ការនាំចេញ និងនាំចូលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០១១ នេះមានចំនួនកើនឡើងដល់ទៅជិត ៥០ ភាគរយ ប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១០ កន្លងទៅ ដែលរយៈពេល ៦ ខែដើមឆ្នាំដូចគ្នា។
របាយការណ៍ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដែលវិទ្យុអាស៊ីសេរីទទួលបាននៅថ្ងៃទី២៨ កក្កដា សរសេរថា ចាប់តាំងពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១១ កម្ពុជាបាននាំទំនិញចេញទៅបរទេសមានទឹកប្រាក់សរុបចំនួនជាង ២,២២៧ ពាន់លានដុល្លារ ប្រៀបធៀបទៅឆ្នាំ២០១០ មានចំនួនសរុបជិត ១,៥០០ ពាន់លានដុល្លារ។
លោក គង់ ពុទ្ធារ៉ា ប្រធាននាយកដ្ឋានស្ថិតិនិងព័ត៌មានក្រសួងពាណិជ្ជកម្មមានប្រសាសន៍ថា មុខទំនិញនាំចេញច្រើនជាងគេ គឺផ្នែកវិស័យកាត់ដេរ ដូចជា សំលៀកបំពាក់ ស្បែកជើងជាដើម។
លោកអះអាងថា ចំនួនទំនិញនាំចេញកើនឡើងដូច្នេះ គឺផ្អែកលើកត្តាមួយចំនួន ដូចជាប្រទេសអ្នកមាន ដែលមានការអនុគ្រោះដល់កម្ពុជា ហើយបានបញ្ជាទិញទំនិញពីកម្ពុជា រួមផ្សំនឹងកម្ពុជាបានកែសម្រួល និងពង្រឹងច្បាប់ការងារស្របទៅតាមនិយាមច្បាប់ការងារអន្តរជាតិ គឺមិនរំលោភសិទ្ធិកម្មករ ឬមិនជ្រើសរើសកម្មករអាយុក្រោម ១៨ ឆ្នាំ ដែលប្រការទាំងនេះ ជាបទល្មើសប្រឆាំងច្បាប់ពលកម្មអន្តរជាតិ។
លោក គង់ ពុទ្ធារ៉ា ៖ «យើងក្រឡេកមើលទីផ្សារសហគមន៍អឺរ៉ុប អាមេរិក កាណាដា និងទីផ្សារដទៃដែលគេបានផ្ដល់ភាពអនុគ្រោះពន្ធដល់ប្រទេសក្រីក្រ ដូចជា ប្រទេសកម្ពុជាយើង។ ទីពីរទៀត កម្ពុជាយើងឲ្យអង្គការ អៃឡូ (ILO) ពិនិត្យការប្រើប្រាស់កម្លាំងកម្មកុមារ។ អ៊ីចឹង! នៅស្រុកគេការគោរពសិទ្ធអីហ្នឹង គេខ្ជាប់ខ្ជួនណាស់។ គេមានអង្គការមួយ អៃឡូ ដាក់នៅញីវយ៉ក (New York) គេស្រែកប្រកាសមួយថា មិនអាចបញ្ជាទិញទេ គេធ្វើពហិការមិនទិញភ្លាម។ អ៊ីចឹង! យើងត្រឹមត្រូវ គេវាយតម្លៃយើងល្អ ត្រង់ចំណុចហ្នឹងហើយ ដែលធ្វើឲ្យមានការបញ្ជាទិញយើងច្រើន។ អ៊ីចឹងនាំឲ្យការនាំចេញមានការកើនឡើង»។
បន្ទាប់ពីមុខទំនិញវាយនភណ្ឌ មុខទំនិញជ័រកៅស៊ូ និងអង្ករ ក៏ជាមុខទំនិញនាំចេញចម្បងដែរ។ របាយការណ៍សរសេរថា កម្ពុជាបាននាំអង្គរចេញក្នុងទឹកប្រាក់ចំនួន ៤៥ លានដុល្លារ និងនាំចេញជ័រកៅស៊ូក្នុងទឹកប្រាក់ប្រហែល ១០២ លានដុល្លារ។
ចំពោះការនាំចូលវិញ កម្ពុជាបាននាំប្រេងឥន្ធនៈចូលច្រើនជាងឆ្នាំ ២០១០ គឺក្នុងឆ្នាំ២០១១ បានទិញចូលក្នុងទឹកប្រាក់ជិត ៧០០ លានដុល្លារ កើនឡើងជិត ១៣០ ភាគរយ និងនាំគ្រឿងសំណង់ចូលក្នុងទឹកប្រាក់ ប្រហែល ៣៥២ លានដុល្លារ គឺកើនឡើងជិតដល់ ៣០០ ភាគរយ ប្រៀបធៀបរយៈពេល ៦ ខែដើមឆ្នាំដូចគ្នា។
លោក ចាន់ សុផល ប្រធានសមាគមសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ចំនួននាំចេញ និងនាំចូលរបស់ប្រទេសកម្ពុជាកើនឡើងនេះ គឺដោយសារតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុកកើនឡើងដូចគ្នា គ្រាន់តែថា តម្រូវការក្នុងស្រុកច្រើនអាចឲ្យកម្ពុជាត្រូវចំណាយប្រាក់ចេញទៅបរទេសច្រើននាំឲ្យខាតប្រាក់ចំណូលថវិកាជាតិ។
លោក ចាន់ សុផល ៖ «ការនាំចូលកើនឡើងនេះ គឺវាអាចប៉ះពាល់ដល់ការហូរចេញរូបិយប័ណ្ណបរទេសច្រើន គឺអាចធ្វើឱនភាពជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្ម។ ប៉ុន្តែ ជាទូទៅ ការយកប្រាក់ទិញនេះ ច្រើនជាប្រាក់វិនិយោគ គឺមានការលំហូរចូលជាទុនវិនិយោគ ជាទុនជំនួយ ឬជាប្រាក់កម្ចី។ ប្រទេសដែលកំពុងអភិវឌ្ឍ គឺច្រើនតែមានលំហូរសាច់ប្រាក់វិនិយោគ សាច់ប្រាក់កម្ចី សាច់ប្រាក់ជំនួយចូល ហើយធ្វើឲ្យលេចចេញនូវការនាំចូលជាសម្ភារៈប្រើប្រាស់សម្ភារៈបរិភោគ បរិក្ខារផ្សេងៗ ហ្នឹង គឺនាំចូលច្រើន»។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី មន្ត្រីសហជីពការពារកម្មករមួយចំនួនបានរិះគន់ថា ទោះបីជាការនាំចេញសំលៀកបំពាក់កើនឡើងយ៉ាងណាក្ដី ក៏ជីវភាពកម្មករនៅតែក្រ និងត្រូវបានថៅកែធ្វើបាបរំលោភសិទ្ធិដដែល។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ថៅកែរោងចក្របានបង្ខំឲ្យពួកគេធ្វើការលើសម៉ោងច្បាប់ការងារកំណត់ ថែមទាំងមិនបានបើកប្រាក់បន្ថែមម៉ោងឲ្យក៏មាន៕