ប្រភពជាសាក្សីដែលបានជួបផ្ទាល់ជាមួយមនុស្សទាំង ៣នាក់នោះ បានឲ្យដឹងថា ខែ្មរកម្ពុជាក្រោមទាំង៣នាក់នោះ ធ្លាប់បានបម្រើក្នុងចលនាកងទ័ពវៀតណាមសេរី ហៅថា ធៀវគី កាលពីសម័យសង្គ្រាមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧៥ គាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនីស្តវៀតណាមក្រុងហាណូយ។
ពួកគេកំពុងតែរងការសង្ស័យថា បានបម្រើចលនាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនិងសេរីភាពដោយសារតែពួកគេមិនបានបង្ហាញខ្លួននិងសារភាពជាចំហទៅអាជ្ញាធរវៀតណាមកាលពីពេលកន្លងមក។
លោក ថាច់ ឈួនយ៉ាត ជាសមាជិករបស់អង្គការខែ្មរកម្ពុជាក្រោមការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា ៖ «អ្នកដែលខ្ញុំបានជួបហ្នឹង គាត់និយាយថា អ៊ីចេះ គាត់ថា អតីតទាហានជំនាន់រដ្ឋការ ធៀវគី ហើយដល់ពេលឆ្នាំ ៧៥ មកហ្នឹង គេច្រើនទៅសារភាពជម្រាបទៅ គេយកទៅជំរំកែប្រែអ៊ីចឹង ហើយដល់គាត់ គាត់អាងធ្វើទាហាននៅឆ្ងាយពីភូមិស្រុកអ៊ីចឹង គាត់លាក់ខ្លួន គាត់អត់ទៅសារភាពទេ។ ហើយដល់ពេលថ្មីៗនេះ គេដឹងថា គាត់ធ្វើទាហានអ៊ីចឹងទៅ មានគេប្រាប់ថា គេនឹងចាប់គាត់ហើយ ព្រោះគាត់លាក់ខ្លួន មានគោលបំណងមិនល្អ អ៊ីចឹងគាត់រត់គេច»។
លោកបានឲ្យដឹងថា ការិយាល័យនៃឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន (UNHCR) នៅប្រទេសកម្ពុជា បានបដិសេធមិនទទួលយកអ្នកទាំងនោះ ក្នុងឋានៈជាអ្នកសែ្វងរកសិទ្ធិជ្រកកោនផែ្នកនយោបាយទៅកាន់ប្រទេសទី៣។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ លោក Toshi Kavayochi ជាមន្រ្តីអ្នកនាំពាក្យរបស់ UNHCR ប្រចាំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា អង្គការ UNHCR គ្មានគោលការណ៍រើសអើងអ្វីនោះទេ ប៉ុនែ្តផ្អែកតាមអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នារវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានិង UNHCR បានចែងថា ពលរដ្ឋខែ្មរកម្ពុជាក្រោមត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាជនជាតិខែ្មរផងដែរ ដូច្នេះហើយអង្គការ UNHCR ប្រចាំក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានសិទ្ធិទទួលស្គាល់តែជនជាតិដទៃដែលស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោនប៉ុណ្ណោះ។
លោក ទ្រីញ បាកាំ មន្រ្តីអ្នកនាំនៃស្ថានទូតវៀតណាមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ប្រតិកម្មចំពោះការគេចខ្លួនរបស់ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមចំនួន ៣នាក់ខាងលើនេះថា ៖ «តាមពិត នៅវៀតណាម មានអ្នកដែលធ្លាប់បម្រើការនៅក្នុងរបប ធៀវ ពីមុន ប៉ុន្តែគាត់រត់ទៅអាមេរិក ក៏មានខ្លះ ឥឡូវគាត់មករកស៊ី ឬក៏មកសួរសុខទុក្ខគ្រួសារគេនៅវៀតណាមដែរតើ គេមានហាមឃាត់ឯណា»។
គ្មានប្រតិកម្មភ្លាមៗនៅទ្បើយទេពីមន្រ្តីនៃអាជ្ញាធរកម្ពុជាចំពោះការលាក់ខ្លួននៃជនជាតិខែ្មរកម្ពុជាក្រោមខាងលើនេះ។
សូមរំឭកថា សកម្មជនការពារសិទ្ធិនិងសេរីភាពរបស់ខែ្មរកម្ពុជាក្រោមទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានិងនៅក្រៅប្រទេសតែងតែរិះគន់និងចោទប្រកាន់ថា អាជ្ញាធរវៀតណាមបិទសិទ្ធិសេរីភាពនិងគាបសង្កត់ជំនឿសាសនានិងប្រពៃណីខែ្មរនិងសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម៕