អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​សិក្សា​​អំពី​អំពើ​ពុក​រលួយ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​​​​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល

យ៉ាង​ណា​មិញ អំពើ​ពុករលួយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​សិក្សា​អំពី​បញ្ហា​សង្គម​បាន​រក​ឃើញ​ថា មិន​មែន​តែ​នៅ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​នោះ នៅ​តាម​ស្ថាប័ន​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​ដែរ។
ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2012-12-25
អ៊ីម៉ែល
មតិ
ចែករំលែក
បោះពុម្ព
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • មតិ
  • អ៊ីម៉ែល
កែម ឡី ៣០៥
វាគ្មិន​កិត្តិយស​ដែល​ចូល​រួម​ក្នុង​កម្មវិធី​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី លោក កែម ឡី កាល​ពី​យប់​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី​០៧ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១២។
Photo: RFA

អំពើ​ពុករលួយ​បាន​ចាក់​ឫស​យ៉ាង​ជ្រៅ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា មិន​ថា​នៅ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ ឬ​នៅ​ស្ថាប័ន​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​នោះ​ទេ។ ថ្វី​ត្បិត​តែ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ​បាន​ចាត់ការ​ទៅ​លើ​មន្ត្រី​បម្រើ​ការងារ​នៅ​តាម​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ក្ដី ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​នេះ ក៏​កើត​មាន​នៅ​ក្នុង​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ចំនួន​ដែរ។

អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ជា​អង្គភាព​មួយ​សំខាន់​ណាស់ ធ្វើ​ការងារ​រួម​ចំណែក​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ជាតិ​ក្នុង​គម្រោង​ផ្សេងៗ ដែល​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ទទួល​បាន​ប្រភព​ថវិកា​ពី​ម្ចាស់​ជំនួយ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ហើយ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នេះ ធ្វើ​ការ​ក្នុង​គោលបំណង​ជួយ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​សង្គម​ជាតិ​ដោយ​មិន​ស្វែង​រក​ប្រាក់​ចំណេញ។

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម លោក កែម ឡី មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​កំពុង​ធ្វើការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល។ លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា មាន​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ចំនួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ។

លោក កែម ឡី៖ «អង្គការ​អន្តរជាតិ អង្គការ​ជាតិ អង្គការ​សហគមន៍​ក៏​មាន​អំពើ​ពុករលួយ​ដែរ ពីព្រោះ​អ្នក​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្នុង​អង្គការ​ទាំង​នោះ គឺ​ជា​មនុស្ស ហើយ​មិន​មាន​ភាព​តឹងរ៉ឹង មិន​មាន​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ត្រឹមត្រូវ ប្រហែល​ជា​បើក​ឱកាស​ឲ្យ​មាន​អំពើ​ពុករលួយ​ហើយ»

មាន​ទឡ្ហីករណ៍​ជា​ច្រើន​ដែល​លោក កែម ឡី បាន​រក​ឃើញ​ថា អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​មួយ​ចំនួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​នោះ ហើយ​ករណី​ទាំង​នោះ លោក​នឹង​ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​លំអិត​ទៅ​លើ​ករណី​នីមួយៗ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ រួម​មាន​នៅ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ចុះ​បញ្ជី​នៅ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ត្រូវ​ចំណាយ​លុយ​ជា​មធ្យម​ពី ៣០០  ទៅ ៥០០​ដុល្លារ ហើយ​គេ​បង់​ចូល​រដ្ឋ​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច?

អង្គការ​មួយ​យ៉ាង​តិច​មាន​អនុស្សរណៈ​មួយ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល ហើយ​សុទ្ធ​តែ​ចំណាយ​ថវិកា។ ការ​ចំណាយ​ថវិកា​នេះ​មិន​ដឹង​បង់​ពន្ធ​ចូល​រដ្ឋ ឬ​យ៉ាង​ណា?

អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​អស់​នៅ​កម្ពុជា មាន​ប្រមាណ ៣​ពាន់​អង្គការ តែ​អង្គការ​ដែល​មាន​សកម្មភាព​នោះ​តែ​ជាង ១​ពាន់​អង្គការ​ទេ។ អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ជា​ច្រើន​បាន​ប្រើប្រាស់​រថយន្ត​របស់​អង្គការ​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ ដូច​ជា​ជិះ​រថយន្ត​ទៅ​ការ​គេ ទៅ​បុណ្យ​កឋិន និង​ផ្សេងៗ​ទៀត។ អង្គការ​មួយ​ចំនួន​មាន​ប្ដី ប្រពន្ធ និង​កូន​ផង​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្នុង​អង្គការ​នោះ ឬ​ហៅ​ថា គ្រួសារ​និយម។

ម្យ៉ាង​ទៀត អង្គការ​មួយ​ចំនួន​បាន​ទិញ​ដី ទិញ​ឡាន ខ្លះ​ដាក់​ស្លាក​លេខ​អង្គការ ខ្លះ​ទៀត​ដាក់​ស្លាក​លេខ​ឯកជន តើ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ទាំង​នោះ​ជា​របស់​អង្គការ ឬ​ជា​របស់​ឯកជន។ ម្យ៉ាង​ទៀត អ្នក​ប្រលង​ចូល​ធ្វើ​ការ​នៅ​អង្គការ​ខ្លះ ត្រូវ​បង់​លុយ​ចូល​អង្គការ ហើយ​បុគ្គលិក​ខ្លះ​មាន​កាត់​ប្រាក់​ខែ។

របាយការណ៍​សវនកម្ម​ដែល​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​បាន​ធ្វើ រក​ឃើញ​ថា មាន​អំពើ​ពុករលួយ ហើយ​ម្ចាស់​ជំនួយ​ផ្ដាច់​ជំនួយ​វិញ។ អង្គការ​ខ្លះ​បាន​បង់​ពន្ធ​ជូន​រដ្ឋ និង​អង្គការ​ខ្លះ​មិន​បាន​បង់​ពន្ធ​ជូន​រដ្ឋ​ជាដើម។

លោក កែម ឡី បាន​អះអាង​ទៀត​ថា មាន​អង្គការ​ខ្លះ​ទៀត រចនាសម្ព័ន្ធ​គ្រប់គ្រង​អង្គការ​នោះ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​កាន់​តែ​ច្បាស់​អំពី​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ ពិសេស​អ្នក​គ្រប់គ្រង​អង្គការ​នោះ​មាន​តួនាទី​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​អង្គការ៖ «ប្រព័ន្ធ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ល្អ​ហ្នឹង គេ​មាន​ខាង​លត្ថកម្ម មាន​គណនេយ្យ​ទៅ មាន​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ​ទៅ គេ​អាច​ទៅ​បើក​លុយ​បាន តែ​អង្គការ​ខ្លះ​មាន​តែ​ម្នាក់​ជា​នាយក​ផង ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​ផង ជា​គណនេយ្យ​ផង ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​ជា​មួយ​នាយក​ប្រតិបត្តិ​ទៅ គេ​អាច​ដក​លុយ​បាន»

នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា កន្លង​មក មាន​ការ​រិះគន់​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​អំពី​គ្រួសារ​និយម បក្សពួក​និយម ពោល​គឺ​នៅ​ក្នុង​ក្រសួង មន្ទីរ​ខ្លះ អ្នក​ដែល​មាន​តួនាទី​ធំៗ សុទ្ធសឹងតែ​ជា​សាច់ញាតិ​របស់​រដ្ឋមន្រ្តី ឬ​សាច់ញាតិ​របស់​ប្រធាន​មន្ទីរ​នីមួយៗ ជាដើម។ ការ​ដាក់​សាច់ញាតិ​របស់​ខ្លួន​​នៅ​ក្នុង​អង្គភាព​របស់​ខ្លួន ជា​គ្រួសារ​និយម​នេះ ត្រូវ​បាន​អ្នក​វិភាគ​បាន​ពន្យល់​ថា ដើម្បី​ការពារ​អំណាច​របស់​ខ្លួន និង​ដើម្បី​បិទបាំង​នូវ​អំពើ​ពុករលួយ​នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​នោះ។

ដោយ​ឡែក​ចំពោះ​ការ​ប្រើប្រាស់​រថយន្ត​របស់​រដ្ឋ​ក្នុង​ផល​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន​នោះ ក៏​កើត​មាន​នៅ​តាម​ជួរ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ដែរ ដែល​បញ្ហា​នេះ​ទទួល​រង​នូវ​ការ​រិះគន់​ខ្លាំងក្លា​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​នានា។ បញ្ហា​នៅ​ត្រង់​ថា មាន​មន្ត្រី​យក​រថយន្ត​របស់​រដ្ឋ​ប្រើប្រាស់​ផ្ទាល់​ខ្លួន និង​ប្រើប្រាស់​នៅ​ពេល​ឃោសនា​បោះ​ឆ្នោត ដើម្បី​ផល​ប្រយោជន៍​បក្ស​ជាដើម។

អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច បាន​លើក​ហេតុផល​ថា អំពើ​ពុករលួយ​នេះ​មិន​ថា​នៅ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ ឬ​ស្ថាប័ន​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ទេ វា​ជា​វប្បធម៌​ទៅ​ហើយ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា។ អំពើ​ពុករលួយ​នេះ​បាន​កើត​មាន​ជា​ប្រព័ន្ធ និង​ចាក់ឫស​យ៉ាង​ជ្រៅ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា។

លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច បាន​អះអាង​ថា មាន​អង្គការ​ខ្លះ​បាន​ធ្វើ​របាយការណ៍​ក្លែងក្លាយ​ស្រប​ទៅ​តាម​ម្ចាស់​ជំនួយ​ចង់​បាន៖ «អង្គការ​ខ្លះ​ជួល​ផ្ទះ​របស់​ខ្លួន​ឯង​ដាក់​តម្លៃ​ផ្សេង​ទៅ យក​បង​ប្អូន​ខ្លួន​ឯង​ចូល​ធ្វើ​ការ​ទៅ យក​ឡាន​ខ្លួន​ឯង​ជួល​ឲ្យ​អង្គការ​ទៅ ជា​អំពើ​ពុករលួយ អ៊ីចឹង​រូបភាព​អំពើ​ពុករលួយ​ច្រើន​ណាស់»

ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​កើត​មាន​ទាំង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ និង​ស្ថាប័ន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នេះ លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច បាន​សង្កត់​ធ្ងន់​ថា មក​ពី​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ ពីព្រោះ​ថា អំពើ​ពុករលួយ​កើត​មាន​បណ្ដាល​មក​ពី​ភាព​មិន​ស្មោះត្រង់ គ្មាន​សីលធម៌ និង​យក​ផលប្រយោជន៍​បុគ្គល​ជា​ធំ។

លោក សុខ ទូច៖ «ខ្ញុំ​ធ្វើ​សាកល្បង ខ្ញុំ​ធ្វើ​ក្នុង​ថ្នាក់ ខ្ញុំ​ឲ្យ​មនុស្ស​ធ្វើ​ជា​ជ្រុះ​លុយ ហើយ​សួរ​ថា អ្នក​ណា​ធ្វើ​ជ្រុះ​លុយ ១០០​ដុល្លារ? នៅ​ពេល​នោះ​មនុស្ស​ពីរ​បី​នាក់​ឆ្លើយ​ថា ជា​លុយ​របស់​គេ។ នៅ​ក្នុង​សង្គម​យើង​នេះ នៅ​ពេល​រើស​លុយ​របស់​គេ គឺ​មាន​ការ​សប្បាយ​ចិត្ត​អំពី​លុយ​នោះ​ណាស់»

អ្នក​វិភាគ​បាន​ពន្យល់​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​សង្គម​កម្ពុជា លុបបំបាត់​នូវ​អំពើ​ពុករលួយ​បាន មិន​ថា​នៅ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ ឬ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នោះ សំខាន់​បំផុត​គឺ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ពិសេស​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ ត្រូវ​បំពេញ​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​មាន​តម្លាភាព និង​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ​ឲ្យ​បាន​ជា​ទូទៅ​ដោយ​គ្មាន​ការ​រើស​អើង។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ត្រូវ​កែប្រែ​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​តាំង​ពី​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​ដល់​ថ្នាក់​ឧត្ដម​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​ស្អាតស្អំ និង​បណ្ដុះ​គំនិត​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មាន​ក្រម​សីលធម៌​ខ្ពស់ និង​ស្មោះ​ត្រង់​ជាដើម។

អង្គការ​ភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ សព្វថ្ងៃ​នេះ​កំពុង​អនុវត្ត​បោសសំអាត​អំពើ​ពុករលួយ​ជា​បណ្ដើរៗ​ហើយ នៅ​តាម​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ តែ​អង្គភាព​នេះ​មិន​ទាន់​ស៊ើប​អង្កេត​លើ​ស្ថាប័ន​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ឡើយ​ទេ ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​រិះគន់​ខ្លះ​ពី​បក្ស​ប្រឆាំង​ថា អង្គភាព​នេះ​មិន​អាច​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ទាំង​ស្រុង​នោះ​ក្ដី។

ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម លោក កែម ឡី បាន​អះអាង​ថា របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​របស់​លោក អំពី​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​នៅ​ស្ថាប័ន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នេះ នឹង​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ ខាង​មុខ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

មតិ (7)
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • អ៊ីម៉ែល

Khmer Farmer

Under PM Hun Sen administration, the train of Cambodia is moving on high-risk and facing many problems in the decades ahead and the future remains dangerously uncertain.

Corruption has taken deep-roots and widespread over the country like an incurable contagious disease. Corruption is the father of social injustice and the single greatest impediment to economic growth and social development. These multiple negative factors are unable to treat in a particular way and indefensible under PM Hun Sen administration.

To conclude, corruption is a terrible disease ruinous our country. Nothing is going to change as long as the uneducated and corrupt leader still in the power.

Before remove disease of corruption from the internal of government and building a rule of law, first of all we have to topple the repressive regime and corrupt leader from the power. We need change by elect a new leader in order to rescue and restore our beloved nation.

Best Regards,

Dec 26, 2012 11:41 PM

Reaksmey

ពី Phnom Penh

Hi everyone, I experienced with NGO for many years, I found that most NGO both local and international done the corruption, the director and their their team become rich under NGO umbrella. I have an evidence.

Dec 26, 2012 08:05 PM

ហ៊ុន កោដន៏

ពី ឡូវ៉ែល

លុះត្រាណាស្រុកខ្មែរអស់របបហ៊ុនសែន

Dec 26, 2012 12:37 PM

អ្នក​អាន​អនាមិក

Studies and investigations on both corrupt public civil servants and NGOs are extremely easy.Just look at those officials and workers of NGOs, who own villas! Where are the capitals or assets they've acquired. That is the starting point of finding out for the truth!

Dec 26, 2012 08:02 AM

Lee Theang chek

ពី Phnom Penh

There are some corruptions within local NGOs but not all. Those NGOs missions are family development instead of community development. Mr. Kem Ley must not treat all those NGOs which commit to help the Cambodian community such ADHOC, LiCHADO and CEDAC etc..You Kem Ley should do survey first RGC institutions. I say only 12 millions US dollars corruption from producing Passport to Workers.

Dec 26, 2012 01:53 AM

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.