ការគំរាមនេះ ខណៈរដ្ឋាភិបាលព្យាយាមភ្ជាប់ករណីរបស់ប្រធានសមាគមន៍មួយនេះទៅនឹងតំបន់អបគមន៍ ដែលចាត់ទុកថាជាឥរិយាបថផ្ទុយពីច្បាប់របស់ប្រទេសនោះ។
ការថ្លែងសារដ៏កម្ររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី សំដៅដល់តំបន់អបគមន៍នេះ ត្រូវបានក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលការវិវត្តស្ថានការណ៍សង្គមគិតថា មិនខុសទៅនឹងអ្វីដែលពាក្យចាស់ពោលថា សម្លាប់មួយ គំរាមមួយពាន់ ឬថា បិទទ្វារវៃឆ្កែនោះទេ។
ការថ្លែងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ដែលប្រើប្រាស់វេទិកាយុវជនស្ម័គ្រចិត្តប្រមាណ ១ពាន់នាក់ ក្នុងការត្រៀមចុះចែកដីនៅគ្រាក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលរិះគន់ថា ការប្រើមធ្យោបាយបែបនេះរបស់រដ្ឋាភិបាល ទំនងជាចេតនាស្វះស្វែងរកសំឡេងគាំទ្រ នៅមុនការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣ ជាជាងឆន្ទៈក្នុងគោលការណ៍ផ្តល់ដីសម្បទានសង្គមកិច្ច។
លោក មឿន តុលា ប្រធានកម្មវិធីសិទ្ធិការងារនៅមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ លោកគិតថា ការគំរាមតតាំងតាមរូបភាពតុលាការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅពេលនេះ ប្រឆាំងនឹងលោក ម៉ម សូណង់ដូ ប្រធានសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យភ្ជាប់ទៅនឹងតំបន់អបគមន៍នេះ ទំនងកើតឡើងក្រោមហេតុផលមួយចំនួន អាចជាការបញ្ចប់ទៅនៃការផ្សាយរបស់វិទ្យុសំបុកឃ្មុំ និងជាការព្រួយបារម្ភដល់ការរីកលូតលាស់ នៃអ្នកគាំទ្ររបស់សមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ។
លោកបន្តថា គេហាក់ឃើញហេតុផលតិចតួច ដែលសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យចង់បង្កើតតំបន់អបគមន៍ប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ លោកថា នោះក៏ព្រោះតែពលរដ្ឋគ្មានដំណោះស្រាយក្នុងជម្លោះដីធ្លីតាមរយៈក្រុមហ៊ុនទទួលបានសិទ្ធិវិនិយោគពីរដ្ឋាភិបាល។
លោក មឿន តុលា៖ «ជាពិសេស គឺមានតែ ១០៦.៥ ឬក៏ ១០៥ហ្នឹងឯង ដែលអាចហ៊ានផ្សាយនូវព័ត៌មានជាក់ស្ដែង អាចមានឮសំឡេងប្រជាពលរដ្ឋយំពិតប្រាកដ។ ដោយឡែកវិទ្យុផ្សេងៗហ្នឹង គឺពិបាក។ ហើយវិទ្យុអាស៊ីសេរី វីអូអេ ដែលជាវិទ្យុអន្តរជាតិហ្នឹង ក៏បានទិញម៉ោងពីវិទ្យុអស់ហ្នឹងដែរ។ ខ្ញុំមើលឃើញថា ការចោទប្រកាន់ដែលថាតំបន់អបគមន៍អីអស់ហ្នឹង គ្រាន់តែជាលេស។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំមើលឃើញចេតនាផ្តាច់ឫសគល់នៃចលនាប្រជាធិបតេយ្យហ្នឹង វាច្រើនជាង»។
បើទោះជាបែបនេះក្តី ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ជំហរថា ដីដែលមានជម្លោះនៅភូមិប្រម៉ា ឃុំកំពង់ដំរី ស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះ នោះ រដ្ឋាភិបាលពុំបានលូកដៃ និងពុំមានជាប់ពាក់ព័ន្ធណាមួយ ដូចការចោទប្រកាន់របស់ពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិលនោះទេ។ ក្នុងន័យនេះ លោកថាដើមហេតុនៃភាពចម្រូងចម្រាស កើតឡើងដោយសារសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៖ «អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនកំពុងចោទថា រដ្ឋាភិបាលបណ្ដេញប្រជាជនចេញពីភូមិ។ តែខ្ញុំសូមជម្រាបថា អ្នកកំពង់ដំរីអត់មានប៉ះពាល់ដីធ្លីរបស់គាត់ទាំងអស់ បោះឆ្នោតឃុំកន្លងទៅ ឃុំកំពង់ដំរី គណបក្សប្រជាជនស៊ីប្រាំកៅអី ដាច់ប្រាំកៅអីពឹប។ យើងមានបានប៉ះពាល់ដីធ្លីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋពីកាល។ ពួកអនាធិបតេយ្យទៅពីក្រៅតើ តាមរយៈអាមេខ្លោងនៅភ្នំពេញនែក ដែលបង្កើតសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ»។
បើទោះជាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលពុំមានកំហុសក្នុងរឿងនេះយ៉ាងណាក្តី តែនៅក្នុងការបង្ក្រាប និងបោសសំអាតពលរដ្ឋជាង ១ពាន់គ្រួសារ ដែលមានកម្លាំងចម្រុះរាប់រយនាក់ ក្នុងស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះ ក្រោមបទចោទថា បានបង្កើតតំបន់អបគមន៍ប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា។ ព្រឹត្តិការណ៍នោះ យ៉ាងហោចណាស់ធ្វើឲ្យកុមារីម្នាក់ត្រូវបាញ់ស្លាប់ភ្លាមៗ និងមានមនុស្សមួយចំនួនទៀតត្រូវបន្តតាមចាប់ខ្លួន ក្នុងនោះមានលោក ប៊ុន ឆន និងលោក ប៊ុន រដ្ឋា ជាដើម ដែលជាសមាជិករបស់ក្រុមសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ។
លោក ចាន់ សុវេត អនុប្រធានស៊ើបអង្កេតសមាគមន៍ការពារសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក (Adhoc) លោកចាត់ទុកថា លោក ម៉ម សូណង់ដូ ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមបទចោទរបស់រដ្ឋាភិបាលនេះ គេនៅមានមន្ទិលសង្ស័យនៅឡើយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា បទចោទនេះទំនងមានហេតុផលផ្សេង ក្រៅពីតំបន់អបគមន៍ តែថាដើម្បីងាយស្រួលដាក់បន្ទុកតាមផ្លូវច្បាប់ លោកគិតថា រដ្ឋាភិបាលព្យាយាមទាញអង្គហេតុភ្ជាប់ទៅនឹងតំបន់អបគមន៍ ដែលជាសកម្មភាពមួយត្រូវគេចាត់ទុកថា ជាអំពើប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ តែទោះជាយ៉ាងណា លោកអះអាងថានឹងបន្តស៊ើបអង្កេតបន្តទៀតក្នុងហេតុការណ៍នេះ។
លោក ចាន់ សុវេត៖ «ម៉ម សូណង់ដូ គាត់ជាប្រធានវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ ដែលតែងតែធ្វើផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពីរឿងអាស្រូវខ្លះៗ សម្រាប់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស សម្រាប់ការរំលោភសិទ្ធិនយោបាយអីហ្នឹង ជាដើម។ អញ្ចឹង ជាចំណុចដែលអាចថា មានការកត់សម្គាល់ ហើយមួយទៀតនោះ អ្នកដែលចូលរួមចំណែកដឹកនាំក្នុងការអើ...ទាមទារតវ៉ាដីធ្លីក៏ជាអ្នកដែលចូលរួមសមាជិកសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យដែរ»។
លោក ម៉ម សូណង់ដូ ដែលពេលនេះកំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសស្វីស (Switzerland) នៅឡើយនោះ លោកផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយវិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា តាមទូរស័ព្ទដោយបញ្ជាក់ពីភាពស្អាតស្អំថា លោកនឹងមិនខ្លាចពីការចាប់ខ្លួនដូចអ្វីដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងសារនោះទេ។ ពោលគឺលោកនឹងវិលមកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ក្រោយពីបញ្ចប់ការងាររួច។ លោកគិតថា បទចោទគឺពុំមានភស្តុតាងរឹងមាំ និងថាលោកពុំមានការជាប់ពាក់ព័ន្ធណាមួយចំពោះតំបន់អបគមន៍នោះដែរ។
លោក ម៉ម សូណង់ដូ៖ «ខ្ញុំគ្រាន់តែជាប្រធានសមាគមន៍។ ខ្ញុំអត់មានចូលដៃ ចូលជើងទៅឲ្យធ្វើអញ្ចឹងៗទេ។ ហេតុដូច្នេះ ដូចអត់មានអីការចោទប្រកាន់អីឲ្យច្បាស់លាស់ គ្រាន់តែអ្នកដែលវាមានទំនាស់ហ្នឹង គឺជាសមាជិករបស់សមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ ហើយជាសមាជិកគាំទ្រ។ បើមានសមាជិកដែលសកម្មបម្រើសមាគមន៍ហ្នឹង គឺគាត់សុទ្ធតែស៊ីញេផ្ដិតមេដៃគោរពច្បាប់ផ្ទៃក្នុង និងលក្ខន្តិក។ គាត់មិនត្រូវធ្វើឲ្យលើសពីប៉ុណ្ណឹងទេ។ បើសិនគាត់ធ្វើលើសពីប៉ុណ្ណឹង គឺរឿងរបស់គាត់»។
បើទោះជាមានការអះអាងបែបនេះយ៉ាងណាក្តី លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចាត់ទុកថា ការបង្កើតតំបន់អបគមន៍នៅស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះ ក្នុងចេតនាបំបែករដ្ឋនោះ គឺជាប្រធានសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ។ ស្របពេលដែលលោក ហ៊ុន សែន អំពាវនាវឲ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនទៀត ចូលខ្លួនសារភាពពីអ្នកមានទោស មកជាសាក្សី។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលព្រមានចាប់ខ្លួនលោក ម៉ម សូណង់ដូ និងតតាំងតាមផ្លូវច្បាប់ប្រឆាំងនឹងប្រធានសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យថែមទៀត។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៖ «ឥឡូវលេងជាមួយនឹងអ្នកមេខ្លោងសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបង្កើតរដ្ឋក្នុងរដ្ឋហើយ រំលាយភូមិចាស់បង្កើតភូមិថ្មីដល់ទៅប្រាំពីរ ចែកដីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ។ រឿងនេះមិនអាចឲ្យកើតមាន ទោះដោយតម្លៃណាក៏ដោយ»។
លោក សុខ សំអឿន នាយកអង្គការក្រុមអ្នកច្បាប់ការពារសិទ្ធិកម្ពុជា លោកពន្យល់ថា ដើម្បីធានាចំពោះការវិនិច្ឆ័យឈរលើភាពឯករាជ្យ យុត្តិធម៌ និងមិនលំអៀង ត្រូវទាមទារការស៊ើបអង្កេតមួយឲ្យបានស៊ីជម្រៅ និងសុក្រឹត ដោយផ្អែកលើភស្តុតាង និងអង្គហេតុ។ លោកគិតថា ប្រសិនបើលោក ម៉ម សូណង់ដូ មិនស្ថិតនៅពីក្រោយបទចោទដូចដែលរដ្ឋាភិបាលរកឃើញទេ លោកថាប្រធានសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យទំនងរួចផុតពីការចោទប្រកាន់។
លោក សុខ សំអឿន៖ «អាហ្នឹង ទាល់តែធ្វើការស៊ើបអង្កេតឲ្យបានដិតដល់បន្តិច។ តើពួកក្រចេះហ្នឹង គាត់ធ្វើដោយខ្លួនឯង? ជួនកាលគាត់អាចងងឹតងងុល ឬក៏ជួនកាល ការធ្វើហ្នឹងវាហួសហេតុអីតិចតួចអញ្ចឹងទៅ ជាគំនិតរបស់ខ្លួនឯង ឬក៏ជាការបញ្ជារបស់លោក ម៉ម សូណង់ដូ។ ថាតើមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងម៉េច? បើអត់មានទំនាក់ទំនងទេ វាអត់ពាក់ព័ន្ធលោក ម៉ម សូណង់ដូ ទេ»។
ស្ថិតក្រោមសម្ពាធរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នេះ គិតថា តើលោក ម៉ម សូណង់ដូ អាចប្រឈមមុខទៅនឹងច្បាប់របស់ប្រទេសដែរ ឬទេ? ក្នុងន័យនេះ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលចាត់ទុកថា ប្រសិនបើប្រព័ន្ធតុលាការមានភាពឯករាជ្យ ពោលគឺមិនស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលអ្នកនយោបាយ និងបំពេញការងារក្នុងនាមស្ថាប័នមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រសិនបើលោក ម៉ម សូណង់ដូ មិនស្ថិតនៅពីក្រោយរឿងរ៉ាវដ៏ចម្រូងចម្រាស់នេះ នោះមានន័យថាប្រធានសមាគមន៍អ្នកប្រជាធិបតេយ្យទំនងគេចចេញពីសំណាញ់ច្បាប់បាន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។