ក្រៅពីការណែនាំរបស់ស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិ អ្នកជំនាញនៃស្ថាប័នឯកជននានា ក៏បានចូលរួមផ្សព្វផ្សាយរបៀបការពារទឹកជំនន់នោះដែរ។ នៅក្នុងក្រុមហ៊ុនកំពតស៊ីម៉ងត៍ មានបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយឈ្មោះគណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាព របស់ក្រុមហ៊ុន ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសេចក្តីណែនាំជួយពន្យល់កម្មករ និងប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យចេះរបៀបការពារនៅពេលកើតមានទឹកជំនន់នៅកម្ពុជា ទាំងមុនកើតទឹកជំនន់ ពេលកំពុងកើតទឹកជំនន់ និងទាំងក្រោយទឹកជំនន់ស្រករួច។
តើវិធានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការពារទឹកជំនន់ទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ?
ដោយមិនមានការបង្ការទុកជាមុន ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់មួយចំនួន ត្រូវប្រឈមនឹងការបាត់បង់ជីវិត ផ្ទះសម្បែង ទ្រព្យសម្បត្តិ និងខ្លះទៀតមានជំងឺអាសន្នរោគជាដើម។
ក្នុងរបាយការណ៍កម្រាស់ ១២ទំព័រជាភាសាខ្មែរ របស់គណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាព ដែលជាផ្នែកមួយរបស់ក្រុមហ៊ុនកំពតស៊ីម៉ងត៍ បានចេញផ្សាយកាលសប្ដាហ៍មុន បានបង្ហាញពីរបៀបត្រៀមខ្លួន និងអនុវត្តនៅពេលដែលមានគ្រោះទឹកជំនន់កើតឡើង។ របាយការណ៍ដែលមានគំនូរតុក្កតាសម្រាប់ទាញអារម្មណ៍អ្នកមើល បានបែងចែកជា ៣ដំណាក់កាលនៃការត្រៀមបង្ការពេលមានគ្រោះទឹកជំនន់។ ទី១ គឺឲ្យប្រជាពលរដ្ឋត្រៀមខ្លួនមុនពេលកើតទឹកជំនន់ ទី២ ពេលកំពុងកើត និងទី៣ ក្រោយពីកើតទឹកជំនន់រួច។
លោក ពិន រ៉ាវុធ មន្ត្រីសុវត្ថិភាព និងជាលេខាគណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាព ដែលចងក្រងរបាយការណ៍នេះ ឲ្យដឹងថា ពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលរងគ្រោះ និងមិនទាន់រងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ អាចស្វែងយល់បន្ថែមពីការត្រៀមបង្ការពេលមានគ្រោះទឹកជំនន់បាន ដោយអនុវត្តវិធីងាយៗ ដែលបានណែនាំក្នុងរបាយការណ៍នោះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រជាពលរដ្ឋអាចទប់ស្កាត់ជំងឺរាតត្បាតផ្សេងៗ ដូចជាជំងឺអាសន្នរោគ ដែលកើតចេញពីការហូបមិនស្អាតពេលមានគ្រោះទឹកជំនន់នោះ៖ «និយាយឲ្យចំទៅ គឺរោគរាតត្បាតភាគច្រើន។ អ៊ីចឹង បើគាត់អានសៀវភៅហ្នឹងទៅ គាត់អាចយល់ថារោគរាតត្បាតហ្នឹង យើងត្រូវការពារយ៉ាងម៉េច ក្រោយគ្រោះទឹកជំនន់។ ទី១ យើងត្រូវសំអាតបរិស្ថានជុំវិញខ្លួនយើង។ ទី២ ទឹកយើងត្រូវការដាំឲ្យបានស្អាតអីអ៊ីចឹង»។
ក្នុងរបាយការណ៍បង្ហាញថា នៅពេលដំណាក់កាលដំបូង គឺមុនកើតទឹកជំនន់ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវស្តាប់ការដាស់តឿនពីទឹកជំនន់ និងតាមដានព័ត៌មានពីមន្ត្រីរាជការប្រចាំឃុំ ឬសង្កាត់។ ដឹកមនុស្ស សត្វ ឬរបស់របរប្រើប្រាស់ ទៅទុកដាក់នៅទីទួលសុវត្ថិភាព ដែលបានរៀបចំរួច។ ត្រូវធ្វើទំនប់ការពារទឹកជំនន់ នៅទីទួលសុវត្ថិភាព និងត្រៀមបាវខ្សាច់ ឬដី ដើម្បីដាក់បន្ថែមឲ្យផុតពីទឹកជំនន់។ ត្រៀមទូក ឬពោងពោះវៀនកង់ឡាន ដើម្បីប្រើប្រាស់ពេលទឹកជំនន់រយៈពេលយូរ។ ត្រៀមអាហារក្រៀម អាហារកំប៉ុង និងទឹកស្អាតសម្រាប់បរិភោគ ត្រៀមថ្នាំការពារសត្វពិសផ្សេងៗខាំ ឬទិចដូចជាខ្ទួយ ក្អែប។ល។ ត្រៀមចង្កៀង ពិល និងដែកកេះ និងទៀន នៅជិតខ្លួន ដើម្បីយកមកប្រើប្រាស់ពេលអគ្គិសនីត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ ជាពិសេស ស្តាប់ព័ត៌មានជាប្រចាំ ដើម្បីអាចដឹងពីស្ថានភាពទឹកជំនន់ ដែលអាចមកដល់។
សម្រាប់ដំណាក់កាលទី២ គឺពេលកំពុងកើតមានទឹកជំនន់ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវតាំងអារម្មណ៍ឲ្យបាននឹងន ក្នុងការសម្រេចចិត្ត ដើម្បីឲ្យរួចផុតពីគ្រោះទឹកជំនន់ ដោយសាកសួរព័ត៌មានពីផ្នែកព្យាករណ៍ឧតុនិយម។ ត្រូវកាត់ផ្តាច់ចរន្តភ្លើង និងបិទហ្គាស៍ដាំបាយ ឲ្យបានរួចរាល់ដើម្បីសុវត្ថិភាព ត្រូវស្នាក់នៅក្នុងអគារដែលរឹងមាំ និងខ្ពស់ផុតពីកម្ពស់ទឹកជំនន់ ដែលធ្លាប់ជន់លិច ធ្វើឲ្យរាងកាយឲ្យមានកម្ដៅជាប្រចាំ ដោយការអាំងភ្លើង និងហាមបើកបរយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទចូលទៅក្នុងទឹកដែលកំពុងហូរ។ ហាមលេងទឹក ឬហែលទឹកនៅពេលមានគ្រោះទឹកជំនន់។ ប្រយ័ត្នសត្វមានពិស ទិច ខាំ ឬរោល ដូចជា ពស់ ខ្យាដំរី ក្អែប ពេលវាគេចពីទឹកជំនន់មកលើដំបូលផ្ទះ។ តាមដានការប្រកាសរបស់ឧតុនិយម ជាពិសេស នៅពេលទឹកជំនន់មកដល់ សូមគិតពីសុវត្ថិភាពអាយុជីវិត កុំគិតតែពីទ្រព្យសម្បត្តិក្រៅខ្លួន។
អ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ុក កែវរតនៈ ធ្លាប់ប្រាប់ថា ពេលជំនន់ទឹកភ្លៀងភ្លាមៗ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានអ្នកភូមិមួយចំនួននៅតែក្រាញនៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួន ដែលជន់លិចខ្លាំង និងមិនព្រមផ្លាស់ទៅទីទួលមានសុវត្ថិភាពនោះទេ ព្រោះនឹកស្ដាយទ្រព្យសម្បត្តិមួយចំនួន ដោយមិនគិតពីអាយុជីវិត តែត្រូវបានជួយសង្គ្រោះដោយសមត្ថកិច្ច៖ «ពេលខ្លះ គាត់ក្រាញនៅក្នុងផ្ទះគាត់។ មានផ្ទះមួយជាក់ស្ដែង ផ្ទះគាត់លក់ឥវ៉ាន់ធំផង នៅចំពីមុខទឹកធំផង ទឹកបុកហូរពីមុខដូចទឹកជ្រោះហូរធ្លាក់ពីលើភ្នំអ៊ីចឹង ស្ទើរតែរលំផ្ទះ»។
ដំណាក់កាលទី៣ ក្នុងរបាយការណ៍ត្រៀមខ្លួន និងគ្រោះភយន្តរាយ បានលើកពីចំណុចដែលអ្នកភូមិត្រូវអនុវត្តក្រោយពីទឹកជំនន់ស្រករួច។ នៅពេលទឹកស្រកមកជាធម្មតាវិញ ការជួសជុលចាប់ផ្ដើមភ្លាមៗ រួមមានរុះរើ ជួសជុលអ្វីដែលបាក់បែក និងរៀបចំទុកដាក់ជួសជុលផ្ទះផ្លូវ និងទីសាធារណៈឲ្យមកនៅសភាពដូចដើមវិញ។ ក្រោយពីទឹកជំនន់ តែងមានសត្វងាប់ជាច្រើន ហើយអ្នកភូមិត្រូវរៀបចំកប់ឲ្យបានលឿន។ រីឯសត្វនៅរស់ ប្រញាប់ឲ្យអាហារ និងបញ្ជូនទៅម្ចាស់ដើមវិញ។
លោក ពិន រ៉ាវុធ មន្ត្រីសុវត្ថិភាព និងជាលេខាគណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាព ដែលធ្លាប់រៀនស្ដីពីគ្រោះភយន្តរាយ នៅប្រទេសថៃ អំពីគ្រោះទឹកជំនន់ គ្រោះខ្យល់ព្យុះ និងគ្រោះអគ្គិភ័យ លោកបន្តថា លោកចង់ចែករំលែកចំណេះដឹងពីការត្រៀមខ្លួននៅពេលមានគ្រោះភយន្តរាយ ឬមហន្តរាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ លោកបញ្ជាក់ថា មានអ្នកភូមិខ្លះដែលជួបគ្រោះថ្នាក់ជំនន់រាល់ឆ្នាំ មិនបានដឹងពីព័ត៌មានស្ដីពីទឹកជំនន់នោះទេ។ ការមិនដឹង និងមិនបានត្រៀមខ្លួនជាមុននេះហើយ ធ្វើឲ្យពួកគាត់ប្រឈមនឹងបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ផ្ទះសម្បែង និងពេលខ្លះគ្រោះដល់អាយុជីវិត។ ហើយថា ប្រសិនអ្នកភូមិបានដឹងពីរបៀបត្រៀមខ្លួននឹងទឹកជំនន់នោះ គ្រោះថ្នាក់ទាំងនោះអាចនឹងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បានខ្លះ៖ «នៅថា ពេលដែលគាត់ទទួលបានព័ត៌មាន បានថាក្រសួងឧតុនិយមគាត់ប្រកាសមកអ៊ីចឹង បានន័យថា យើងប្រឈមនឹងគ្រោះទឹកជំនន់ ហើយស្វះស្វែងរកទីទួលសុវត្ថិភាពមុន»។
អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ លោក ញឹម វណ្ណដា ថ្លែងថា ការចេញរបាយការណ៍ណែនាំរបស់គណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាព មិនមែនអ្វីខុសប្លែកពីជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលដែលមានស្រាប់នោះទេ។ លោកបន្តថា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន បានចេញផែនការថ្នាក់ជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែឧសភា សម្រាប់ត្រៀមបង្ការគ្រោះទឹកជំនន់ ទាំងមុនពេលទឹកជំនន់ កំពុងគ្រោះទឹកជំនន់ និងក្រោយពេលគ្រោះទឹកជំនន់៖ «គ្រប់គ្នាមិនថានៅថ្នាក់ជាតិទេ ថ្នាក់គ្រួសារក៏ត្រូវយល់ដែរ។ អង្គការឈរជើងនៅកន្លែងមួយៗហ្នឹង ត្រូវដឹងដែរ ហើយក្រោយពេលហានិភ័យកើតឡើង ចង់និយាយថា ការស្ដារឡើងវិញ ត្រូវតែមានផែនការស្ដារឡើងវិញមានគ្រប់រូបភាពទាំងអស់ ទាំងបង្កបង្កើនផល ទាំងសុខភាពប្រជាជន ទាំងទឹកស្អាត ទាំងអនាម័យគ្រប់បែបយ៉ាង»។
លោក ញឹម វណ្ណដា បញ្ជាក់ថា ទឹកជំនន់ទឹកភ្លៀងនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាប់ផ្ដើមស្រក និងអ្នកភូមិជាង ៤ពាន់នាក់ ដែលជម្លៀសទៅទីទួលសុវត្ថិភាព កំពុងវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួនជាបណ្ដើរៗ ក្នុងនោះតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ បង្ហាញថា មានមនុស្ស ៤នាក់បានស្លាប់ក្នុងគ្រោះទឹកជំនន់ទឹកភ្លៀង រីឯទឹកជំនន់ទឹកទន្លេមេគង្គ មិនទាន់ជាបញ្ហាចោទនៅឡើយទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។