នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថា​អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក ជា​សាក្សី​រស់​ក្នុង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស

សង្គ្រាម​រ៉ាំរ៉ៃ​រវាង​ខ្មែរ​៤​ភាគី គឺ​ខាង​រដ្ឋ​កម្ពុជា ខាង​រណសិរ្ស​រួប​រួម​ជាតិ ដើម្បី​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ អព្យាក្រិត សន្តិ និង​សហប្រតិបត្តិការ (ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច) ខាង​រណសិរ្ស​ជាតិ​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ និង​ខាង​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន​បញ្ចប់​ការ​ច្បាំង​គ្នា ហើយ​យល់​ព្រម​ឱ្យ​មាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ស្រប​ច្បាប់ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ មក។

0:00 / 0:00

ការ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ឡើង​នេះ បាន​កើត​ចេញ​ពី​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​នៃ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៩១។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​រំលឹក​ដល់​ឈ្មោះ​ប្រធាន​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ (Licadho) នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ថា គឺ​ជា​សាក្សី​រស់​ម្នាក់ និង​ក៏​ជា​អ្នក​ដែល​សំខាន់​ម្នាក់​ក្នុង​កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ឱ្យ​មាន​ការ​ចរចា​រវាង​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរ ដែល​មាន​ជម្លោះ​រហូត​ឈាន​ទៅ​ដល់​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស នោះ។

លោក ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា អ្នកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ប្រធាន​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ គឺ​ជា​សាក្សី​រស់​ម្នាក់ និង​ក៏​ជា​អ្នក​មាន​គុណ​សម្បត្តិ ដែល​រត់​ការ​ឱ្យ​មាន​​ដំណើរ​ការ​ចរចា​រហូត​ឈាន​ដល់​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស កើត​ឡើង។

ការ​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​ថ្លែង​ប្រាប់​ទៅ​សាធារណជន​នេះ ត្រូវ​បាន​អ្នកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក ចាត់​ទុក​ថា គាត់​ទើប​តែ​បាន​ឮ​ជា​លើក​ដំបូង ក្នុង​រយៈពេល ១៩​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​ហើយ ចាប់​តាំង​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​បញ្ចប់​ជម្លោះ ហើយ​បាន​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ មក។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុង​ឱកាស​អញ្ជើញ​ទៅ​ចែក​កម្មសិទ្ធិ​ដី​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ឃុំ​ត្បែង និង​ឃុំ​ឃុនរាម ស្រុក​បន្ទាយស្រី ខេត្ត​សៀមរាប កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ​វិច្ឆិកា ថា លោក​បាន​ឃើញ​អ្នកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក បាន​ធ្វើ​បទ​សម្ភាសន៍​ចំនួន ២ដង នៅ​តាម​ទូរទស្សន៍​ក្នុង​ស្រុក ស្តី​អំពី​ដំណើរ​ការ​ចរចា​បញ្ចប់​ជម្លោះ​ខ្មែរ​ទាំង ៤​ភាគី រហូត​ឈាន​ទៅ​ដល់​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ថ្ងៃ​ទី២៣ តុលា ឆ្នាំ​១៩៩១ នោះ។ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា អ្នកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក គឺ​ពិត​ជា​សាក្សី​រស់​ម្នាក់ និង​ក៏​ជា​អ្នក​មាន​ចំណែក​នៃ​គុណ​សម្បត្តិ​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​នៃ​កិច្ច​ចរចា​នោះ​ដែរ។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៖ «កាល​ណោះ គាត់​ជា​ភរិយា​របស់​អគ្គរដ្ឋទូត​បារាំង ក៏ប៉ុន្តែ​គាត់​ក្លាហាន​ណាស់ ហ៊ាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​នឹង​យើង។ ក្រោយ​មក គាត់​ជា​អ្នក​រត់​ការ​ទៅ​លើ​បញ្ហា​ហ្នឹង។ នៅ​ខាង​ព្យុងយ៉ាង យើង​ពឹង​អតីត​អគ្គរដ្ឋទូត​ប៉ាឡេស្ទីន (សាហ្វារ៉ូហ្គេ) ដែល​មាន​ប្រពន្ធ​ជនជាតិ​ឡាវ ឯ​នៅ​ស្រុក​បារាំង យើង​ពឹង​បង ពុង ឈីវកេក ដើម្បី​រត់​ការ​លើ​រឿង​ហ្នឹង ហើយ​គាត់​មាន​ចំណែក​នៅ​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​ដំណើរ​ការ​ទាក់​ទង​អំពី​បញ្ហា​ការ​ចរចា​នេះ។ ព្រោះ​គាត់​រត់​មក​ជាមួយ​ខ្ញុំ​ផង គាត់​ទៅ​ព្រះករុណា​បិតា​ផង។ ពេល​ចរចា​នៅ​ប្រទេស​បារាំង ហ្នឹង គឺ​ថា​គាត់​តែង​តែ​មក​សណ្ឋាគារ ដើម្បី​ជួប​ខ្ញុំ ហើយ​មាន​មួយ​ពេល​នោះ ប្ដី​របស់​គាត់​បាន​មក​ទទួល​ខ្ញុំ (ឯកឧត្តម ទា បាញ់ មាន​ចាំ​ទេ? យើង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ជាមួយ​គ្នា)។ គាត់​មក​ទទួល​ខ្ញុំ​តាំង​ពី​បាងកក ហើយ​ពិភាក្សា​គ្នា​រហូត​ដល់​ប្រទេស​បារាំង ថ្ងៃ​ដែល​ខ្ញុំ​ដួល»

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ជាក់​ថា លោក​បាន​ស្គាល់​អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក នៅ​ប្រទេស​អង់ហ្គោឡា ហើយ​ការ​ចរចា​រក​សន្តិភាព​ដំបូង ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​ហ្វែរអង់តាដឺន័រ ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង អំឡុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​ឆ១៩៨៧។

អ្នកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក ដែល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​វ័យ ៧០ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា អ្នកស្រី​សូម​អំណរ​គុណ​ចំពោះ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ដែល​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ការ​ពិត​នៃ​សកម្មភាព​អតីតកាល​របស់​អ្នកស្រី​នោះ៖ «ខ្ញុំ​សូម​អរគុណ​សម្ដេច​ដែរ នេះ​ជា​ការ​ពិត សម្ដេច​ទទួល​ស្គាល់​កិច្ចការ​ដំបូង​តាំង​តែ​ពី​ឆ្នាំ​១៩៨៣ មក ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ជួប​សម្ដេច​នៅ​អង់ហ្គោឡា ជជែក​គ្នា​ពី​រឿង​សន្តិភាព​ហ្នឹង ហើយ​ត​ពី​ហ្នឹង​មក ក៏​បាន​ចរចា​ទាក់​ទង​គ្នា​ទៅ​ទៀត ១៩៨៧ ហ្នឹង​តែ​ម្តង បាន​សម្រេច​ជួប​គ្នា​ដំបូង​រវាង​សម្ដេចឪ និង​សម្ដេច​នាយក ថ្ងៃ​ទី២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៨៧ នៅ​ប្រទេស​បារាំង ជិត​ប៉ារីស នៅ​កន្លែង​គេ​ហៅ​ថា ហ្វែរអង់តាដឺន័រ (Fer e Entar de Noir)»

ទោះ​យ៉ាង​ណា អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក បាន​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​ការ​ជួយ​ដល់​ដំណើរ​ការ​នៃ​កិច្ច​ចរចា​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ថ្ងៃ២៣ តុលា ១៩៩១ នោះ មិន​មែន​មាន​តែ​អ្នកស្រី​តែ​ម្នាក់​ឯង​ទេ គឺ​មនុស្ស​សំខាន់ៗ​ចំនួន ៤​នាក់ នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​របស់​អ្នកស្រី មាន​ប្ដី​របស់​អ្នកស្រី ឈ្មោះ ហ្សង់ ហ្សាក់ហ្គាឡាប្រុយ (Jean Jagues Gualabru) លោក ពុង ប៉េងចេង ដែល​ជា​ឪពុក ព្រម​ទាំង​ម្តាយ​របស់​អ្នកស្រី​ផង​ដែរ។

អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក បាន​បញ្ជាក់​ថា ក៏ប៉ុន្តែ​គួរ​ឱ្យ​សោក​ស្ដាយ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ មនុស្ស​សំខាន់​ចំនួន ៣​នាក់ ក្នុង​គ្រួសារ​របស់​អ្នកស្រី ដែល​មាន​ចំណែក​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ចរចា​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស នោះ បាន​ចែក​ឋាន​ទៅ​ហើយ នៅ​សល់​តែ​អ្នកស្រី​ម្នាក់​ឯង​ប៉ុណ្ណោះ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។