ប្រវត្តិ​ព្រះរាជ​ពិធី​ថ្វាយ​ព្រះភ្លើង

ចាប់​តាំង​ពី​ក្រោយ​ថ្ងៃ​សោយ​ទិវង្គត​របស់​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ មក រាជរដ្ឋាភិបាល និង​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​ក្រសួង​ព្រះ​បរម​រាជវាំង បាន​នាំ​គ្នា​រៀបចំ​កសាង​ព្រះ​មេរុ ដើម្បី​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង ឬ​បូជា​ព្រះ​បរម​សព។
ដោយ កែវពេជ្រ មេត្តា
2013-01-09
អ៊ីម៉ែល
មតិ
ចែករំលែក
បោះពុម្ព
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • មតិ
  • អ៊ីម៉ែល
ស្ដេច សីហនុ ៣០៥
ប្រជាពលរដ្ឋ​ចូល​រួម​គោរព​ព្រះ​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​អតីត​ព្រះ​មហាក្សត្រ នៅ​ខាង​មុខ​ព្រះ​បរម​រាជវាំង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១២។
RFA/Van Vichar

តើ​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ដល់​ព្រះ​បរម​សព​របស់​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ មាន​សារសំខាន់​យ៉ាង​ណា​ខ្លះ និង​មាន​ប្រវត្តិ​ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​ណា​មក​ដែរ?

គ្រប់​ជាតិ​សាសន៍​ក្នុង​សកលលោក​នៅ​ពេល​ដែល​គេ​ស្លាប់​បាត់បង់​ជីវិត ភាគ​ច្រើន​គេ​តែង​តែ​នាំ​គ្នា​រៀបចំ​ធ្វើ​ពិធី​តាម​ទំនៀម​ទម្លាប់​មួយ គឺ​បុណ្យ «បូជា​សព»។

ដោយ​ឡែក​សម្រាប់​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ទាំង​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ផង តាំង​ពី​សម័យ​បុរាណ​រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ គេ​ក៏​ឃើញ​មាន​រៀបចំ​ធ្វើ​ពិធី​នេះ​ដែរ។

តួ​យ៉ាង​ដូច​ជា​ប៉ុន្មាន​ខែ​កន្លង​ទៅ​នេះ ក្រោយ​ពី​ថ្ងៃ​ដែល​ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សីហនុ អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទ្រង់​បាន​យាង​ចូល​ទិវង្គត​នោះ​មក គេ​ឃើញ​មាន​រៀបចំ​កសាង​ឈាបនដ្ឋាន ឬ​ទី​កន្លែង​សម្រាប់​បូជា​ព្រះ​បរម​សព ឬ​គេ​ហៅ​តាម​រាជសព្ទ​ថា​ពិធី «ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង»។

ចំពោះ​ពិធី​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ដល់​ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​នេះ គេ​ពុំ​ឃើញ​មាន​ឯកសារ​ណា​មួយ​បញ្ជាក់​ច្បាស់លាស់​ទេ​ថា កើត​ឡើង​ពី​សម័យ​ណា​មក​នោះ។ ប៉ុន្តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ មាន​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន បាន​បញ្ជាក់​ថា ពិធី​នោះ​អាច​ទំនង​កើត​ឡើង​មុន​សម័យ​អង្គរ ឬ​ក្រោយ​សម័យ​អង្គរ​ដែល​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​បាន​ទទួល​ឥទ្ធិពល​វប្បធម៌​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា។

នៅ​ក្នុង​សម័យ​នោះ ចាប់​ពី​ដើម​សតវត្ស​ទី​១ រហូត​ដល់​សតវត្ស​ទី​៦ នៃ​គ្រិស្ត​សករាជ គេ​ឃើញ​មាន​ធ្វើ​ពិធី​បូជា​សព​តាម​វិធី ៤​យ៉ាង​គឺ៖ ទី​១ គេ​យក​សព​ទៅ​បូជា ឬ​ដុត​ចោល ទី​២ គេ​យក​សព​ទៅ​កប់ ទី​៣ គេ​យក​សព​ទៅ​បោះ​ទម្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ទឹក​ទន្លេ និង​ទី​៤ គេ​យក​សព​ទៅ​ទុក​ចោល​ក្នុង​ព្រៃ​ស្មសាន ឬ​ព្រៃ​ស្ងាត់។

លោក​បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ខ្មែរ និង​ជា​នាយក​មូលនិធិ​កេរ​ដំណែល​ខ្មែរ​នៅ​ភ្នំពេញ។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ចំពោះ​ប្រការ​ដែល​គេ​យក​សាកសព​ទៅ​ទុក​ចោល​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ស្ងាត់​នោះ ដោយសារ​តែ​គេ​មាន​ជំនឿ​ពីរ​យ៉ាង​ថា ប្រសិន​បើ​សាកសព​នោះ​ត្រូវ​បាន​ពពួក​សត្វ​ផង​ទាំង​ឡាយ​មក​ចឹក​ស៊ី​ជា​អាហារ គឺ​សព​នោះ​ទទួល​បាន​នូវ​ផល​បុណ្យ​ច្រើន មិន​មាន​កម្មពៀរ​ជាមួយ​កូន​ចៅ​ដែល​រស់​នៅ​ត​ទៅ​ទៀត​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ប្រសិន​បើ​មិន​មាន​សត្វ​អ្វី​មក​ចឹក​ស៊ី​ជា​អាហារ​ទេ សាកសព​នោះ​គឺ​នៅ​មាន​ចិត្ត​អាឡោះអាល័យ​ដល់​កូន​ចៅ​របស់​គេ។

លោក​បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា៖ «ការ​បូជា​សព និង​រឿងរ៉ាវ​មួយ​ចំនួន​ដែល​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​នា​សម័យ​នោះ ក៏​មិន​ខុស​ពី​សង្គម​នៅ​ក្នុង​ឥណ្ឌា​ដែរ ក៏​ប៉ុន្តែ​គឺ​ខ្មែរ​គ្រាន់​តែ​ច្នៃ​ដើម្បី​ឲ្យ​មក​ជា​ខេមរយានកម្ម បើ​ទោះ​បី​ជា​យក​ពី​គេ​មក​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​ច្នៃ​ឲ្យ​ចេញ​ជា​របស់​ខ្មែរ​ដែរ ដូច​ជា​ការ​សាងសង់​ប្រាសាទ និង​ជំនឿ​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត»

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ពិធី​បូជា​សព ឬ​យក​សព​ទៅ​ដុត​ក្នុង​ភ្លើង ក៏​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​នា​សម័យ​បុរាណ​បាន​យក​មក​ច្នៃ​ឲ្យ​ខុស​ពី​ជន​ជាតិ​ឥណ្ឌា​ដែរ ដូច​ជា​ចំពោះ​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា ទាំង​ប្រជារាស្ដ្រ ទាំង​ព្រះមហាក្សត្រ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ដើម​នោះ គឺ​គេ​យក​សព​ទៅ​ដុត​ផ្ទាល់​ទៅ​លើ​គំនរ​អុស​តែម្ដង។ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ ឬ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​វិញ នៅ​ក្នុង​សម័យ​អង្គរ​នោះ​គេ​មិន​ធ្វើ​ដូច្នោះ​ទេ គឺ​គេ​ដាក់​សព​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ក្ដារមឈូស ឬ​នៅ​ក្នុង​កោដ្ឋ រួច​ហើយ​ទើប​គេ​យក​ទៅ​បូជា​ភ្លើង ឬ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង។

ចំពោះ​ការ​បូជា​ព្រះ​សព​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ក្នុង​សម័យ​បុរាណ ឬ​ហៅ​ថា ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​នោះ ក៏​ជា​ការ​ទទួល​ឥទ្ធិពល​វប្បធម៌​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ដែរ ពីព្រោះ​សម័យ​នោះ​ព្រះមហាក្សត្រ ឬ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ ភាគ​ច្រើន​គឺ​មាន​ជំនឿ​ទៅ​លើ​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា ដោយ​គោរព​ព្រះ​អាទិទេព​ជា​ធំ។

លោក​បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា នាយក​មូលនិធិ​កេរ​ដំណែល​ខ្មែរ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ព្រះ​រាជ​ពិធី​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​នេះ គឺ​ជា​ព្រះ​រាជ​បវេណី​មួយ​ដែល​បាន​ផ្ដោត​សំខាន់​ទៅ​លើ​ការ​បូជា​ថ្វាយ​ព្រះអាទិទេព​ដូច​គ្នា​នឹង​ជំនឿ​របស់​ជន​ជាតិ​ឥណ្ឌា​ដែរ។

ជំនឿ​នោះ​គឺ​ជា​ជំនឿ​ផ្នែក​ខាង​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា​ដែល​គេ​យល់​ថា សាកសព ឬ​ព្រះ​បរម​សព​ដែល​បាន​ឆ្លង​កាត់​ព្រះ​អគ្និ ឬ​ព្រះ​អគ្គិ​ដែល​ខ្មែរ​ហៅ​ថា ភ្លើង​នោះ គឺ​ជា​ការ​ជម្រះ​ដួង​ព្រលឹង​របស់​មនុស្ស ឬ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ដែល​ចូល​ព្រះ​ទិវង្គត​ទៅ​នោះ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ស្អាត​ល្អ​បរិសុទ្ធ មុន​នឹង​ទៅ​ចាប់​កំណើត​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​ពិភព​ផ្សេង ឬ​ទៅ​នៅ​ជាមួយ​ព្រះអាទិទេព។
លោក​បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា៖ «បាទ! គឺ​ការ​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ឥណ្ឌា ដោយសារ​យើង​គិត​ថា សាកសព ពេល​ដែល​យើង​រំលាយ​រូប​ហើយ​ហ្នឹង គឺ​នៅ​មាន​អាត្ម័ន បាន​ន័យ​ថា អាត្ម័ន​នោះ​គឺ​ជា​ព្រលឹង ជា​វិញ្ញាណ​ដែល​ហោះ​ហើរ​ទៅ​ដើម្បី​យោន​យក​កំណើត​នៅ​ទី​កន្លែង​ដទៃ​ទៀត ហើយ​បើ​សិន​ជា​អ្នក​ដែល​គេ​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ច្រើន អ្នក​ដែល​គេ​បាន​កសាង​អ្វី​ជា​អំពើ​ល្អ​ហ្នឹង គឺ​តែងតែ​ទៅ​ជួប​នឹង​ព្រះ ក៏​ដូច​ជា​ពុទ្ធ​សាសនិក​ជន គឺ​លោក​ធ្វើ​បុណ្យ គេ​ហៅ​ថា មួយ​កាក់​មួយ​សេន គឺ​ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​ទាន់​នឹង​ព្រះ​សិអារ្យ​មេត្រី។ នេះ​គឺ​នៅ​ក្នុង​ជំនឿ។ អ៊ីចឹង​យើង​មិន​អាច​ចែក​ដាច់​រវាង​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា និង​ព្រះពុទ្ធសាសនា​បាន​ទេ គឺ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​រហូត»

ដោយសារ​តែ​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​ដូច្នោះ​ហើយ ទើប​នៅ​ពេល​ដែល​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​លោក​សោយ​ទិវង្គត​ទៅ គឺ​សង្គម​ខ្មែរ​នា​សម័យ​អង្គរ ឬ​ក្រោយ​អង្គរ តែង​តែ​មាន​ថ្វាយ​ព្រះ​នាម​មួយ​ផ្សេង​ទៀត ដែល​គេ​ហៅ​ថា ព្រះ​មរណនាម។ ដូច​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ព្រះ​បាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៤​ជា​ដើម កាល​ដែល​ទ្រង់​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ដែល​មាន​រាជធានី​នៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​កោះកេរ​នោះ នៅ​ពេល​ដែល​ទ្រង់​ចូល​ទិវង្គត គឺ​មាន​ព្រះ​មរណនាម​ហៅ​ថា «ព្រះទេវបទ»។

ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​មរណនាម​ចំពោះ​ព្រះ​សព​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​នា​សម័យ​បុរាណ ពីព្រោះ​តែ​យល់​ថា ដើម្បី​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ព្រះ​នាម​របស់​ព្រះអាទិទេព។

លោក​បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា នាយក​មូលនិធិ​កេរដំណែល​ខ្មែរ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ជំនឿ​នេះ​គឺ​មិន​អាច​កាត់ផ្ដាច់​ចេញ​ពី​សង្គម​ខ្មែរ​បាន​ទេ​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ៖ «ដូចជា​ព្រះបាទ​សុរិយា​វរ្ម័ន​ទី​២ ដែល​លោក​ជា​ក្សត្រ​សោយ​រាជ្យ និង​សាង​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ហ្នឹង មាន​ព្រះ​បរម​មរណនាម​គឺ ព្រះវិស្ណុលោកា។ អ៊ីចឹង​យើង​ឃើញ​ថា មាន​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ជា​ច្រើន​អង្គ​ទៀត​ដែល​លោក​បាន​សោយ​ទិវង្គត​ទៅ​ហើយ​មាន​ព្រះ​មរណនាម តែង​តែ​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ព្រះ​នាម​របស់​អាទិទេព​ជា​និច្ច»

នូវ​រាល់​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​មរណនាម​ក្ដី និង​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ក្ដី​របស់​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​តាំង​ពី​មុន​សម័យ​អង្គរ និង​ក្រោយ​អង្គរ​នោះ ព្រះ​រាជ​បវេណី​នេះ គេ​នៅ​តែ​ឃើញ​មាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ជា​បន្ត​រៀង​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ដែរ។ តួ​យ៉ាង​ដូច​ជា​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ជា​ដើម ដែល​ទ្រង់​ទើប​តែ​ចូល​ព្រះ​ទិវង្គត​កន្លង​ទៅ​ប្រមាណ​ជិត ៣​ខែ​នេះ ក៏​មាន​ថ្វាយ​ព្រះ​មរណនាម​ថា «ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បរម​រតនកោដ្ឋ»។

រី​ឯ​ចំពោះ​ការ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង ឬ​បូជា​ព្រះ​សព​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ មក​ដល់​សម័យ​នេះ​ក៏​នៅ​តែ​រក្សា​ទំនៀមទម្លាប់​ទុក​ដដែល​ដូច​ដែល​គេ​ឃើញ​ប៉ុន្មាន​ខែ​កន្លង​មក​នេះ​មាន​ការ​សាងសង់​ព្រះ​បរម​មេរុ ឬ​ទី​កន្លែង​សម្រាប់​បូជា ឬ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរម​សព ព្រះ​ករុណា​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ឬ​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​បរម​រតន​កោដ្ឋ។

អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​បាន​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា ព្រះ​រាជ​បវេណី​ទាំង​អម្បាលមាណ​នេះ បើ​ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ គេ​នៅ​តែ​រក្សា​ទុក​ជា​បន្ត​រហូត​ដើម្បី​ទុក​ជា​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​វប្បធម៌​របស់​ខ្មែរ​ជា​ច្រើន​ទៀត៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

មតិ (0)
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • អ៊ីម៉ែល