នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ នៅពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខនេះ ពលរដ្ឋប្រាថ្នាចង់បានមេឃុំ ឬចៅសង្កាត់ដែលមានឆន្ទៈពិតប្រាកដ ដើម្បីជួយដល់ពលរដ្ឋដែលកំពុងមានទុក្ខលំបាកផ្សេងៗ ដោយមិនគិតពីបក្សនយោបាយ ឬផលប្រយោជន៍បុគ្គលនោះ។ ប៉ុន្តែការរំពឹងចង់បានរបស់ពួកគាត់នេះ ហាក់រកមិនឃើញឡើយរហូតមកដល់ពេលនេះ ពីព្រោះពួកគាត់យល់ឃើញថា អំណាច ឬតួនាទីរបស់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ មើលទៅដូចជាកំពុងស្ថិតនៅក្រោមក្លៀករបស់អ្នកនយោបាយ ឬឈ្មួញដែលមានលុយកាក់ច្រើន។
ពលរដ្ឋម្នាក់រស់នៅឃុំថ្មអណ្ដើក ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ លោក សុភ័ណ្ឌ បានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃពុធ ទី៩ ខែឧសភា ថា បច្ចុប្បន្នប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងឃុំនេះប្រមាណជាង ២០០គ្រួសារ ដែល កំពុងមានជម្លោះដីធ្លី អាជ្ញាធរឃុំមិនបានដោះស្រាយរកយុត្តិធម៌ជូនពលរដ្ឋ ដែលអាជ្ញាធរជាអ្នកចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីជូនពួកគាត់នោះទេ ផ្ទុយទៅវិញបែរជាខិតខំដាក់សំពាធមកលើប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីផ្គាប់ចិត្តភាគីម្ខាងទៀត ដែលជាគូជម្លោះនោះទៅវិញ។ បញ្ហានេះធ្វើឲ្យពួកគាត់មានការពិបាកនឹងរកអ្នកណាជាទីពឹងសម្រាប់ពួកគាត់ ហើយអាចជឿទុកចិត្តបាននៅពេលបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ។
ចំពោះពលរដ្ឋដែលរស់នៅតំបន់មានជម្លោះដីធ្លីនៅខេត្តកោះកុង ឯណោះវិញ ក៏មានកង្វល់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរ។
លោក ស៊ឹម គឹមសាន្ត រស់នៅភូមិព្រែកស្មាច់ ឃុំកោះស្តេច ស្រុកគិរីសាគរ ខេត្តកោះកុង។ លោកមានប្រសាសន៍ថា អាជ្ញាធរឃុំបានយករួចខ្លួននៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋមានទុក្ខ ដូចជាបញ្ហាជម្លោះដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនជាដើម។ អាជ្ញាធរឃុំបានត្រឹមតែនិយាយថា រឿងនោះវាហួសពីសមត្ថភាពរបស់ឃុំត្រូវដោះស្រាយ។ ដូច្នេះប្រជាពលរដ្ឋដូចជាពិបាកទទួលភាពកក់ក្ដៅពីថ្នាក់ដឹកនាំនៅមូលដ្ឋានបានណាស់សព្វថ្ងៃនេះ។
អតីតមេឃុំកោះស្តេច មកពីគណបក្សប្រជាជន លោក រ៉ូវ រតនៈសម្បត្តិ បានឲ្យដឹងថា លោកធ្លាប់ធ្វើជាមេឃុំតាំងពីឆ្នាំ២០០០ មក។ ប៉ុន្តែនៅអាណត្តិទី៣ ឆ្នាំ២០១២ នេះ លោកសម្រេចចិត្តមិនឈរឈ្មោះទៀតទេ។ បញ្ហានេះលោកមានហេតុផលពីរយ៉ាង មុននឹងសម្រេចចិត្ត គឺទីមួយលោកចង់ទុកឲ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយធ្វើការបន្តពីលោក ព្រោះលោកធ្វើការនេះយូរហើយ។ ទី២ លោកមើលឃើញថា ឋានៈជាមេឃុំដូចហាក់ពុំមានសិទ្ធិអំណាចអ្វីអាចជួយដោះស្រាយជូនពលរដ្ឋនៅក្នុងមូលដ្ឋានរបស់លោកបានទេ នៅពេលដែលពួកគេមានទុក្ខលំបាកផ្សេងៗ ដូចជាបញ្ហាជម្លោះដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនជាដើម។
ទាក់ទងបញ្ហានេះ អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ប្រចាំខេត្តកោះកុង លោក អ៊ិន គង់ជិត មានប្រសាសន៍ថា មេឃុំ ឬប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ខ្លះមានឆន្ទៈចង់ជួយសម្រាលទុកលំបាកដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះដែរ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិ ឬខេត្ត ធ្វើការសម្រេចអ្វីមួយដោយមិនបានសួរយោបល់អាជ្ញាធរឃុំនោះទេ។
លោកបន្តថា អាជ្ញាធរឃុំខ្លះហាក់នៅមិនទាន់យល់ ឬធ្វើមិនយល់តែម្ដង អំពីតួនាទី និងសារសំខាន់របស់គាត់ដែលប្រជាពលរដ្ឋបានបោះឆ្នោតឲ្យជាអ្នកបម្រើប្រជាពលរដ្ឋ ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
លោកពន្យល់ថា នៅក្នុងច្បាប់ស្ដីពីក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ មេឃុំមានតួនាទីសំខាន់ពីរ គឺទីមួយ ជាតំណាងឲ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងឃុំ-សង្កាត់ និងជាមន្ត្រីភ្នាក់ងារតំណាងឲ្យរដ្ឋ។ ដូច្នេះតំណាងប្រជាពលរដ្ឋត្រូវតែបម្រើដល់ផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋជាចាំបាច់។
លោកបណ្ឌិត ហង្ស ពុទ្ធា នាយកប្រតិបត្តិនៃគណៈកម្មាធិការអព្យាក្រឹត និងយុត្តិធម៌ដើម្បីបោះឆ្នោតដោយសេរី និងត្រឹមត្រូវនៅកម្ពុជា។ លោកមានប្រសាសន៍ថា ច្បាប់ចែងពីវិមជ្ឈការ គឺជាការផ្ទេរអំណាចមួយចំនួនទៅឲ្យអាជ្ញាធរឃុំ លើកលែងតែអំណាចមួយចំនួន ដូចជាព្រៃឈើ ប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ រូបបិយវត្ថុ នយោបាយក្រៅប្រទេស និងវិស័យមួយចំនួនទៀត។ ប៉ុន្តែក្នុងរឿងជម្លោះដីធ្លី ព្រៃឈើ ហាក់ស្ថិតនៅផុតដៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ហើយពុំមានប្រសិទ្ធភាពអ្វីដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគាត់បានត្រឹមតែចុះហត្ថលេខាគាំទ្រលើរឿងមួយចំនួនដែលមិនស្របច្បាប់ឲ្យទៅជារឿងស្របច្បាប់ទៅវិញ។ លោកបន្តថា ហេតុផល គឺដោយសារការធ្វើវិមជ្ឈការអំណាចពីថ្នាក់ជាតិទៅដល់ថ្នាក់ក្រោមជាតិមិនបានពេញលេញ។
នៅក្នុងឱកាសបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ អាណត្តិទី៣ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ខាងមុខនេះ ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនប្រាថ្នាចង់បានមេឃុំ ឬចៅសង្កាត់ដែលចេះជួយដោះស្រាយនូវរាល់ទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋដោយសុចរិត មិនកេងប្រវ័ញ្ចពីប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ និងកំពុងមានទុក្ខលំបាកនោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។