បញ្ហាដែលគេលើកយកមកជជែកនៅពេលនោះ មានបញ្ហានៅមជ្ឈិមបូព៌ា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ជាដើម។
ក្រៅពីនេះ នៅមានបញ្ហាសំខាន់មួយទៀត ដែលគេត្រៀមនឹងបញ្ជូនដល់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្រេចផងដែរ គឺការផ្លាស់ប្ដូរអាណត្តិអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន និងការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយដៃគូអាស៊ាន។
ក្រោយពីប្រជុំថ្នាក់ឧត្ដមមន្ត្រីអាស៊ាន បានបញ្ជូនឯកសារសម្រាប់ថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានធ្វើការអនុម័ត នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា កិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីបានពិភាក្សាលើបញ្ហាទាំងនោះពេញមួយថ្ងៃ។ នៅក្នុងនោះ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានបានចែកចេញជាបីសំខាន់ គឺកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សានយោបាយសន្តិសុខថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រី និងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ាន ហើយកិច្ចប្រជុំទាំងអស់នោះ បានបញ្ចប់ជាស្ថាពរនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៧ ខែវិច្ឆិកា។
រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក កៅ គឹមហួន មានប្រសាសន៍ថា ចំពោះលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន បានពិភាក្សាលើការដោះដូរយោបល់ លើបញ្ហាអន្តរជាតិដែលកើតឡើងនៅតំបន់ រួមទាំងព្រឹត្តិការណ៍ដែលកើតឡើងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង សភាពការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េ។ កិច្ចប្រជុំនេះដែរ ក៏មានការពិភាក្សាគ្នាលើបញ្ហារដ្ឋធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងបានពិនិត្យលើផែនទីចង្អុលផ្លូវសម្រាប់ការកសាងសគមន៍អាស៊ាន ដើម្បីឲ្យប្រមុខរដ្ឋាភិបាលធ្វើសេចក្ដីសម្រេចលើលទ្ធផលទាំងនោះ។
លោក កៅ គឹមហួន៖ «ការអនុវត្តធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ក៏ដូចជាពិនិត្យមើលឡើងវិញ ការអនុវត្តផែនទីចង្អុលផ្លូវរបស់អាស៊ាន ក្នុងការកសាងសហគមន៍អាស៊ាន។ ជាសមិទ្ធផលដែលលេចធ្លោមែនទែន គឺការផ្លាស់ប្ដូរមតិលើសភាពការណ៍ផ្លាស់ប្ដូរក្នុងតំបន់អន្តរជាតិ»។
លោកមានប្រសាសន៍បន្តថា សម្រាប់កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សានយោបាយសន្តិសុខថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ាននេះ គឺបានពិភាក្សាលើការជំរុញឲ្យមានការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន និងការជំរុញផ្ដល់សច្ចាប័នឲ្យប្រទេសប្រេស៊ីល ឲ្យចូលនៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការអាស៊ាន (TAC) ជាប្រទេសសមាជិកទី៣១។ ហើយកិច្ចប្រជុំនេះ ក៏បានពិភាក្សាលើការទប់ស្កាត់ការជួញដូរគ្រឿងញៀន ការជួញដូរមនុស្ស រួមទាំងការពិភាក្សាប្រទេសអាស៊ានគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ជមួយប្រទេសមហាអំណាចលើពិភពលោកដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។
លទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ាន គឺផ្ដោតលើការត្រៀមសម្រាប់កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២១ ដែលនឹងធ្វើនៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ និងត្រៀមឯកសារសម្រាប់កិច្ចប្រជុំបូក១ ឬបូកបី និងកិច្ចប្រជុំអាស៊ីបូព៌ាលើកទី៧ ដែលធ្វើនៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយការត្រៀមនេះ គឺដើម្បីរៀបចំឯកសារសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលចុះហត្ថលេខាសម្រេច។
រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក កៅ គឹមហួន មានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ានបានរៀបចំបេក្ខភាព មកពីប្រទេសវៀតណាម សម្រាប់ដាក់ឲ្យប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានសម្រេច អគ្គលេខាធិការថ្មីដែលនឹងចូលកាន់អាណត្តិនៅដើមឆ្នាំ២០១៣ ខាងមុខ ក្នុងនោះដែរ ក៏មានការអនុម័តថវិកាចំណាយអាស៊ានផងដែរ។
អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន លោក ស៊ូរិន ពិតសូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានដែលធ្វើឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងរបៀបវារៈច្រើនទៀតក្នុងការពិភាក្សាជាមួយប្រទេសដៃគូអាស៊ានសំខាន់ៗដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្សី ឥណ្ឌា ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ជាដើម។ លោកបញ្ជាក់ទៀតថា ក្រៅពីនេះ សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក៏កំពុងខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងប្រទេសប្រាំ និងអាស៊ាន ដែលប្រទេសទាំងនោះរួមមាន ប្រទេសចិន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី ឬញូវហ្សឺឡេន ឥណ្ឌា និងប្រទេសជប៉ុន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
