នៅពេលដែលវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកបានកើតមាននិងបានជះឥទ្ធិពលមួយចំនួនដល់ប្រទេសខ្លះនៅលើពិភពលោក អ្នកវិនិយោគសំណង់អគារខ្ពស់ៗនៅកម្ពុជាមួយចំនួនបានទទួលស្គាល់ថា មានការប៉ះពាល់ដល់សកម្មភាពជំនួញមួយចំនួនរបស់ក្រុមហ៊ុនគេខ្លះមែនតែចំពោះគម្រោងសាងសង់អគារនិងការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនគេនៅកម្ពុជាគឺតែមានសកម្មភាពជាធម្មតា។
លោក ញ៉ែម សុធា នាយកទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុន Ciputra ដែលមានគម្រោងសាងសង់ទីក្រុងរណបមួយឈ្មោះ Grand Phnom Penh International City លើផ្ទៃដីប្រមាណ២៦០ហិកតានៅខាងជើងទីក្រុងភ្នំពេញដែលត្រូវចំណាយប្រាក់ប្រមាណ៥០០លានដុល្លារអាមេរិក បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា ក្រុមហ៊ុនរបស់លោកមានអ្នកវិនិយោគទុនមកពីប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយចំពោះប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីមិនបានហាមប្រាមមិនឲ្យនាំប្រាក់មកវិនិយោគនៅបរទេសនោះទេ។
លោក ញ៉ែម សុធា បានឲ្យដឹងថា ៖ «ក្រុមរបស់ខាងខ្ញុំហ្នឹង គឺ Ciputra Group Indonesia ហ្នឹង... ព្រោះគម្រោងស៊ីពូត្រាយើងមាននៅអាស៊ី មានដូចនៅឥណ្ឌា នៅហាណូយ នៅសិង្ហបុរី នៅកម្ពុជាហ្នឹង ហើយក៏កំពុងធ្វើនៅចិន ហើយបច្ចុប្បន្នយើងអត់មានខ្វល់រឿងបញ្ហាវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុអីទេ គឺយើងនៅដំណើរការធម្មតា។ ការសាងសង់ហ្នឹងនៅបន្ត... ទឹកប្រាក់ដែលយើងមានគម្រោងសម្រាប់ស៊ីភីហ្នឹង វាមានតម្លៃរហូត៥០០លាន ផែនការយើងធ្វើ។ អានេះ Stake Development គឺចាប់ពី៨ទៅ១២ឆ្នាំ»។
លោក ញ៉ែម សុធា បានឲ្យដឹងថា មកទល់ពេលនេះនៅក្នុងជំហានទីមួយរបស់ខ្លួនក្នុងគម្រោងនោះបានសម្រេចបានប្រមាណ៤០%ហើយ ប៉ុន្តែបើធៀបជាមួយគម្រោងទាំងមូលទើបតែបានប្រមាណ១៥ទៅ២០%ប៉ុណ្ណោះ។
លោក ញ៉ែម សុធា បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «បើនិយាយពីគម្រោងទី១ វាបានប្រហែលជា៤០%នៃគម្រោងទី១ ប៉ុន្តែបើនិយាយពីទីក្រុងទាំងមូលបានប្រហែល១៥% ឬក៏២០%ចុះ ព្រោះវាធំ ដោយសារទំហំទីក្រុងហ្នឹងដល់ទៅ២៦០ហិកតារឯណោះ»។
លោក ញ៉ែម សុធា បានឲ្យដឹងទៀតថា បើធៀបជាមួយសភាពការណ៍មុនពេលសាងសង់មកទល់ពេលនេះការទិញអចលនទ្រព្យមានការធ្លាក់ចុះ ៖ «បើនិយាយជាទូទៅ ផ្ទៃក្នុងដូចជាអត់មានបញ្ហាក្ស័យធនអីទេ គឺយើងដំណើរការបានល្អ តែគ្រាន់តែទទួលស្គាល់ថា Demand រាង Slow ឥឡូវ។ Demand ហ្នឹង បើខ្ញុំនិយាយទៅ យើងមើលទៅមានប៉ះពាល់មែន បានន័យថាដំណើរការមានតិចបំផុត»។
ចំណែក លោក នៅ រតនា ដែលជាអគ្គនាយករបស់ក្រុមហ៊ុន Yon Woo Cambodia ដែលជាក្រុមហ៊ុនសាងសង់អគារ Gold Tower កម្ពស់៤២ជាន់ មកពីប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង នៅកណ្តាលក្រុងភ្នំពេញ បានមានប្រសាសន៍កាលពីថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា ឲ្យដឹងថា វិបត្តិពិភពលោកខាងហិរញ្ញវត្ថុមិនបានជះឥទ្ធិពលមកលើការសាងសង់អគារ៤២ជាន់របស់ក្រុមហ៊ុនរបស់លោកនៅប្រទេសកម្ពុជាទេ ព្រោះលុយដែលសាងសង់អគារនោះមិនបានខ្ចីពីធនាគារឡើយ។
លោក នៅ រតនា បានឲ្យដឹងថា ៖ «អត់មានផ្អាកទេ ដំណើរការតាមកាលវិភាគគេទាំងអស់ហ្នឹង។ វាជាពាក្យចចាមអារ៉ាម យើងឮដំណឹងនេះ យើងខកចិត្តដែរ ការងាររបស់យើងនៅតែដំណើរការរហូតហ្នឹង។ ឥឡូវហ្នឹងការងារធ្វើនៅក្រោមដី៥ជាន់ឯណោះ ប្រហែលជាចុងឆ្នាំហ្នឹង ឬក៏ដើមឆ្នាំក្រោយ យើងនឹងឃើញផុសឡើងចេញពីដីមកហើយ»។
លោក នៅ រតនា អគ្គនាយករបស់ក្រុមហ៊ុន Yon Woo Cambodia បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងទៀតថា មកទល់ពេលនេះក្រុមហ៊ុនបានសាងសង់សម្រេចបាន១៥%នៃគម្រោងទាំងមូលហើយ។
លោក នៅ រតនា បានបញ្ជាក់ថា ៖ «ជំហានទី១... ពាក់ព័ន្ធជាមួយការធ្វើខាងក្រោមដីហ្នឹង អ៊ីចឹង២ឆ្នាំតទៅទៀតយើងធ្វើហើយតាមការកំណត់របស់វា។ ឥឡូវយើងបានប្រហែលជា២៥ទៅ៣០%ហើយនៃគម្រោងទាំងមូល។ វាអត់អីទេ ព្រោះយើងអត់មានប្រើកម្ចី លុយដែលយើងប្រើភាគច្រើនគឺ Shareholder របស់យើង ហើយ Ownerយើងហ្នឹងគាត់ប្រើលុយសុទ្ធផ្ទាល់ខ្លួនតែម្ដង វាអត់ពាក់ព័ន្ធជាមួយកម្ចីរបស់ធនាគារមួយចំនួនដែលធ្វើឲ្យនេះហ្នឹង»។
អគារកម្ពស់៤២ជាន់ដែលមានឈ្មោះថា Gold Tower នោះតាមក្រុមហ៊ុនប្រកាសផ្សាយឲ្យដឹងថា ត្រូវការចំណាយប្រាក់ប្រមាណ២៤០លានដុល្លារអាមេរិក ហើយមានផែនការសាងសង់ឲ្យហើយនាឆ្នាំ២០១១ខាងមុខនេះ។
ចំពោះការសាងសង់អគារកម្ពស់៥២ជាន់របស់ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូង ឈ្មោះ GS E&C Company ដែលមានគម្រោងសាងសង់ឲ្យហើយនាឆ្នាំ២០១២ និងចំណាយប្រាក់វិនិយោគប្រមាណ១០០០លានដុល្លារនោះវិញ តាមលោក យឹម គីមពៅ នាយកទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុនបានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៨ វិច្ឆិកា ថា មកទល់ពេលនេះការសាងសង់អគារកម្ពស់៥២ជាន់នោះនៅដំណើរការជាធម្មតាតែមានការរៀបចំសម្រួលទម្រង់ឡើងវិញមួយចំនួន។
លោក យឹម គីមពៅ បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «នេះបើយើងនិយាយទូទៅនៅលើពិភពលោកទាំងមូលហ្នឹង ប្រទេសណាក៏អាចទទួលឥទ្ធិពលក្នុងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុនេះដែរ ប៉ុន្តែចំពោះ ISCហ្នឹង ឥឡូវហ្នឹងយើងកំពុងរៀបចំ Design ឡើងវិញ យើងគូរប្លង់ឡើងវិញនូវការកែទម្រង់ទីធ្លាខ្លះ អ៊ីចឹងយើងរង់ចាំតែ Redesign ហ្នឹងហើយ ព្រោះអគារ៥២ជាន់ហ្នឹង វាអត់មានការប្រែប្រួលទេ នៅធ្វើដដែល ក៏ប៉ុន្តែការគ្រោងទុករបស់យើងតាមការកំណត់ហ្នឹងគឺអាចត្រូវពន្យារពេល ប៉ុន្តែយើងនឹងព្យាយាមឲ្យបានឆាប់ដែលអាចធ្វើទៅបាន»។
យោងតាមអ្នកឯកទេសនៃសេដ្ឋកិច្ចនៃវិទ្យាស្ថានដើម្បីសហប្រតិបត្តិការនិងសន្តិភាពដែលហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា CICP ដែលសុំមិនចេញឈ្មោះបានឲ្យដឹងថា ការសាងសង់នោះអាចប៉ះពាល់បើសិនជាយកទុនពីខាងក្រៅមកសាងសង់ តែបើយកទុនពីក្នុងស្រុកមកចំណាយវិញអាចមិនមានបញ្ហាទេ។
លោក ចាប សុថារិទ្ធិ នាយកប្រតិបត្តិរបស់វិទ្យាស្ថានដើម្បីសហប្រតិបត្តិការនិងសន្តិភាពដែលហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា CICP និងជាអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច បានមានប្រសាសន៍ទាក់ទងជាមួយវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកថា មុខជាប៉ះពាល់ជាមួយការសាងសង់អគារខ្ពស់ៗជាមិនខាន គ្រាន់តែការប៉ះនោះវាមានកម្រិតត្រឹមតែអ្នកដែលទិញអគារនោះនិងក្រុមហ៊ុនសាងសង់តែប៉ុណ្ណោះ។
លោក ចាប សុថារិទ្ធិ បានឲ្យដឹងថា ៖ «ដើមឈើធំ ខ្យល់មកក៏វាប៉ះធំដែរ ដល់ពេលឈើតូច ឬដូចស្មៅអី ខ្យល់អីមកវាមិនសូវប៉ះទេ។ ប៉ះហ្នឹងទាក់ទងទី១ វិស័យវិនិយោគទុន វាអាចធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនដែលរងនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដូចជាក្រុមហ៊ុនកូរ៉េមួយចំនួនគាត់បាត់ទុនឬក៏យឺត អាហ្នឹងប៉ះហើយ ប៉ះចាប់ពីថ្ងៃហ្នឹងទៅហើយ តាមខ្ញុំដឹង។ ប៉ះយ៉ាងម៉េច កាលណាគម្រោងហ្នឹងផ្អាកឬមួយក៏ពន្យារពេល ហើយអ្នកទិញហើយ ទិញឲ្យលុយគេហើយ វាកប់លុយ អត់ទាន់បានផ្ទះផងស្រាប់តែគេផ្អាកអ៊ីចឹងទៅ យើងកប់លុយ ហ្នឹងក៏អាចធ្វើឲ្យមនុស្សជ្រួលច្របល់ដែរ ប៉ុន្តែអាហ្នឹងវាប៉ះតិចតួចទេ បើសិនជាថ្ងៃក្រោយគេមានលុយ គេសង់ឡើងវិញហើយ។ អ្នកដែលទិញភាគច្រើនអ្នកមានទេ»។
លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍កាលពីថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា ថា វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនោះវាអាចប៉ះពាល់ជាមួយការនាំចេញរបស់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ៕