ក្រុមអ្នកកាសែតលើកឡើងពីបញ្ហាលំបាកក្នុងការបំពេញការងារ
ដោយ កែវ និមល
2009-06-26
ក្រុមអ្នកកាសែតនៅប្រទេសកម្ពុជា បានលើកឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ អំពីការលំបាកដែលកំពុងប្រឈមចំពោះអ្នកកាសែតក្នុងការបំពេញការងារជាអ្នកកាសែតស្រង់ព័ត៌មានយកមកផ្សព្វផ្សាយទូទៅឲ្យសាធារណជនបានដឹង។
បុរសជនជាតិខ្មែរកំពុងអានកាសែតនៅឯតូបលក់កាសែតមួយក្នុងក្រុងភ្នំពេញ នាថ្ងៃ ៧ ឧសភា ២០០៧។
តាមរយៈការជួបជុំមួយកាលពីថ្ងៃទី ១៧ មិថុនា អ្នកកាសែតជិត ១០០នាក់ បានលើកឡើងថា បញ្ហាដែលកំពុងប្រឈមជាមួយអ្នកកាសែតមានជាច្រើនរឿង ប៉ុន្តែមានបញ្ហាចំនួន៥ ដែលអ្នកកាសែតទាំងអស់កំពុងប្រឈមមុខខ្លាំងជាងគេ គឺទី១ ប្រាក់ចំណូលអ្នកកាសែតនៅមានកម្រិតទាប ទី២អសន្តិសុខនិងការមិនមានសុវត្ថិភាពអ្នកកាសែតនៅមានច្រើន ទី៣ ការខ្វះការផ្តល់ព័ត៌មានពីប្រភពក្រសួង មន្ទីរស្ថាប័នរដ្ឋដើម្បីធ្វើឲ្យព័ត៌មានមានតុល្យភាព ទី៤ សមត្ថភាពចំណេះដឹងរបស់អ្នកកាសែតខ្មែរនៅមានកម្រិតមិនទាន់ជ្រៅជ្រះ និងទី៥ ការកាត់ទោសអ្នកកាសែតនៅតែប្រើច្បាប់ផ្សេងៗ ខុសពីច្បាប់សារព័ត៌មាន នៅតែមានប្រើប្រាស់ជាទូទៅនៅតាមស្ថាប័នតុលាការនានានៅឡើយ។
លោក ឱម ច័ន្ទតារា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសារព័ត៌មានកម្ពុជា ដែលជាស្ថាប័នមានសមាគមកាសែតចំនួន១៥ បានរួមគ្នាបង្កើតឡើង បានមានប្រសាសន៍កាលពីថ្ងៃទី ១៧ មិថុនា ថា ការផ្តល់នូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពដល់អ្នកកាសែតជាការការពារមួយដែលជួយឲ្យអ្នកកាសែតបំពេញការងារបានត្រឹមត្រូវ។
លោក ឱម ច័ន្ទតារា មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «យើងត្រូវបង្កើនការបណ្ដុះបណ្ដាលឲ្យមានការយល់ដឹងអំពីវិជ្ជាជីវៈ និងក្រមសីលធម៌ដល់អ្នកប្រកបអាជីពសារព័ត៌មាន តែក្នុងនោះរួមមានកំណត់ឲ្យនិពន្ធនាយកនៃសារព័ត៌មាននីមួយៗ ត្រូវមានបទពិសោធន៍ និងចំណេះដឹងយ៉ាងហោចមានសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិដែរ។ រាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែជួយបង្កើនការធានាសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព ដល់អ្នកសារព័ត៌មាន មិនមែនត្រឹមអ្នកសារព័ត៌មានទេ ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ដើម្បីឲ្យគេអាចចូលរួមប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងជួយអភិវឌ្ឍសង្គមឲ្យបានល្អ»។
លោក ប៉ា ងួនទៀង ប្រធានវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងដែរថា អ្នកកាសែតនៅតែមានការគំរាមកំហែងពីការផ្សាយព័ត៌មានរបស់ខ្លួន និងមានការលំបាកក្នុងការស្វែងរកព័ត៌មាន ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរតែបញ្ចប់និទណ្ឌភាព ឬការប្រព្រឹត្តកំហុសដោយមិនមានទទួលទោស មានន័យថា អ្នកដែលបានសម្លាប់អ្នកកាសែតកន្លងមកត្រូវតែប្រឹងស្វែងរកយកមកកាត់ទោសពួកគេទៅតាមផ្លូវច្បាប់មិនមានការលើកលែងឡើយ។
លោក ប៉ា ងួនទៀង មានប្រសាសន៍ថា ៖ «កង្វះនូវយន្តការនៃការផ្ដល់ព័ត៌មានសាធារណៈ។ ឧទាហរណ៍ដូចជាអស់លោក លោកស្រី បានលើកឡើង គឺពេលដែលយើងចុះទៅយកព័ត៌មាននៅតាមមូលដ្ឋាន នៅខ្វះការសហការពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ឬក៏យើងធ្វើការទំនាក់ទំនងទៅនឹងមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ជាតិ យើងខ្វះនូវការសហការ ការផ្ដល់ព័ត៌មាន។ គឺយើងមើលឃើញថាជាបញ្ហាដែរ គឺកម្រិតនៃប្រាក់ចំណូលរបស់អ្នកកាសែតខ្មែរយើងនៅមានកម្រិតទាប។ ឧទាហរណ៍ប្រាក់ខែទាប កាសែតលក់មិនដាច់ មិនមែនតែកាសែតទេ វិទ្យុក៏មានការលំបាកដែរ ស្ពត (ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម) ពិបាករក ហើយតម្លៃថោ»។
លោក ណុប វីរៈ អ្នកយកព័ត៌មានរបស់វិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា មកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ពេលអ្នកកាសែតខ្មែរជួបប្រទះបញ្ហា ដូចជាការប្តឹងផ្តល់ជាដើម គឺនៅមិនទាន់មានការជួយឲ្យទាន់ពេលវេលាពីសមាគមអ្នកកាសែតនានានៅកម្ពុជា នៅឡើយ។
លោក ណុប វីរៈ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «ដូច្នេះហើយបានធ្វើឲ្យអ្នកកាសែតយើងភាគច្រើននៅមានបញ្ហានៅឡើយជាមួយនឹងការគំរាមកំហែង ការបំភិតបំភ័យ ហើយរហូតឈានដល់ការសម្លាប់អ្នកកាសែតទៀត។ យើងគួរតែទៅបង្កើតជាសម្ព័ន្ធអ្នកកាសែតមួយ ដូចយើងនៅក្រោមដំបូលផ្ទះតែមួយបានអត់? ខ្ញុំគិតថា បើសិនជាយើងអាចធ្វើអ៊ីចឹងបានមានន័យថា សមាគមរបស់យើងអាចជាការសាមគ្គីភាពគ្នាតែមួយ ហើយពេលអ្នកសារត័ព៌មានយើងមានបញ្ហាអី គឺយើងអាចជួយគ្នាបានភ្លាមៗដោយមិនមានការបន្លាយពេលយូរទេ»។
ទាក់ទងជាមួយការលើកឡើងមួយចំនួនរបស់អ្នកកាសែតក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានពីស្ថាប័នរដ្ឋជាដើម លោក ផៃ ស៊ីផាន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីបានមានប្រសាសន៏ថា ៖ «តាមពិតយើងមិនបានធ្វើសន្និសីទជាផ្លូវការជារៀងរាល់អាទិត្យ ក៏ប៉ុន្តែយើងបានផ្ដល់ព័ត៌មានជារៀងរាល់ថ្ងៃ មិនថាម៉ោងប៉ុន្មានទេ នៅទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីហ្នឹង តែងតែផ្ដល់រៀងរាល់ថ្ងៃ។ អ្វីដែលខ្ញុំបានរៀនសូត្រពីមិត្តអ្នកសារព័ត៌មានយើង គឺអ្នកសារព័ត៌មានយើងមួយចំនួនធំខ្ជិល មុននឹងលើកសំណួរមិនដែលពិចារណា ឬស្រាវជ្រាវរកប្រភពនៃដំណឹងទេ យកតែតាមគេថាយកមកសួរខ្ញុំ ខ្ញុំឆ្លើយម៉េចដាក់ទៅវិញ។ ម្ល៉ោះហើយដឹងថាអ្នកទាំងអស់ហ្នុងកំពុងតែប្រាសចាកនូវអ្វីដែលជាសេចក្ដីទទួលខុសត្រូវនៃប្រជាពលរដ្ឋយើង គឺថា ការបានព័ត៌មានពិត។ យើងភ្លេចអំពីការគោរពសិទ្ធិយល់ដឹងនូវសច្ចៈធម៌របស់សាធារណជន ហ្នឹងកំហុសធ្ងន់ណាស់ ពីព្រោះព័ត៌មានជាផលប្រយោជន៍សាធារណៈ នៅពេលផលប្រយោជន៍សាធារណៈត្រូវបានរំលោភ នោះហើយរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែការពារ»។
លោក ថាច់ ផែន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មាន បានមានប្រសាសន៍ទាក់ទងជាមួយការលើកឡើងអំពីការលំបាកនានារបស់អ្នកកាសែតថា កន្លងមកក្រសួងបានខិតខំដោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួន និងបានរាយការណ៍ជូនប្រមុខរដ្ឋាភិបាលផងដែរ ដូចជាការចាត់ឲ្យមានអ្នកនាំពាក្យតាមក្រសួង មន្ទីរ ស្ថាប័ននានារបស់រដ្ឋ ការត្រៀមពិនិត្យឡើងវិញ និងកែប្រែច្បាប់សារព័ត៌មានរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលអនុម័តតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៥ ដើម្បីឲ្យស្របគ្នាជាមួយក្រម និងនីតិវិធីក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មី នាពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះផងដែរ។
លោក ថាច់ ផែន មានប្រសាសន៍ថា ៖ «ពង្រឹងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ដោយការអនុវត្តច្បាប់ស្ដីពីរបបសារព័ត៌មាន ការងារនេះក្នុងផែនការសកម្មភាព ៥ឆ្នាំ ២០០៩-២០១៣ ក្រសួងគឺមានគោលដៅធ្វើការកសាងសមត្ថភាពស្ថាប័ន កសាងមូលដ្ឋានសម្ភារៈរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហើយនិងធនធានមនុស្ស ឬក៏មានការកសាងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តដែរ។ ក្នុងនោះក្រសួងអាចនឹងពិនិត្យឡើងវិញអំពីច្បាប់ស្ដីពីរបបសារព័ត៌មានសព្វថ្ងៃនេះ ដើម្បីឲ្យស្របទៅអ្វីដែលច្បាប់ថ្មីៗនេះ គឺថាមាននីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ នីតិវិធីរដ្ឋប្បវេណីហ្នឹង គឺថាយើងដើម្បីសំណូមពរឲ្យផ្នែកតុលាការអនុវត្តច្បាប់សារព័ត៌មាន ហើយក្នុងច្បាប់សារព័ត៌មានអាចនិយាយតែពីនីតិវិធីនៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏អាចមានការកែប្រែដែរ»។
តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ ឆ្នាំ២០០៩ និងសមាគមកាសែតមួយចំនួនបានឲ្យដឹងថា យ៉ាងហោចណាស់មានអ្នកកាសែតខ្មែរចំនួន ៩នាក់ បានស្លាប់ដោយសារបំពេញការងារជាអ្នកកាសែត ហើយគេមិនដែលបានទទួលដំណឹងថា អាជ្ញាធរចាប់បានឃាតករដែលបានសម្លាប់អ្នកទាំងនោះយកមកកាត់ទោសជាសាធារណៈនៅឡើយទេ។ ហើយការប្តឹងផ្ដល់អ្នកកាសែត ក៏ដូចជាការបំពារបំពានលើរូបកាយក៏មានសេចក្តីរាយការណ៍ថាកើតមានច្រើនដែរ៕
អត្ថបទដែលទាក់ទង
ព្រះមហាក្សត្រស្នើសុំឲ្យពិនិត្យមើលលទ្ធភាពក្នុងការដោះលែង ហង្ស ចក្រា
អតីតអ្នកកាសែតម្នាក់ត្រូវផ្តន្ទាទោសឲ្យជាប់គុក២ឆ្នាំពីបទផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត
កាសែតសេរីភាពថ្មីផ្អាកការបោះពុម្ពផ្សាយព្រោះបញ្ហាថវិកា
សង្គមស៊ីវិលអំពាវនាវឲ្យអ្នកកាសែតប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការសរសេរព័ត៌មាន
អ្នកកាសែតម្នាក់ត្រូវឃាត់ខ្លួនពីបទផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត
ក្រុមអ្នកកាសែតជួបពិភាក្សាអំពីក្រមសីលធម៌អ្នកសារព័ត៌មាន
អ្នកកាសែតខ្មែរមួយរូបទទួលពានរង្វាន់អន្តរជាតិ
ស៊ូរិយ៉ា ស៊ូប៊េឌី៖ សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជាកំពុងធ្លាក់ចុះ
អាជ្ញាធរខែត្រឧត្ដរមានជ័យផ្អាកកម្មវិធីវិទ្យុនៃបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ
អ្នកកាសែតប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងការសរសេរព័ត៌មានទាក់ទងនឹងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់
