កុ្រមយុវជនបួនប្រាំនាក់នៅកន្លែងម៉ាស៊ីនថតចម្លងឯកសារមួយកន្លែងនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ក្បែរវិទ្យាល័យសន្ធរម៉ុក ម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះ បាននិងកំពុងរៀបចំឯកសាររបស់ខ្លួន។
និស្សិតខ្មែរដើរចេញពីសកលវិទ្យាល័យឯកជនមួយនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី៨ តុលា ២០០៧។
លោក ជួប ជៀន អាយុ ២៩ឆ្នាំ បានរៀនចប់ថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យលើឯកទេសធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុពីរឆ្នាំមកហើយនោះ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា ឯកសារដែលលោកកំពុងតែរៀបចំនោះមិនមែនជាឯកសារធ្វើមុខជំនួញនោះទេ តែវាជាឯកសារកំណត់ហេតុពិន្ទុនិងសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រ រួមទាំងប្រវត្តិរូបសង្ខេបសម្រាប់ដាក់ទៅតាមអង្គការនិងក្រុមហ៊ុននានាដើម្បីរកការងារធ្វើ។
លោកបានថ្លែងឲ្យដឹងទៀតថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ លោកមមាញឹកនឹងការអានសារព័ត៌មានក្នុងទំព័រជ្រើសរើសការងារ ហើយនិងទៅដាក់ពាក្យរកការងារធ្វើ។
លោក ជួប ជៀន ថ្លែងដូច្នេះថា ៖ «ការស្វែងរកការងារធ្វើនេះ និយាយឲ្យចំទៅមិនងាយស្រួលប៉ុន្មានដែរ ហើយយើងមើលប្រភេទការងារដែលចំនឹងជំនាញរបស់យើងទៀត ចំជំនាញរបស់យើង យើងដាក់ទៅហើយ shortlist ដែលយើងសង្ឃឹមបានជាប់នោះ គឺ ២០ ទៅ ៣០% ប៉ុណ្ណោះ អ៊ីចឹងវាពិបាក។ ហើយចំនួនអ្នកដាក់ពាក្យគឺច្រើនទៀត ជាក់ស្ដែងខ្ញុំដាក់ទៅអង្គការមួយហ្នឹង គឺរើសតែម្នាក់ទេ ប៉ុន្តែ CV ជាង ១ពាន់នាក់។ គេរើសផ្នែកជំនួយការហិរញ្ញវត្ថុ»។
លោក ជួប ជៀន បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មានអង្គភាពមួយចំនួនជ្រើសរើសបុគ្គលិកតែម្នាក់ទេ ប៉ុន្តែបេក្ខជនដែលបានដាក់ពាក្យទៅនោះ មានច្រើនរយនាក់ចូលរួមប្រណាំងប្រជែងគ្នា។
លោកបានបញ្ជាក់ទៀតថា ទីផ្សារការងារសម្រាប់ក្រុមនិស្សិតដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាថា្នក់មហាវិទ្យាល័យ ហើយមិនមានបទពិសោធន៍គ្រប់គ្រាន់នោះ មានតូចចង្អៀតសម្រាប់ពួកគាត់ ដែលករណីនេះធ្វើឲ្យពួកគាត់ដែលទើបតែបញ្ចប់ការសិក្សាថ្មីៗ កាន់តែមិនអាចរកការងារបានធ្វើឡើយ។
លោក ជួប ជៀន មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ៖ «ទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង សម្រាប់យុវជនគឺមានការលំបាកខ្លាំង ព្រោះថា យុវជនដែលបញ្ចប់ពីមហាវិទ្យាល័យមានចំនួនច្រើន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំមានការកើនឡើងរហូត ប៉ុន្តែការងារអត់មានការកើនឡើងទេ។ អ៊ីចឹងបើយើងប្រៀបធៀបជាមួយនិស្សិតដែលអត់មានការងារធ្វើ គឺមានច្រើន។ ខ្ញុំយល់ថា កាលពីមុនដែលយើងមិនទាន់មានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចហ្នឹង យុវជនហ្នឹងក៏មានបញ្ហាច្រើនក្នុងការរកការងារធ្វើទៅហើយ ប៉ុន្តែបន្តមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ថែមទាំងមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗហ្នឹងទៀត អ៊ីចឹងធ្វើឲ្យយុវជនដែលអត់មានការងារធ្វើ គឺកាន់តែមានការកើនឡើង»។
ស្រដៀងគ្នានេះ និស្សិតឯកទេសផ្នែកនីតិសាស្ត្រម្នាក់សុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សារបស់ខ្លួន ហើយមិនទាន់មានការងារធ្វើ បានថ្លែងថា បរិមាណនិស្សិតមានច្រើន ហើយចំនួនការងារមានតិចតួចដែលមិនអាចផ្តល់ឱកាសឲ្យនិស្សិតគ្រប់គ្នាអាចរកការងារធ្វើបានងាយស្រួលឡើយ ។ ក្រោយពីបញ្ចប់ការសិក្សាកាលពីឆ្នាំ២០០៧ នៅឯសាលាឯកជនមួយនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ គាត់នៅតែរកការងារធ្វើមិនបាន។
មន្ត្រីកម្មវិធីរបស់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានយុវជន ហៅថា YRDP បានឲ្យដឹងថា ក្រុមនិស្សិតដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យនានាក្នុងមួយឆ្នាំៗ មានប្រមាណបួនម៉ឺននាក់ ប៉ុន្តែទីផ្សារការងារអាចទទួលយកបានតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។
លោក ជា សុភ័ក្រ្ដ បានថ្លែងឲ្យដឹងបន្ថែមថា បញ្ហាចំណេះដឹងនិងគុណភាពនៃការអប់រំគឺជាបញ្ហាចម្បងដែលយុវជនកំពុងជួបប្រទះនោះ ៖ «សមត្ថភាព ក៏ដូចជាជំនាញចំណេះដឹងដែលគាត់ទទួលបានពីសាលារៀនហ្នឹង គឺមិនមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការទៅបំពេញការងារនៅខាងក្រៅ ពីព្រោះបើយើងនិយាយអំពីរឿងថា ហេតុអីបានជាចំណេះដឹងសមត្ថភាពគាត់ទទួលបានមិនពេញលេញ? យើងអាចឆ្លុះបញ្ចាំងទៅលើគុណភាពអប់រំ។ សកលវិទ្យាល័យមួយចំនួននៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាយើង ដែលគុណភាពរបស់យើងមិនអាចទទួលស្គាល់ មិនអាចប្រកួតប្រជែងទៅនឹងប្រទេសខាងក្រៅទៀតបាន ដូច្នេះយើងឃើញថាក្នុងមួយឆ្នាំៗ យើងមាននិស្សិតចេញពីសកលវិទ្យាល័យច្រើន ប៉ុន្តែអត្រានៃការរកការងារហ្នឹងពិបាក ទាក់ទងទៅនឹងជំនាញចំណេះដឹង ជួនកាលគាត់រៀនចប់ តែគាត់អត់អាចមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការទទួលបានឱកាសការងារទេ។ ហើយទី២ ហ្នឹង ទាក់ទងទៅនឹងរឿងទីផ្សារការងារផងដែរ»។
លោកបានថ្លែងទៀតថា ការជ្រើសរើសបុគ្គលិកនៅតាមបណ្តាក្រុមហ៊ុននិងក្រសួងមន្ទីរមួយចំនួន ដែលតាមរយៈបក្សពួកនិងការសូកប៉ាន់ ក៏ធ្វើឲ្យក្រុមនិស្សិតនិងយុវជនដែលមានចំណេះដឹងបាត់បង់ឱកាសទទួលបានការងារដែរ។
មន្ត្រីនៃកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានយុវជន បានបន្តទៀតថា និស្សិតមួយចំនួនបានទៅបំពេញការងារដែលខុសមុខជំនាញទៅវិញ ៖ «មានន័យថា និស្សិតដែលរៀននៅសកលវិទ្យាល័យច្បាប់ គាត់ចេញមកមិនបានធ្វើការច្បាប់ទេ ប្រហែលជាគាត់ត្រូវទៅធ្វើការនៅស្ថាប័នផ្សេងទៀត។ ជួនកាលអ្នកខ្លះចប់ខាងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ធ្វើការនៅអង្គការអីអ៊ីចឹង។ នេះវាជារឿងគ្រោះថ្នាក់មួយធំណាស់នៅពេលដែលយើងរៀនខាងជំនាញណាមួយហើយ ទទួលបានការងារធ្វើខុសជំនាញ គឺធ្វើឲ្យសមត្ថភាព ឬក៏ធនធានយើងហ្នឹង អត់អាចរីកចម្រើនបានលឿនរហ័ស ហើយអត់អាចអភិវឌ្ឍនូវជំនាញដែលខ្លួនមានបានល្អ ១០០%ទេ»។
រីឯអ្នកតំណាងរាស្ត្រនៃគណបក្សសមរង្ស៊ី លោក សុន ឆ័យ បានមានប្រសាសន៍ថា ដោយសារតែជំនាញរបស់យុវជនខ្មែរមានតិចតួច ហើយមានជនបរទេសកំពុងមកជ្រៀតជ្រែកការងារផងនោះធ្វើឲ្យទីផ្សាររបស់ពួកគេកាន់តែមានតិចតួចថែមទៀត។
លោក សុន ឆ័យ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «ការងារពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញផ្សេងៗតាមឧស្សាហកម្ម ក៏យើងមិនបានជំរុញ ឬតម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនហ្នឹងទទួលយកនិស្សិត ឬប្រជាជនខ្មែរមានជំនាញ ឬក៏យើងមិនបានវឹកវ៉ឺនជំនាញ ដើម្បីនឹងឲ្យយុវជនហ្នឹងបានទៅបម្រើលើវិស័យឯកជន។ បញ្ហាមួយទៀត គឺគុណភាពនៃការអប់រំ។ គុណភាពនេះយើងដឹងឮទាំងអស់គ្នាថា កម្រិតនៃការអប់រំយើង ជាទូទៅមិនទាន់ស្តង់ដារអីដែលអាចធានាដល់ការប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងការងារក្នុងស្រុកទេ ម្ល៉ោះហើយបានជាយើងឃើញតួនាទីក្នុងការងារឯកជនច្រើនមានបរទេសមកធ្វើ»។
លោកមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែកែទម្រង់ផ្នែករដ្ឋបាលសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ដូចជាមន្ត្រីរាជការដែលយកពេលទៅបម្រើការងារឯកជន និងដាក់មន្ត្រីដែលដល់អាយុឲ្យចូលនិវត្តន៍ជាដើមនោះ ៖ «ព្រោះយើងឃើញថា ចំនួនមនុស្សក្នុងការងាររដ្ឋនេះ មានតែឈ្មោះ អត់មនុស្សនោះក៏ច្រើនដែរ នៅក្នុងព្រឹទ្ធសភា ជាឧទាហរណ៍ យើងឮថា ឥឡូវមានរហូតដល់ ៣ពាន់នាក់ហើយ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅយើងឃើញមនុស្សមកធ្វើការមិនបាន ៥០០ផង។ ត្រូវតែពិនិត្យមើល តើចំនួនដែលមាននៅក្នុងការងាររដ្ឋទាំងអម្បាលម៉ាននោះពិតជាមានមនុស្សធ្វើការពិតឬអត់? ខ្លះមានមនុស្សដែរ ប៉ុន្តែមនុស្សនោះគាត់ធ្វើការ ២-៣កន្លែង»។
លោក សុន ឆ័យ បានបន្ថែមទៀតដែរថា ដើម្បីរកទីផ្សារការងារសម្រាប់យុវជនខ្មែរនិងនិស្សិតមានការងារធ្វើផងនោះ ជាចាំបាច់រដ្ឋត្រូវតែលើកទឹកចិត្តអ្នកវិនិយោគគ្រប់សណ្ឋានដើម្បីបង្កើនការផលិតនិងបណ្តាក់ទុននៅក្នុងស្រុក រួមទាំងបណ្តុះបណ្តាលជំនាញឯកទេសដល់យុវជនផង។
លោក កាន់ ម៉ន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការងារ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ចំនួន ២០ជំនាញ ដល់យុវជន ក្នុងគ្រាដែលពួកគេកំពុងជួបបញ្ហាខ្វះការងារធ្វើនោះ ៖ «ខ្ញុំជឿថា មានប៉ះពាល់ខ្លះអ៊ីចឹងមែន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលយើងបានរៀបចំ បានប្រុងប្រៀបនឹងជួយដល់ការប៉ះពាល់នេះ។ រដ្ឋាភិបាលបានបញ្ចេញមូលនិធិដើម្បីបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ»។
លោកបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលនិងមន្ត្រីជំនាញនានា កំពុងតែមមាញឹកក្នុងការរិះរកមធ្យោបាយនិងដំណោះស្រាយវិបត្តិការងារនេះ ហើយលោកសង្ឃឹមថា បញ្ហាខ្វះការងារនេះ នឹងបានប្រសើរឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗ ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាមិនរងឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនេះ៕
WB៖ GDPរបស់កម្ពុជាធ្លាក់ចុះ-២%ក្នុងឆ្នាំ២០០៩
កម្ពុជា-ថៃគ្រោងអនុញ្ញាតឲ្យទេសចរចេញចូលដោយពុំចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ
ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណរកដីសម្បទានកាន់តែច្រើនឡើងៗ
អ្នកជំនាញនិយាយពីផលប៉ះពាល់របស់កម្ពុជាក្នុងពេលមានវិបត្តិពិភពលោក
រោងចក្រ៧៧នៅកម្ពុជាបិទទ្វារក្នុងដើមឆ្នាំនេះដោយសារវិបត្តិពិភពលោក
IMF៖ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងថយចុះច្រើនជាងការរំពឹងទុក
ស.រ.អា.ផ្ដល់ថវិកាជិត៨លានដុល្លារដើម្បីជំរុញការលូតលាស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា
ចៅហ្វាយខេត្តនៃប្រទេសGMSជួបជុំគ្នាអំពីរឿងសេដ្ឋកិច្ច
កម្ពុជាចូលជាសមាជិកសមាគមប្រទេសផលិតកៅស៊ូធម្មជាតិ
មន្ត្រីជំនាញថ្លែងអំពីបញ្ហាថយចុះនៃភ្ញៀវទេសចរមកកាន់កម្ពុជា