ក្រោយការបញ្ចប់អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងនៃតុលាការខ្មែរក្រហមមិនទាន់បានសម្រេចយ៉ាងណាទេ រឿងលទ្ធភាពចូលរួមសវនាការលើសំណុំរឿងលេខ ០០២ នៅខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។ នៅមុនពេលបិទសវនាការ ប្រធានចៅក្រមជំនុំជម្រះសាលាដំបូង លោក និល ណុន បានប្រកាសឱ្យដឹងថា សេចក្ដីសម្រេចនឹងត្រូវប្រកាសនៅពេលក្រោយ។
លោក និល ណុន៖ «បន្ទាប់ពីស្ដាប់សក្ខីកម្ម និងទឡ្ហីករណ៍ផ្ទាល់មាត់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការវាយតម្លៃបន្ថែមរបស់អ្នកជំនាញ ដែលបានផ្ដល់ជូនអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងកន្លងមកនេះ អង្គជំនុំជម្រះនឹងចេញសេចក្ដីសម្រេចរបស់ខ្លួនទាក់ទិនទៅនឹងបញ្ហាសម្បទា និងបញ្ហាស្មារតីរបស់ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ ក្នុងការចូលរួមសវនាការនៅពេលវេលាសមស្របនៅពេលខាងមុខ»។
ការជជែកដេញដោលគ្នា ដែលបញ្ចប់ទៅនៅថ្ងៃទី ២០ ខែតុលានេះ ភាគីសហព្រះរាជអាជ្ញានៅតែទាមទារឱ្យតុលាការនាំយកជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ មកចូលរួមសវនាការដដែល ដោយលើកឡើងថា ស្ថានភាពសុខភាពចុះខ្សោយសតិបញ្ញារបស់ជនជាប់ចោទរូបនេះ មិនទាន់ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលចូលសវនាការមិនបានទេ ហើយក៏មិនត្រូវបំបែកនីតិវិធីចេញដោយឡែកពីនីតិវិធីជនជាប់ចោទដទៃដែរ ព្រោះជនជាប់ចោទរូបនេះនៅស្ដាប់ និងឆ្លងឆ្លើយគ្នាបាន។
សហព្រះរាជអាជ្ញា៖ «បើសិនជាបំបែកនឹងកើតមាន ជនជាប់ចោទផ្សេងទៀត នឹងស្នើសុំបំបែកនីតិវិធីសម្រាប់ជនជាប់ចោទបីរូបផ្សេងទៀត អាចនឹងស្នើសុំទៀត។ ដូច្នេះ បង្កការលំបាក និងឧបសគ្គជាច្រើនដល់អង្គជំនុំជម្រះ ដែលនីតិវិធីនេះអាចអូសបន្លាយពេលវេលា ធ្វើឱ្យការខាតបង់កាន់តែច្រើន។ ចំណុចមួយទៀត ដែលសហព្រះរាជអាជ្ញាយល់ឃើញ គឺការបំបែកនីតិវិធីនេះ អូសបន្លាយពេលវេលា និងខាតផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ផលប្រយោជន៍ហិរញ្ញវត្ថុ ហើយបន្ថែមបន្ទុកការងារច្រើនថែមទៀត ដល់អង្គជំនុំជម្រះ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បន្ថែមទៀត»។
មេធាវីការពារក្ដីចុងចោទថ្លែងថា ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ មិនចាំអំពីហេតុការណ៍អ្វីដែលបានកើតឡើងទេ។ ដូច្នេះ គាត់មិនអាចឆ្លើយតបទៅនឹងបទចោទមកលើរូបគាត់ទេ៖ «គាត់មិនអាចចង្អុលបញ្ជាក់អំពីហេតុការណ៍ទាំងអស់នោះ។ ដូច្នេះ វាជាការចុះខ្សោយសតិបញ្ញារបស់គាត់។ គាត់មិនអាចទៅនឹងបទចោទ ហើយវាប៉ះពាល់ទៅដល់សម្បទារបស់គាត់ដូចដែលច្បាប់តម្រូវ។ យើងយល់យ៉ាងច្បាស់ដោយគ្មានការសង្ស័យពីអ្នកជំនាញថា ជនជាប់ចោទពិតជាមានការចុះខ្សោយមែន»។
នៅក្នុងសវនាការពីរថ្ងៃនេះ ក៏មានការជជែកគ្នាដែរអំពីរឿងសំណងដល់ជនរងគ្រោះ។ ភាគីមេធាវីដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីនាំមុខ លោក ពេជ្រ អង្គ បានលើកឡើងពីគម្រោងស្នើសុំសំណងចំនួន ៤ គឺទីមួយឱ្យមានការរំលឹក និងគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធជនរងគ្រោះថ្នាក់ជាតិ ដោយការសង់ជាស្តូប ឬចេតិយ ទីពីរ គឺការស្ដារនីតិសម្បទាជនរងគ្រោះ ដែលមេធាវីនាំមុខ និងមេធាវីដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី សុំឱ្យមានមជ្ឈមណ្ឌលសេវាសុខភាពផ្លូវកាយ និងចិត្តសម្រាប់ជនរងគ្រោះ។ ទីបី គឺគម្រោងឱ្យការចងក្រងឯកសារអប់រំថ្នាក់ជាតិអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរបបខ្មែរក្រហម និងការជំនុំជម្រះមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ដើម្បីឱ្យជនរងគ្រោះជាដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីផ្ទេរបទពិសោធន៍របស់ខ្លួនដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ និងទីបួនសំណងផ្សេងៗ ទៀត ដែលត្រូវពិភាក្សាលម្អិតបន្ថែម។
មេធាវីការពារជនជាប់ចោទ បានលើកឡើងថា ការទាមទារសំណងត្រូវតែមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់អំពីការខូចខាតពីអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មដែលបានកើតឡើង ហើយការទាមទារសំណងណាមួយសម្រាប់ជនជាតិចាម និងវៀតណាមនៅកម្ពុជា គឺជាការមិនត្រឹមត្រូវ ពីព្រោះខ្មែរជាជនរងគ្រោះភាគច្រើនបំផុត។
សរុបសេចក្ដីមក សេចក្ដីសម្រេចពីសវនាការលើកាយសម្បទាជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ និងអំពីគម្រោងស្នើសុំសំណងជាបឋមរបស់ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ចៅក្រមសាលាដំបូងនឹងប្រកាសឱ្យដឹងនៅក្នុងពេលណាមួយសមស្របឆាប់ៗ ខាងមុខនេះ។
សវនាការថ្ងៃទី ១៖ គ្រូពេទ្យជំនាញវិកលវិជ្ជាថា បញ្ញាស្មារតីជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ ធ្លាក់ចុះ
សាលាដំបូងនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម បានបើកសវនាការលើការពិនិត្យកាយសម្បទា និងបញ្ញាស្មារតីជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ ដែលកំពុងចុះខ្សោយ មុននឹងនាំទៅជំនុំជម្រះសំណុំរឿងលេខ ០០២ នៅចុងឆ្នាំនេះ។
ការជជែកដេញដោលក្នុងសវនាការនៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១១ នេះ គ្រូពេទ្យជំនាញខាងវិកលវិជ្ជាមនុស្សចាស់ជាន់ខ្ពស់ខ្មែរ និងបរទេស ២រូប បានលើកឡើងថា ស្ថានភាពសតិបញ្ញា និងស្មារតីរបស់ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ ដែលមានវ័យ ៧៩ឆ្នាំ កំពុងធ្លាក់ចុះ។
វេជ្ជបណ្ឌិតខ្មែរឯកទេសវិកលវិជ្ជា លោក ហួត លីណា បញ្ជាក់ជូនអង្គសវនាការថា ស្មារតីចងចាំរបស់អ្នកស្រី អៀង ធីរិទ្ធ បានធ្លាក់ចុះ គឺវង្វេងវង្វាន់ និងភ្លេចច្រើន ចាប់តាំងពីទីកន្លែងដែលគាត់កំពុងរស់នៅ រហូតដល់សមាជិកគ្រួសារជិតស្និទ្ធរបស់គាត់ផង។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបានផ្ដល់ចំណុចសម្គាល់មួយដល់ចៅក្រមអង្គសវនាការថា ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ មិនស្គាល់សូម្បីតែលោក អៀង សារី ប្ដីរបស់គាត់៖ «គាត់ចាត់ទុកឈ្មោះ អៀង សារី ស្វាមីរបស់គាត់ជាបងប្រុស។ ដូច្នេះតាមទំនៀមទម្លាប់កម្ពុជា យើងមិនត្រឹមត្រូវទេ។ បើសិនជាហៅបងអូនជាពាក្យផ្អែមល្ហែម... វាច្បាស់ណាស់ថា លោក អៀង សារី មិនជាប្ដីរបស់គាត់ទេ។ ដូច្នេះត្រង់នេះ នៅក្នុងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរមិនទម្លាប់ហៅប្ដីជាបងប្រុសទេ»។
ការជជែកដេញដោល និងវាយតម្លៃលើបញ្ញាស្មារតីរបស់ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ គឺធ្វើឡើងផ្អែកតាមរបាយការណ៍ ដែលអ្នកជំនាញខាងវិកលវិជ្ជាខ្មែរ និងបរទេសចំនួន ៤រូប ដែលបានពិនិត្យ និងរបាយការណ៍លើជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ កន្លងមក។
ស្ថានភាពចុះខ្សោយរបស់ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ ត្រូវបានអ្នកជំនាញអន្តរជាតិខាងវិកលវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់អង់គ្លេស លោក ស៊ីណា ហ្វាសែល (Seena Fazel) បញ្ជាក់ថា លោកមិនមានភស្តុតាងណាមួយ ដែលបង្ហាញថា អ្នកស្រី អៀង ធីរិទ្ធ ធ្វើពុតជាភ្លេចភ្លាំងទេ។
ក្នុងសវនាការអំពីសុខភាពរបស់ជនជាប់ចោទកាលពីខែសីហា កន្លងទៅ លោក ចន ខេមប៊ែល (John Cambell) បានបញ្ជាក់ថា ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ មានបញ្ហាចុះខ្សោយផ្នែកបញ្ញាស្មារតី តាមវ័យរបស់គាត់។
សវនាការលើកាយសម្បទា និងបញ្ញាស្មារតីរបស់ជនជាប់ចោទ អៀង ធីរិទ្ធ នេះ គឺជានីតិវិធីមួយរបស់សាលាក្ដីខ្មែរក្រហមត្រួតពិនិត្យសុខភាពជនជាប់ចោទ មុននឹងចូលរួមការជំនុំជម្រះសំណុំរឿងលេខ ០០២ នៅពេលខាងមុខ ដើម្បីធានាពីភាពត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌នៃការជំនុំជម្រះ។
សាលាក្ដីខ្មែរក្រហមគ្រោងលើកយកសំណុំរឿងលេខ ០០២ របស់អតីតមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ដែលមានជនជាប់ចោទ ៤រូប ទៅជំនុំជម្រះនៅថ្ងៃទី២១ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១១។ ជនជាប់ចោទទាំ ៤រូប គឺមានលោក នួន ជា អតីតប្រធានសភា លោក ខៀវ សំផន អតីតគណៈប្រធានរដ្ឋ លោក អៀង សារី អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងអ្នកស្រី អៀង ធីរិទ្ធ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គមកិច្ចនៃរបបខ្មែរក្រហម៕
