ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ រដ្ឋាភិបាលក៏បានប្រកាសហាមឃាត់ មិនឲ្យប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ ដើម្បីចាប់ត្រីនោះទេ។ ប៉ុន្តែ នៅបញ្ហាប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ខុសច្បាប់នេះ នៅតែកើតមានជាបន្តបន្ទាប់។
ក្រុមអ្នកភូមិបានឲ្យដឹងថា ក្រុមមន្ត្រីយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានឃុបឃិតជាមួយក្រុមជនខិលខូច ដោយបានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទត្រីខុសច្បាប់នៅក្នុងទឹកបឹងទន្លេសាប។
ពួកគេបានប្រើម៉ូទ័រឆក់ត្រី មងព្រយុងវែងៗ ពី ៨០ ទៅ ១០០ ម៉ែត្រ កំពុងធ្វើសកម្មភាពបំផ្លិចបំផ្លាញដល់ធនធានមច្ឆាជាតិ។ បទល្មើស ដែលកំពុងកើតមានឡើងនេះ បានផ្ទុយពីយុទ្ធសាស្ត្រកែទម្រង់ធនធានមច្ឆាជាតិរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។
ក្រុមអ្នកភូមិដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ដោយបារម្ភពីសុវត្ថិភាព បានថ្លែងថា មានមន្ត្រីយោធាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នៅយាមការពារជនប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនេសាទ។ ទាហានទាំងនោះ បានបណ្ដាក់គ្នាយាមប្រចាំការក្នុងមួយកន្លែងៗ មានគ្នាប្រហែលពី ៦ នាក់ទៅ ៧ នាក់ ដែលគេដាក់ទៅការពារ។ ពួកគេបានឆ្លៀតឱកាសគំរាមយកប្រាក់ពីអ្នកប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនេសាទ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យប្រើឧបករណ៍ឆក់ត្រី មងក្រឡាល្អិតចាប់ត្រីតែម្ដង។ លោកថា ម៉ូទ័រឆក់ត្រី មានច្រើនជាងគេ និងមានមនុស្សចុះទៅទាំងហ្វូងៗ តែម្ដង។
សំឡេង៖ «ទីតាំងដែលកំពុងធ្វើបទល្មើសនេសាទ មាននៅតំបន់កូបខ្ពស់ នៅឡូត៍នេសាទ ដែលសម្ដេចនាយកបានប្រកាសបើកជាសាធារណៈអោយប្រជាពលរដ្ឋ សម្រាប់ប្រកបមុខរបរចិញ្ចឹមជីវភាពក្រុមគ្រួសារមាននៅកូបខ្ពស់អូរជ្រៅ បោកអណ្ដើក ដំណាក់ទាន និងតំបន់សំបុកសត្វ»។
ការប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនេសាទនេះ មានសន្ទុះកាន់តែខ្លាំងឡើងវិញ។ ក្រុមអ្នកភូមិបញ្ជាក់ថា ច្បាប់ និងបទបញ្ជាសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលខំស្រែកប្រកាសក្ដែងៗ នេះ ពុំមានប្រសិទ្ធភាពទេ។ ពួកគាត់ថា មន្ត្រីក្រោមឱវាទ មិនអនុវត្តទៅតាមច្បាប់ និងតាមប្រសាសន៍សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលលោកបានអំពាវនាវឲ្យទប់ស្កាត់រាល់បទល្មើសខុសច្បាប់។
ពួកគេបានរិះគន់ថា រាល់ការចុះទៅដុតបំផ្លាញឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ម្ដងៗ ខាងមន្ត្រីជលផលចុះទៅដុតបំផ្លាញតែរបស់ចាស់ៗ ប្រើអត់កើត។ តែរបស់ថ្មីៗ គឺនៅសល់ទាំងអស់។ ក្រុមអ្នកភូមិដែលបានដឹងពីរឿងរ៉ាវនេះ បានបញ្ជាក់ថា ពួកគេបាននាំគ្នាផឹកស៊ីសប្បាយនៅពេលចុះដុតបំផ្លាញឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ គឺអត់ជួយប្រឹងប្រែង ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានរឹងមាំ ទៅតាមប្រសាសន៍សម្ដេច ហ៊ុន សែន ទេ។ បញ្ហានេះ មិនអាចជួយលុបបំបាត់ភាពក្រីក្របានទេ បើសិនប្រជាជនរកហូបចុកចិញ្ចឹមជីវភាពគ្រួសារមិនបានផងនោះ។
សំឡេង៖ «ប្រើទាហាន ប្រើអីទៅហ្នឹង ដូចជាទៅយកលុយពីជនល្មើស។ ទៅឃើញឆក់ហើយ ៧០ ៨០ម៉ែត្រ ១០០ម៉ែត្រអី ទាហានអ្នកបញ្ជាយក ៣ម៉ឺន ៤ម៉ឺន អីទៅ។ ពួកគេបញ្ជាឲ្យឆក់បណ្ដោយ ខ្ញុំចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលហ្នឹងកម្ទេច រាល់សកម្មភាពជនល្មើស ទាហានមិនត្រូវបទបញ្ជាឲ្យទៅចាប់ត្រីទេ។ ទាហានត្រូវតែការពារព្រំដែន បែរស៊ុបខេត្តទៅចាប់ត្រី»។
លោក អ៊ុក កែវរតនៈ ជាមន្ត្រីនាំពាក្យសាលាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា តាមបទបញ្ជារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ទោះបីមន្ត្រីយោធារូបនោះពាក់ផ្កាយ ១០ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែបើសិនជាពួកគេអនុវត្តផ្ទុយនឹងគោលការណ៍ច្បាប់ ពួកគេត្រូវមានទោស។
រាជរដ្ឋាភិបាលមានវិធានការបង្ក្រាបឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ប៉ុន្តែ ការងារបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទនេះ មានការលំបាកដោយសារតែជនល្មើស លួចធ្វើសកម្មភាពនៅពេលយប់ ដែលកម្លាំងមានសមត្ថកិច្ចពុំបានដាក់ទៅការពារបាននោះទេ។
លោកបានប្រៀបប្រដូចក្រុមជនប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនេសាទទាំងនោះ ទៅនឹងក្រុមចោរលួចសត្វមាន់នៅពេលយប់។ បញ្ហាទាំងនេះ ធ្វើឲ្យសមត្ថកិច្ចមានការលំបាកក្នុងការបង្ក្រាប ព្រោះសមត្ថកិច្ចមិនអាចទៅដេកចាំយាម ២៤ ម៉ោងលើ ២៤ ម៉ោង នៅតាមត្រពាំងបឹងបួនោះបានទេ។ ការខកខាននេះ បានធ្វើឲ្យមានចន្លោះប្រហោង៖ «អញ្ចឹងបានប្រជាពលរដ្ឋយើង លោកដឹងរបៀបហ្នឹង លោកគួរតែរាយការណ៍ជូនសមត្ថកិច្ច ហើយបើសមត្ថកិច្ចគាត់មិនធ្វើ វាជាកំហុសរបស់សមត្ថកិច្ច។ តែគួរណាបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយើងអត់រាយការណ៍ឲ្យសមត្ថកិច្ច តើឲ្យគ្នាទៅធ្វើឯណា ឲ្យគ្នាទៅបង្ក្រាបយ៉ាងម៉េចកើត ហើយសមត្ថកិច្ចប្រុងជើងការចាំតែចុះ ហើយដឹងពីព័ត៌មានពិត ព្រោះរដ្ឋបាលជលផលគាត់ចាំតែដាក់អន្ទាក់»។
លោកថា កន្លងមកនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានការចុះបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទយ៉ាងក្ដៅគគុក រហូតមានការចាប់ឃាត់ខ្លួនជនប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនេសាទ និងបានកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការជាច្រើននាក់ថែមទៀត។ ថ្មីៗ នេះ អ្នកប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនេសាទចំនួន ៤ ទៅ ៥ នាក់ ត្រូវបានតុលាការសម្រេចដោះលែងអោយនៅក្រៅឃុំវិញ តាមបទបញ្ជារបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ការចាប់ឃុំខ្លួនអ្នកទាំងនោះ គឺដើម្បីជាការអប់រំព្រមានកុំឲ្យនាំគ្នាប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនេសាទទៀត។
លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កាលពីពេលថ្មីៗ នេះ លោកបានអំពាវនាវសុំឲ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅទូទាំងប្រទេស រួមគ្នាទប់ស្កាត់បទល្មើសនេសាទ តែអនុញ្ញាតឲ្យមានការនេសាទជាលក្ខណៈគ្រួសារ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានហាមឃាត់ដាច់ខាតការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់។ ក្រៅពីនេះ លោកបានហាមឃាត់មិនឲ្យចាប់ត្រី នៅរដូវត្រីពង។ ហាមកាប់ព្រៃលិចទឹក និងនាំគ្នាដាំព្រៃលិចទឹកឡើងវិញ ទុកជាទីជម្រកត្រីពង។ រួមគ្នាការពារតំបន់អភិរក្សត្រីក្នុងបឹងទន្លេសាប និងជួយផ្ដល់ព័ត៌មានអំពីជនខិលខូច ដែលនាំគ្នាចូលទៅបំផ្លាញធនធានមច្ឆាជាតិក្នុងតំបន់អភិរក្ស។
សំឡេង៖ «ត្រី នៅពេលហ្នឹងនៅក្នុងតំបន់អភិរក្សពិតជាសំបូរណាស់។ អ៊ីចឹងពួកជនខិលខូចជួនកាល គឺទៅតែមួយកាណូត ប្រើពេលតែ ២ ម៉ោង វ៉ៃតែមួយប្រឹប លាតសន្ធឹងអួនព័ទ្ធមួយប្រឹប ត្រីរាប់រយគីឡូ ឬក៏តោន ហើយចេញមកវិញ។ អ៊ីចឹង ប្រជាពលរដ្ឋមានភារកិច្ច និងថែទាំ ព្រោះនេះ ជារបស់ខ្លួន ដែលចិញ្ចឹមទុកនៅក្នុងតំបន់អភិរក្ស។ បើទុកឲ្យជនខិលខូចរាប់ទាំងមន្ត្រីខិលខូចសហការគ្នាចូលទៅវ៉ៃមួយប្រឹប វ៉ៃរហ័សដករហាស់តាមរយះទូកកាណូតធំៗ ទៅវ៉ៃប្រឹប តែប៉ុន្មានម៉ោងចេញមកវិញខ្ញុំគិតថា ប្រជាពលរដ្ឋ និងមានព័ត៌មានជុំវិញបញ្ហានេះផ្ដល់ឲ្យអាជ្ញាធរ»។
ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវសុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរក្សាទុកទីតាំងបឹងព្រែក ដែលជាគោលដៅសម្រាប់នេសាទលក្ខណៈគ្រួសារ។ កុំឲ្យមានទំនាស់រវាងប្រជានេសាទជាមួយអ្នកធ្វើស្រែប្រាំង និងសុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមទិវាមច្ឆាជាតិ ១ កក្កដា ដើម្បីជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តឲ្យមានអាជីវកម្មចិញ្ចឹមត្រី ការធ្វើវារីវប្បកម្ម ការរក្សាទុកពូជត្រីធំៗ និងអភិរក្សត្រីជិតផុតពូជជាដើម៕
កំណត់ចំណាំ ចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថអ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
