កសិករ ខៀវ វ៉ុន រស់នៅភូមិស្វាយឃ្លាំង ឃុំស្រង់ មានប្រសាសន៍ថា គ្រប់គ្រួសារនៅរដូវវស្សា ត្រូវការជីគីមីសម្រាប់បង្កបង្កើនផលដំណាំ។ រដ្ឋាភិបាលគួរតែដឹកជីយកមកលក់ឲ្យកសិករក្នុងតម្លៃថោក ដូចដឹកអង្ករលក់ថោកក្នុងទីក្រុងដែរ។
លោកថា គ្រប់ទីផ្សារ ជីគ្រប់ប្រភេទបានឡើងថ្លៃ ២ទៅ៣ដងក្នុង១បាវ ទម្ងន់៥០គីឡូក្រាម បើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំមុន ៖ «បើអង្ករវាថោក ជីវាថ្លៃ រកលុយទិញជីធ្វើស្រែអត់បានទេ។ បើរដ្ឋាភិបាលដឹកជីមកលក់ឲ្យប្រជាជន គឺសូមអរគុណហើយ»។
មេភូមិព្រីង ឃុំទួលសាលា លោក ឡុង ហ៊ន មានប្រសាសន៍ថា ឃុំនោះធ្វើស្រែបូមទឹក ចំណាយថ្លៃប្រេងអស់ច្រើនម៉ឺនរៀល ហើយជីឡើងថ្លៃ លើសឆ្នាំមុន២ទៅ៣ដងទៀត។ កសិករមិនរំពឹងថា អាចលក់ផលស្រូវបានថ្លៃ ទប់ថ្លៃជី ថ្លៃប្រេង បានឬអត់ទេ នៅឆ្នាំក្រោយនេះ។
លោកចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលចេញលក់ជីឲ្យបានធូរថ្លៃ ជួយដល់កសិករ ៖ «ដល់ទីផ្សារសេរី រដ្ឋដឹកអង្ករលក់ តែអត់មានដឹកជីដើរលក់ដែរ។ ប្រជាពលរដ្ឋគាត់ធ្វើបាន ហើយតម្លៃឡើងអត់រួច ហើយតម្លៃទីផ្សារឡើងកប់ពពក»។
កសិករ រាជ សារឿន នៅភូមិក្រាំងឃ្នង អំពាវនាវសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលដឹកជីលក់ក្នុងតម្លៃថោកដូច្នេះ ៖ «ខ្ញុំចង់ឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈក្រសួងកសិកម្មក្ដី តាមរយៈមន្ទីរកសិកម្មខេត្តក្រុងក្ដី គឺថា គួរចែកចាយជីដែលមានតម្លៃទាប»។
អនុប្រធាននាយកដ្ឋានក្សេត្រសាស្រ្តនិងកែលំអដីធ្លីនៃក្រសួងកសិកម្ម លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន វណ្ណហន មានប្រសាសន៍ថា លោកមិនទាន់ជ្រាបថា ក្រសួងកសិកម្មនិងរដ្ឋាភិបាលមានគម្រោងជួយកសិករតាមការស្នើសុំដឹកជីលក់ក្នុងតម្លៃថោក បានឬអត់ទេ។ ប៉ុន្តែលោកចង់ណែនាំកសិករ ឲ្យងាកមកសន្សំរុក្ខជាតិ កាកសំណល់ផ្ទះបាយ សំរាម លាមកសត្វ មកផលិតជាជីធម្មជាតិ ដោយជីធម្មជាតិជួយកែដីរឹង ខូចរេចរឹល មកជាដីធូរ បង្កើតជាជីវចម្រុះ ហើយជួយបន្ថយប្រាក់ចំណាយទិញជីគីមីផង។
លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន វណ្ណហន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «ជន្លេនមានតួនាទីមួយយ៉ាងចម្បងក្នុងការបម្លែងដីហ្នឹង ឲ្យកាន់តែកើតមានជីជាតិបាន។ ហើយរួមផ្សំទាំងការផ្លាស់ប្ដូរមុខដំណាំស្រូវ យើងអាចដាំដំណាំសណ្ដែកនៅរដូវប្រាំង សណ្ដែកវាអាចធ្វើឲ្យដីហ្នឹងកើននូវសារធាតុអាហ្សូត»។
ឈ្មួញនាំជីគីមី តាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ លោក ខុង មីញ ឲ្យដឹងថា ជីគីមីឈ្មោះ ក្បាលគោ បានឡើងថ្លៃឆ្នាំនេះ ខ្ពស់ជាងឆ្នាំមុន ២ទៅ៣ដង។ លោកថា ឆ្នាំមុន គាត់លក់អស់ ១៨០ ទៅ២០០តោន។ ឯឆ្នាំនេះ គាត់លក់អស់តែ ៦០តោនទេ ដោយជីក្បាលគោនោះ ឡើងថ្លៃខ្លាំង ហើយលក់ ១បាវ ៥០គីឡូ ដល់ទៅ ១២៥០បាត បើប្រៀបធៀបឆ្នាំមុន គាត់លក់ថ្លៃតែ ៦០០បាត ប៉ុណ្ណោះ។
តាមការអះអាងរបស់កសិករទូទាំងប្រទេសនិងអាជីវករ ឲ្យដឹងថា ផលិតផលសម្រាប់បម្រើការចាំបាច់ក្នុងការផលិតកសិកម្ម បានឡើងថ្លៃខ្លាំង ក្នុងរដូវវស្សាឆ្នាំ២០០៨នេះ៕
