បុគ្គលិកទាំងនោះបានរៀបរាប់ឲ្យដឹងថា ដីនាយកដ្ឋានក្សេត្រសាស្ត្រនិងកែលំអដីកសិកម្មនោះ មានទំហំ ២៤.៩០៨ម៉ែត្រការ៉េ ដែលជាទីតាំងការិយាល័យការពារដំណាំស្ទឹងមានជ័យ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិឫស្សី សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌមានជ័យ ក្រុងភ្នំពេញ ហើយបានដោះដូរទីតាំងទៅផ្លូវជាតិលេខ៣ ស្ថិតនៅក្នុងឃុំវាល ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលមានទំហំដី៦ហិកតារ។
បុគ្គលិកនៃនាយកដ្ឋានក្សេត្រសាស្ត្រនិងកែលំអដីកសិកម្មម្នាក់ដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា បុគ្គលិកទាំងអស់មិនជំទាស់ក្នុងការដោះដូរទីតាំងនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែទាមទារចំណែកខ្លះនៃចំនួនបា្រក់ដែលសល់ពីការលក់ដីនោះ ៖ «យើងតវ៉ាទាមទារលុយតាមតម្លៃទីផ្សារហ្នឹង តាមយើងស៊ើបសួរ ២៥០ ទៅ ៣០០[ដុល្លារ] កាលអំឡុងពេលលក់ហ្នឹង អ៊ីចឹងឃើញថា វាបាត់លុយច្រើនណាស់។ អ៊ីចឹងយើងទាមទារលុយដែលបាត់បង់ហ្នឹង ត្រូវចែកឲ្យបុគ្គលិកទាំងអស់គ្នាផង»។
អ្នកស្រីបានឲ្យដឹងទៀតថា តាមការដឹងនោះ ប្រាក់ដែលនៅសេសសល់ទាំងប៉ុន្មាន ក៏ត្រូវមន្ត្រីថ្នាក់លើបានចែកគ្នាអស់ខ្លះហើយ បើទោះបីជាមិនមានថ្នាក់លើណាម្នាក់អាចបញ្ជាក់ថា ទទួលបានចំនួនប៉ុន្មានក៏ដោយ។
ចំណែកឯស្ត្រីម្នាក់ទៀតដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ជាបុគ្គលិកនៃនាយកដ្ឋានក្សេត្រសាស្ត្រនិងកែលំអដីកសិកម្មនោះដែរ បានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ក្រុមបុគ្គលិកដែលបានផ្ដិតមេដៃទាមទារនោះ មានគ្នាជាង ១០០នាក់ ហើយពួកគាត់សុំចំណែកចំនួន ២.០០០ដុល្លារអាមេរិកក្នុងម្នាក់ៗ ៖ «តាមធម្មតា ការលក់ដូរតែងតែមានចំណែករបស់អ្នកដឹកនាំ ថ្នាក់បន្តបន្ទាប់ហើយ តែពេលដែលខ្លួនមានចំណែកហ្នឹង គួរតែទាមទារឲ្យបុគ្គលិកខ្លះ ព្រោះថា យើងធ្វើការរាល់ថ្ងៃក៏មិនមែនធ្វើម្នាក់ឯងដែរ»។
ចំណែកឯលោក ស៊ីថុន ជាអ្នកដែលតវ៉ានោះដែរ បានមានប្រសាសន៍ដោយទទូចសុំឲ្យមានការដោះស្រាយគោលនយោបាយជាថវិកាខ្លះសម្រាប់បុគ្គលិកមន្ត្រីរាជការទាំងនោះ ៖ «ហើយយើងក៏ទទួលស្គាល់ទាំងអស់គ្នាថា ដីនេះមានតម្លៃខ្ពស់ណាស់ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍ដែលយើងបានទទួលពីថ្នាក់ដឹកនាំនាយកដ្ឋាន គឺថាតម្លៃនេះវាមិនសមហេតុសមផលទេ ដែលគាត់លើកឡើងថា មួយការ៉េបានតែ ១៤០ដុល្លារ ហើយមួយចំណែកទៀត មួយការ៉េ ៧០ដុល្លារ ប៉ុន្តែជាការពិតដីនេះខ្ញុំគិតថា មិនក្រោម ៣០០ដុល្លារទេ មួយការ៉េ។ បើគិតតម្លៃនេះ ហើយនិងទំហំផ្ទៃដីដែលមានតម្លៃទៅដល់ ៧លានដុល្លារជាង តែអ្វីដែលជារបាយការណ៍នាយកដ្ឋានលើកឡើង មានតែ ២លានជាងទេ។ ហើយខ្ញុំគិតថា មន្រ្តីរាជការទាំងអស់លោកអត់ជឿទេ។ តាមការដែលយើងគិតគូរមើលទៅតម្លៃទីផ្សារដែលពិតប្រាកដ យើងឃើញថា ហាក់ដូចជាបាត់តួលេខហ្នឹងច្រើន ដល់ទៅ ៣-៤លានដុល្លារ»។
មិនទាន់មានចម្លើយដោះស្រាយណាមួយពីមន្ត្រីថ្នាក់លើនោះទេ ដោយ លោក ស្រ៊ុន សុខុម អនុប្រធាននាយកដ្ឋានក្សេត្រសាស្ត្រនិងកែលំអដីកសិកម្ម មានប្រសាសន៍ថា ការងារគ្រប់យ៉ាងជាការសម្រេចរបស់ថ្នាក់លើ ហើយលោកពុំបានជ្រាបច្បាស់នោះទេ ដោយលោកបំពេញបេសកកម្មក្រៅការិយាល័យធ្វើការ។
ចំណែកឯប្រធាននាយកដ្ឋានក្សេត្រសាស្ត្រ លោក ប៉ែន វុធ មិនអាចធ្វើអត្ថាធិប្បាយបានទេ ដោយលោកមានជំងឺ។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី បានព្យាយាមទំនាក់ទំនងទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក ច័ន្ទ សារុន និងរដ្ឋលេខាធិការ លោក ច័ន្ទ តុងអ៊ីវ ក៏មិនអាចទំនាក់ទំនងដើម្បីរកការបំភ្លឺបានទេ។
សូមបញ្ជាក់ថា ទីតាំងដីរបស់ការិយាល័យការពារដំណាំស្ទឹងមានជ័យ ដែលមានទំហំជាង ២ហិកតានេះ ត្រូវក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ចេញលិខិតមួយលេខ ៥៤០៥ ស.ហ.វ.ទ.រ. ចុះថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៦ ឯកភាពឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយ ឈ្មោះ Eng Kaing Development Corporation And Construction Co., LTD. ជួលក្នុងរយៈពេល ៣០ឆ្នាំ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ ដោយថ្លៃឈ្នួល ៣.៦០០ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។
ក្រោយពីក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយនេះបានជួលអស់រយៈពេល ២ឆ្នាំ ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានចេញលិខិតមួយ លេខ៤០០ស.ជ.ណ. ចុះថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៨ ដោយសម្រេចយល់ព្រមឲ្យក្រុមហ៊ុនធ្វើការដោះដូរអតីតដីការិយាល័យការពារដំណាំ ជាថ្នូរនឹងដីចំនួន ៦ហិកតារ នៅឯឃុំវាល ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដើម្បីធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលកសិករក្នុងតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ខាងលិចរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងរង្វង់ទឹកប្រាក់ ១.៩៤៨.៣២០ដុល្លារអាមេរិកនិងមានលំអៀងបង់ចូលរដ្ឋថែមទៀត។
យោងតាមឯកសារកំណត់ហេតុស្តីពីការសិក្សា ពិនិត្យ និងវាយតម្លៃជាក់ស្តែង ការដោះដូរទីតាំងដីអតីតការិយាល័យការពារដំណាំស្ទឹងមានជ័យរបស់នាយកដ្ឋានក្សេត្រសាស្ត្រនិងកែលំអដីកសិកម្មនោះ បានឲ្យដឹងថា ដីដែលមានទំហំ ២៤.៩០៨ម៉ែត្រការ៉េនោះមានតម្លៃតែ ២.១៦១.៥៦០ដុល្លារអាមេរិក តែប៉ុណ្ណោះ ស្មើជាង ៨០ដុល្លារ ក្នុង១ម៉ែត្រការ៉េ ដែលមន្ត្រីនាយកដ្ឋាននោះបានឲ្យដឹងថា តាមតម្លៃទីផ្សារដីធ្លីកាលពីគ្រានោះ មានតម្លៃយ៉ាងហោច ២៥០ដុល្លារ ទៅ ៣០០ដុល្លារ ក្នុង១ម៉ែត្រការ៉េ។
យោងតាមឯកសារដដែលបានឲ្យដឹងថា ទីតាំងនិងអគារថ្មី ព្រមទាំងសម្ភារៈផ្សេងៗដែលត្រូវដោះដូរ នៅឯឃុំវាល ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺនោះ មានតម្លៃ ១.៩៤៨.៣២០ដុល្លារអាមេរិក ដូច្នេះ ប្រាក់លំអៀងដែលត្រូវបង់ចូលរដ្ឋវិញមានចំនួន ២១៣.២៤០ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។
ចំណែកឯ លោក សុន ឆ័យ អ្នកតំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលភ្នំពេញរបស់គណបក្សសមរង្ស៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា ការដោះដូរទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋត្រូវតែមានតម្លាភាពនិងការដាក់ឲ្យដេញថ្លៃជាសាធារណៈនិងកំណត់ហេតុត្រឹមត្រូវ។
លោក សុន ឆ័យ មានប្រសាសន៍ថា ៖ «រឿងលក់ដីរដ្ឋនេះ គឺយើងសង្កេតថា មានការលក់ដូរច្រើនមែនទែន នៅមុនពេលបោះឆ្នោតហ្នឹង។ ការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិជាតិ ដោយសារតែជនពុករលួយមួយចំនួន យកឱកាសលក់ដី យកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួននោះ គឺវាកើតមានជាច្រើនមកហើយ។ ហើយករណីទាំងនេះ យើងចាំបាច់ត្រូវតែឲ្យសមាជិកដែលនៅក្នុងស្ថាប័នជាតិ បានឃើញនូវការប្រព្រឹត្តខុស កេងប្រវ័ញ្ចទាំងនេះហ្នឹង គឺថា ការប្ដឹងផ្ដល់មក យ៉ាងហោចណាស់ក៏មករដ្ឋសភា ដើម្បីយើងធ្វើការតវ៉ាជាមួយរដ្ឋាភិបាល»។
លោកបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងទៀតថា បើទោះបីជាការលក់ទ្រព្យសម្បតិ្តរបស់រដ្ឋនេះ គឺជាអំពើខុសឆ្គងក៏ដោយ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវតែមានការបែងចែកឲ្យដល់មន្ត្រីរាជការតូចតាចដែលបម្រើការងារនៅក្នុងអង្គភាពនោះដែរ។ សូមរំឭកក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គេសង្កេតឃើញមានការលក់ទីតាំងក្រសួងមន្ទីររបស់រដ្ឋ ក្រោមរូបភាពដោះដូរនិងអភិវឌ្ឍន៍។
លោក សុន ឆ័យ មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ៖ «ឯយើងមានការលក់ដូរដោយសម្ងាត់ ហើយខុសច្បាប់។ ទាំងអស់នេះ ពាក់ព័ន្ធទាំងអ្នកធំនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលរហូតដល់មន្រ្តីតាមក្រសួងមន្ទីរមូលដ្ឋាន ដែលមិនដែលបានទទួលការផ្ដន្ទាទោស តាមច្បាប់ណាមួយទេ»។
អ្នកតំណាងរាស្ត្រ សុន ឆ័យ បានបញ្ជាក់ទៀតថា ករណីដល់ដីការិយាល័យការពារដំណាំនេះ គួរតែចាត់វិធានការផ្តន្ទាទោសដើម្បីជាគំរូក្នុងការការពារដីអគារនិងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋផ្សេងទៀតនោះ។
ចំណែកឯមន្ត្រីស៊ើបអង្កេតនៃអង្គការ លីកាដូ បានប្រាប់ឲ្យដឹងថា បុគ្គលដែលលក់ទ្រព្យសម្បតិ្តរបស់រដ្ឋ ហើយមានការកិបកេងនោះ គឺជាអំពើខុសច្បាប់ដែលត្រូវតែចាត់វិធានការផ្តន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់៕