង្វល់របស់សង្គមស៊ីវិលយល់ថា អ្វីដែលជាការនៅតែជំពាក់ចុងក្រោយ ក្នុងរឿងទំនាស់ដីធ្លីរវាងអ្នកឃុំជីក្រែង និងអ្នកឃុំអន្លង់សំណនោះ គឺអ្នកឃុំជីក្រែងជាច្រើននៅមិនទាន់បានទទួលដីថ្មី ដើម្បីយកទៅបង្កបង្កើនផលនៅឡើយទេ រហូតមកដល់ពេលនេះ។
តំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងស្រុកជីក្រែងចំនួន ៣ នាក់ចុងក្រោយ ដែលត្រូវតុលាការខេត្តសៀមរាបសម្រេចដោះលែងចេញពីពន្ធនាគារ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៦ខែកក្កដា បន្ទាប់ពីអ្នកតំណាង ៩ នាក់ផ្សេងទៀត ដែលទាក់ទិននឹងការតវ៉ាទំនាស់ដីស្រែប្រាំងដ៏ក្ដៅគគុកជាមួយអ្នកឃុំអន្លង់សំណ ត្រូវបានតុលាការសម្រេចដោះលែងរួចហើយកាលពីជាង ៤ ខែមុនមកនោះ។
តំណាងអ្នកឃុំជីក្រែង ៣ នាក់ចុងក្រោយ ដែលបានដោះលែងពីពន្ធនាគារឱ្យមានសេរីភាពវិញនោះ គឺលោក គ្លិន អៀង លោក ស៊ឹម លាភ និងលោក ចាន់ លាភ។
តំណាងអ្នកភូមិជីក្រែងចំនួន ៣ នាក់ ដែលទើបតែចេញពីពន្ធនាគារចុងក្រោយបានឱ្យដឹងថា បន្ទាប់ពីពួកគេបានទទួលសេរីភាព និងវិលទៅរស់នៅជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេវិញនោះ គេនឹងមិនបោះបង់ចោលការទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយដីធ្លីសម្រាប់ពួកគេនោះទេ។
លោក គ្លិន អៀង គឺជាតំណាងម្នាក់ក្នុងចំណោម ៣ នាក់ មានប្រសាសន៍ថា សុខភាពរបស់លោកបានចុះខ្សោយ នៅពេលដែលរូបលោកបានជាប់ឃុំនៅក្នុងពន្ធនាគារមួយរយៈមក។ លោក គ្លិន អៀង មានប្រសាសន៍ទៀតថា លោកមានអារម្មណ៍តូចចិត្តនឹងវាសនាខ្លួនឯង ដែលត្រូវគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារដោយគ្មានកំហុសអ្វីទាល់តែសោះ។
លោក គ្លិន អៀង ៖ «ទាមទារយកដីខ្ញុំវិញ។ បាទ ជីវភាពអស់ដីរលីង។ ខ្ញុំមានគម្រោងស្នើឱ្យផ្ដល់ដីឱ្យខ្ញុំឱ្យបានដូចដើមវិញ»។
អ្នកស្រី មាន ហួន ដែលជាភរិយារបស់លោក គ្លិន អៀង មានប្រសាសន៍ថា អ្នកស្រីមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយ នៅពេលដែលប្ដីរបស់អ្នកស្រីត្រូវគេដោះលែងចេញពីពន្ធនាគារនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកស្រីនៅតែព្រួយបារម្ភរឿងគ្មានដីធ្លីសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម បន្ទាប់ពីដីស្រែដែលធ្លាប់ធ្វើពីមុនបានបាត់បង់ នៅពេលដែលមានទំនាស់ជាមួយអ្នកឃុំអន្លង់សំណ ដែលនៅជិតគ្នានោះ។
ក្រុមអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលយល់ថា តុលាការ ដែលសម្រេចដោះលែងតំណាងអ្នកតវ៉ាទំនាស់ដីធ្លីនៅឃុំជីក្រែង ចេញពីពន្ធនាគារខេត្តសៀមរាបនោះ គឺជាការបញ្ចប់នូវការចោទប្រកាន់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌនានា រវាងអ្នកជីក្រែង និងឃុំអន្លង់សំណ ដើម្បីជាការផ្សះផ្សាឈានទៅរកភាពជានានឹងគ្នារវាងអ្នកឃុំទាំងពីរឡើងវិញ។
លោក អំ សំអាត អ្នកគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេសជាន់ខ្ពស់ផ្នែកស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ (LICADHO) មានប្រសាសន៍ថា តំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងចំនួន ១២ នាក់ ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធ និងបទព្រហ្មទណ្ឌចំនួន ៩ ករណី នៅក្នុងរឿងតវ៉ាទំនាស់ដីស្រែប្រាំងជាង ៩០ ហិកតារ នៅទំនប់ ៧៨ សួង ជាមួយអ្នកឃុំអន្លង់សំណ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ២០០៩ មក។
លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ទៀតថា លោកសូមស្វាគមន៍ចំពោះការសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលបានតម្កល់សាលក្រមរបស់សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប ដែលលើកលែងការចោទប្រកាន់មកលើតំណាងអ្នកជីក្រែង ៥ នាក់ចុងក្រោយ ពីបទបង្ខាំងមនុស្សខុសច្បាប់នោះ។ លោកយល់ថា នេះគឺជាបញ្ចប់ករណីព្រហ្មទណ្ឌចុងក្រោយមកលើតំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ករណីដីធ្លីនៅតែជាកង្វល់នៅឡើយ។
លោក អំ សំអាត ៖ «ខ្ញុំគិតថា ពួកគាត់បានរួចទាំងអស់ក៏ដោយ ដើម្បីកុំឱ្យមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសរឿងដីធ្លីជាបន្តទៅទៀត ដែលនាំឱ្យមានការចោទប្រកាន់ទៅលើបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌផ្សេងៗ ជំហានដែលល្អ ខ្ញុំគិតថាងាកទៅរកបញ្ហានៃការដោះស្រាយវិវាទដីធ្លី ដែលកន្លងមកយើងឃើញថា មានការព្រមព្រៀងថា បញ្ហាដីធ្លីនេះយើងនឹងដោះនៅពេលក្រោយ»។
កាលពីអំឡុងខែមិនា ឆ្នាំ២០០៩ កន្លងទៅ ទំនាស់ដីស្រែប្រាំងជាង ៩០ ហិកតាររវាងអ្នកឃុំជីក្រែងជាមួយអ្នកឃុំអន្លង់សំណ បានកើតឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្លារហូតដល់មានការចាប់តំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងខ្លះដាក់ពន្ធនាគារជាលើកដំបូង បណ្ដាលឱ្យអ្នកឃុំជីក្រែងរាប់រយនាក់លើកគ្នាទៅតវ៉ានៅមុខសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាបផង។
លោក គិត ទូច មន្ត្រីកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់គម្រោងច្បាប់ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិរបស់មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ (CLEC) មានប្រសាសន៍ថា ភាពពិតនៃការដោះលែងតំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងទាំងអស់ គឺមានន័យថា ជាការបញ្ចប់ទោសព្រហ្មទណ្ឌទៅលើអ្នកទាំងនោះទៅតាមគោលការណ៍ច្បាប់ ដែលជាកិច្ចផ្សះផ្សាទំនាស់រវាងអ្នកឃុំជីក្រែង និងអ្នកឃុំអន្លង់សំណឱ្យអាចរស់នៅ និងប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាបានល្អឡើងវិញ។
លោក គិត ទូច ៖ «ប្រជាជនឃើញថា ស្ថានភាពទូទៅ គូភាគីតំបន់ទំនាស់ហ្នឹងមានការចុះសម្រុងគ្នាមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាក្នុងជីវភាពធម្មតា។ ប៉ុន្តែ ស្ថានភាពចុងក្រោយនៅត្រង់ថា កង្វល់អំពីការខ្វះដីបង្កបង្កើនផលចិញ្ចឹមជីវភាពក្នុងរដូវវស្សា និងរដូវប្រាំងខាងមុខនេះ ត្រូវតែអ្វីដែលជាការជំពាក់ចុងក្រោយគេនៃកិច្ចការរបស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងអ្វីដែលអង្គការដៃគូបានសន្មតថា នឹងធ្វើការឱ្យល្អប្រសើរនៅក្នុងរឿងនេះ»។
អាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប បានអះអាងថាគេកំពុងប្រឹងប្រែងក្នុងការស្វែងរកដីធ្លីថ្មីសម្រាប់ចែកជូនអ្នកឃុំជីក្រែងប្រកបរបរកសិកម្ម ដើម្បីឈានទៅរកការរំលត់ទំនាស់រវាងអ្នកឃុំជីក្រែង និងអ្នកឃុំអន្លង់សំណទាំងនោះ។
លោក ស៊ូ ភិរិន្ទ អភិបាលខេត្តសៀមរាប មានប្រសាសន៍ថា ការសម្រេចដោះលែងតំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងទាំងអស់ ចេញពីពន្ធនាគារតាមរយៈតុលាការ គឺជាកិច្ចខិតខំសម្របសម្រួល ដើម្បីឱ្យអ្នកឃុំទាំងពីនោះ បានរស់នៅសុខដុមរមនា និងគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។
លោក ស៊ូ ភិរិន្ទ ៖ «ជាទិសដៅយើងមើលដីមួយចំនួន ដើម្បីជាដីសម្បទានសង្គមកិច្ច។យើងមានគោលការណ៍បន្តបន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលពេលខាងមុខ ព្រោះកន្លែងខ្លះ គឺពិនិត្យឡើងវិញ គួរពិនិត្យយ៉ាងម៉េចជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ តាមជាក់ស្ដែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលយើងជាបន្តបន្ទាប់ខាងមុខទៅណា»។
កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិនាឆ្នាំ២០០៩ កន្លងទៅ ក្រុមអ្នកឃុំជីក្រែងរាប់រយនាក់ បានលើកគ្នាតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លា នៅវាលស្រែនៃតំបន់ទំនាស់ បណ្ដាលឱ្យសមត្ថកិច្ចចម្រុះបាញ់រះដោយអាវុធ បង្ក្រាបទៅលើការតវ៉ារបស់ភូមិទាំងនោះធ្វើឱ្យអ្នកភូមិ ៤ នាក់រងរបួស។
នៅក្នុងហេតុការណ៍បាញ់រះនោះ តំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងចំនួន៩នាក់ត្រូវចាប់ខ្លួនបញ្ជូនទៅពន្ធនាគារខេត្តសៀមរាប និងជាច្រើនខែក្រោយមកតំណាងអ្នកឃុំជីក្រែង៣នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់។
អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល បានឱ្យដឹងថារហូតមកដល់ពេលនេះតំណាងអ្នកឃុំជីក្រែងទាំងអស់ត្រូវបានដោះលែងចេញពីពន្ធនាគារហើយ។ ចំណែកឯបញ្ហារកដីធ្លីថ្មីសម្រាប់ចែកជូនអ្នកឃុំជីក្រែងទាំងនោះ អាជ្ញាធរក៏កំពុងស្វែងរកដំណោះស្រាយ ក៏ប៉ុន្តែ ចំពោះអ្នកដៃដល់ក្នុងការបាញ់រះមកលើក្រុមអ្នកភូមិបណ្តាលឱ្យរងរបួស គេហាក់ដូចជាមិនទាន់ឃើញមានចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់យ៉ាងណានៅឡើយទេ៕