ព្រៃ​​ឈើ​ឧទ្យាន​ជាតិ​នៅ​ឧត្ដរមានជ័យ​រង​ការ​កាប់​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ

ព្រៃ​ជម្រក​សត្វ​នៃ​ឧទ្យាន​ជាតិ​គូលែន​ព្រហ្មទេព​ នៅ​តំបន់​ព្រៃ​ស្អាក ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ ជាប់​ព្រំដែន​ស្រុក​វ៉ារិន ខេត្ត​សៀមរាប កំពុង​រង​ការ​កាប់​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​​ខុស​ច្បាប់​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ។

0:00 / 0:00

តំបន់​ព្រៃ​ស្អាក​ដែល​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៦៧ ពី​ខេត្ត​សៀមរាប​ទៅ​កាន់​ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ តែង​ពោល​សរសើរ​ថា មាន​ភាព​ស្រស់​បំព្រង​ចោល​ម្លប់​ត្រឈឹងត្រឈៃ ដោយ​មាន​ដើម​ឈើ​ធំៗ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ការពារ​របស់​ឧទ្យាន​ជាតិ​នោះ កំពុង​ទទួល​រង​ការ​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពី​ក្រុម​ឈ្មួញ​ដែល​ហាក់​ពុំ​មាន​ការ​បង្រ្កាប​ពី​មន្ត្រី​ជំនាញ​ណា​មួយ​ទេ។

ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅ​ភូមិ​ក្បែរ​នោះ​បាន​និយាយ​ថា ដើម​ឈើ​ធំៗ​ខ្លះ​ទំហំ​មុខ​ជាង​១​ម៉ែត្រ​និង​ខ្លះ​១​ម៉ែត្រ កំពុង​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​ឈ្មួញ​ដឹក​ជញ្ជូន​រណារ​យន្ត​ចូល​មក​រាប់​សិប​គ្រឿង​អារ​ផ្តួល​រំលំ​និង​ចៀរ​ជា​កំណាត់ៗ ដឹក​ជញ្ជូន​ចេញ​តាម​រថយន្ត​ធំៗ​យក​ទៅ​លក់​ដូរ​ស្ទើរ​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ។ ព្រៃ​ដែល​ធ្លាប់​ក្រាស់​ស្តុក​មើល​មិន​ឃើញ​ពន្លឺ​ថ្ងៃ បាន​ចាប់​ផ្តើម​ប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​វាល​ល្ហល្ហេវ​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​២-​៣​ឆ្នាំ​មក​នេះ។

បុរស​ម្នាក់ជា​អ្នក​ភូមិ​​អូរអំបិល ដែល​ភ័យ​ខ្លាច​មិន​ហ៊ាន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រុម​ឈ្មួញ​អ្នក​រក​ស៊ី​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​កំពុង​តែ​សម្រុក​ចូល​ទៅ​កាន់​តំបន់​ព្រៃ​ស្អាក​ដែល​ជា​ព្រៃ​ជម្រក​សត្វ​របស់​ឧទ្យាន​ជាតិ​គូលែន​ព្រហ្មទេព​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែ​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​ដែល​ជា​ឧទ្យានុរក្ស​ទី​នោះ​បែរ​ជា​មិន​មាន​សកម្មភាព​បង្រ្កាប​ទេ។ បុរស​ដដែល​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ទៀត​ថា មាន​រណារ​យន្ត​រាប់​រយ​គ្រឿង​កំពុង​សម្រុក​ចូល​កាប់​ឈើ​ក្នុង​តំបន់​នោះ​ហើយ​រថយន្ត​ធំៗ​បា​ន​ចូល​មក​ដឹក​ជញ្ជូន​យក​ឈើ​ចេញ​នៅ​ពេល​យប់។

អ្នក​ភូមិ​ដែល​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ឲ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ ៖ «ភាគ​ច្រើន​គេ​កាប់​នៅ​តំបន់​ព្រៃ​ស្អាក​នេះ​ឯង នៅ​តំបន់​ខាង​កើត​ផ្លូវ ខាង​លិច​ផ្លូវ ទាំង​សង​ខាង​ទាំងអស់។ ឈ្មួញ​គេ​មក​ទិញ​ដល់​នេះ​ដែរ គេ​ទាក់ទង​ឈ្មួញ​មក​ទិញ​នៅ​ផ្ទះ​គេ។ ការ​កាប់​ឈើ​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ ម៉ាស៊ីន​គេ​រាប់​រយ​គ្រឿង គេ​មក​អារ​រាល់​ថ្ងៃ។ គេ​ជួល​តៃកុង​មក​កាប់ គេ​យក​តៃកុង​មក​ពី​ឆ្ងាយៗ ខ្ញុំ​មិន​សូវ​ដឹង​ដែរ។ ដឹក​ចេញ​រាល់​ថ្ងៃ ជួល​កាល​ឡាន​ធំ ឡាន​ត(ត​កន្ទុយ) ជួន​កាល​ឡាន​ទាហាន​ពួក​កាម៉ាស់។ បី​បួន​ប្រាំ​ថ្ងៃ​បាន​ឈើ​ច្រើន​បាន​គេ​មក​ដឹក ដឹក​ម្ដង​ជួនកាល​៤០​ទៅ​៥០​គូប​គេ​ដឹក​ចេញ​ម្ដង។ ដឹក​តែ​ពេល​យប់​ទេ​រាល់​ថ្ងៃ»

១៤-កុម្ភៈ-១០: ឈើ​ធំៗ​ដែល​ឈ្មួញ​អារ​រំលំ​សម្រាប់​កាត់​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​នៅ​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​គូលែន​ព្រហ្មទេព​ព្រៃ​ស្អាក ក្នុង​ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ត​ឧត្ដរមានជ័យ។
១៤-កុម្ភៈ-១០: ឈើ​ធំៗ​ដែល​ឈ្មួញ​អារ​រំលំ​សម្រាប់​កាត់​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​នៅ​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​គូលែន​ព្រហ្មទេព​ព្រៃ​ស្អាក ក្នុង​ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ត​ឧត្ដរមានជ័យ។ (RFA/Hang Savyouth)

បុរស​អ្នក​ភូមិ​ម្នាក់​ទៀត​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​នេះ​ថា ក្រុម​ឈ្មួញ​បាន​ចេញ​មុខ​កាប់​ឈើ​នៅ​តំបន់​ព្រៃ​ស្អាក​យ៉ាង​ពេញ​បន្ទុក ដោយ​ជួល​អ្នក​មក​ពី​ឆ្ងាយ​ខ្លះ​និង​ជួល​អ្នក​ភូមិ​ទី​នោះ​ខ្លះ​ឲ្យ​កាន់​ម៉ាស៊ីន​ដើម្បី​អារ​ឈើ​ឲ្យ​ពួកគេ ៖ «ឃើញ​ជួល​អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ អ្នក​មក​ពី​ណា​ពី​ណី​ខ្លះ។ គេ​មក​កាប់​តែ​ពេល​ថ្ងៃ​ត្រង់​ដល់​ល្ងាច​ទេ ពេល​ស្ងាត់​មេ​ព្រៃ ស្ងាត់​បរិស្ថាន​អត់​ចុះ គេ​កាប់។ តែ​អ៊ីចេះ​ឯង​រាល់​តែ​ថ្ងៃ​ហ្នឹង កាប់​ពី​ម៉ោង​១១-​១២ ដល់​ម៉ោង​បី​បួន​គេ​ឈប់​ហើយ...»

ក្រុម​អ្នក​ភូមិ​បាន​អះអាង​ថា អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​កាប់​ឈើ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ខុស​ច្បាប់​នៅ​តំបន់​ព្រៃ​ស្អាក មាន​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​ប្រចាំ​ទី​នោះ មន្ត្រី​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ​និង​មាន​កង​ទាហាន​ខ្លះ​ដែល​មាន​បន្ទាយ​ក្បែរ​តំបន់​នោះ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​នៃ​ឧទ្យានុរក្ស​ប្រចាំ​តំបន់​នោះ​បាន​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​និង​ច្រាន​ចោល​ការ​អះអាង​របស់​អ្នក​ភូមិ​ដែល​ថា មន្ត្រី​បរិស្ថាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​កាប់​ឈើ​ទាំង​នោះ។

ប្រធាន​កម្រង​បរិស្ថាន​និង​ជា​នាយក​ឧទ្យាន​ជាតិ​គូលែន​ព្រហ្មទេព​ប្រចាំ​តំបន់​ព្រៃ​ស្អាក លោក ខេង សុជាតិ មិន​បាន​បដិសេធ​អំពី​សកម្មភាព​កាប់​ឈើ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ខុស​ច្បាប់​នៅ​តំបន់​នោះ​ទេ ហើយ​លោក​ទទួល​ស្គាល់​ថា ពិត​ជា​មាន​ការ​កាប់​ឈើ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ការពារ​នោះ​ដែល​អ្នក​កាប់​ឈើ​ភាគ​ច្រើន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​កង​ទាហាន។

លោក ខេង សុជាតិ មាន​ប្រសាសន៍​ដូច្នេះ ៖ «ពួក​ហ្នុង​ច្រើន​តែ​ទាហាន ប៉ុន្តែ​ពួកខ្ញុំ​ចុះ​ទៅ​បង្រ្កាប​ប៉ុន្មាន​ដង​ហើយ ថ្មីៗ​ឥឡូវៗ​ហ្នឹង ប្រហែល​ជា​មួយ​អាទិត្យ​មុន។ ឥឡូវ​ចាំ​មើល​ខ្ញុំ​ចុះ​ទៅ​មើល​ខ្លួន​ឯង​មើល៍»

លោក ខេង សុជាតិ បាន​បដិសេធ​ការ​អះអាង​របស់​អ្នក​ភូមិ​ដែល​ចោទ​ប្រកាន់​ថា មន្ត្រី​បរិស្ថាន​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​កាប់​ឈើ​ដោយ​ទទួល​សំណូក​លុយកាក់​ពី​ក្រុម​ឈ្មួញ​នោះ​គឺ​ជា​ការ​មិន​ពិត ៖ «បង​ឯង​ចេះ​តែ​ជឿ​គេ ខ្ញុំ​ឈឺ​ក្បាល​វិល​មុខ​នឹង​ការងារ​ហ្នឹង​សម្បើម​ណាស់»

មន្ត្រី​ខណ្ឌ​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ​ខេត្ត​សៀមរាប ដែល​ទទួល​បន្ទុក​គ្រប់គ្រង​និង​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​តំបន់​សៀមរាប​និង​ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ មិន​បាន​ទទួល​ទូរស័ព្ទ​ដើម្បី​អធិប្បាយ​ពី​បញ្ហា​នោះ​ទេ។

ក្រុម​អ្នក​កាសែត​ក្នុង​ស្រុក​មួយចំនួន​ដែល​កំពុង​តាម​ប្រមាញ់​ថត​យក​រូបភាព​ឡាន​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ​របស់​ពួក​ឈ្មួញ​នៅ​ពេល​យប់​បាន​និយាយ​ថា ស្ទើរ​តែ​រៀង​រាល់​យប់​មាន​រថយន្ត​ដឹក​ឈើ​តូច​និង​ធំ​រាប់​សិប​គ្រឿង​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ​ប្រណីត​គ្រញូង​និង​ឈើ​ធុន​លេខ​២​ជា​ហូរហែ​ចេញ​ពី​តំបន់​ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ ស្រុក​អន្លង់វែង និង​ស្រុក​ត្រពាំងប្រាសាទ ជាប់​ព្រំដែន​ខ្មែរ-​ថៃ ឆ្ពោះ​តាម​ផ្លូវ​ក្រួស​ក្រហម​​តំបន់​អូរក្រូច អូរអាកុក ចេញ​តាម​ស្រុក​ស្វាយលើ ខេត្ត​សៀមរាប និង​ចេញ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៦៧ ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ខេត្ត​កំពង់ចាម​ដើម្បី​លក់​ចេញ​ទៅ​ឲ្យ​ឈ្មួញ​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម។

ក្រុម​អ្នក​កាសែត​ទាំង​នោះ​បាន​និយាយ​ថា ការ​កាប់​និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ​ទាំង​នោះ ខ្លះ​មាន​រូបភាព​ជា​ក្រុមហ៊ុន​មាន​លិខិត​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ដឹក​ផល​ព្រៃ​ឈើ​ចេញ​ពី​តំបន់​ព្រៃ​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ដោយ​លិខិត​អនុញ្ញាត​នោះ​ឲ្យ​ដឹក​ឈើ​មាន​កំណត់​ចំនួន​តិចតួច ប៉ុន្តែ​គេ​ប្រើ​លិខិត​ដដែល​នេះ​បន្លំ​ភ្នែក​ដឹក​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​ជា​ច្រើន​ខែ​ច្រើន​ពាន់​ម៉ែត្រ​គូប​លើស​ពី​ចំនួន​ដែល​អនុញ្ញាត​ជា​ច្រើន​ដង។

ក្រុម​អ្នក​តាម​ប្រមាញ់​រូបភាព​ដឹក​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​បាន​មើល​ឃើញ​ថា សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​ការ​បង្រ្កាប​បទ​ល្មើ​ស​ព្រៃ​ឈើ ហាក់​មិន​ពិនិត្យ​ឲ្យ​ដិត​ដល់​ក្នុង​​ការ​ទប់​ស្កាត់​ទេ ពី​ព្រោះ​ពួកគេ​បាន​ត្រូវ​គ្នា​ជាមួយ​ពួក​ឈ្មួញ។

អ្នក​កាសែត​ក្នុង​ស្រុក​ម្នាក់​ដែល​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​កំពុង​សកម្ម​ក្នុង​ការ​តាម​ដាន​សកម្មភាព​ដឹក​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​នៅ​ពេល​យប់ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ​ប្រណីត​និង​ឈើ​សំណង់​លេខ​២​របស់​ពួក​ឈ្មួញ កំពុង​កើត​មាន​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​ចេញ​ពី​តំបន់​ព្រំដែន​ខ្មែរ-​ថៃ នៃ​ស្រុក​អន្លង់វែង ស្រុក​ត្រពាំងប្រាសាទ ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ និង​ខេត្ត​សៀមរាប ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ខេត្ត​កំពង់ចាម ដោយ​គ្មាន​សមត្ថកិច្ច​ណា​រារាំង​ទេ​នៅ​ពេល​ដែល​គេ​ត្រូវ​គ្នា​ជាមួយ​ពួក​ឈ្មួញ​ដែល​រត់​ការ។

អ្នក​កាសែត​ដែល​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ ៖ «កាល​ចូល​ឆ្នាំ​ចិន ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​ដឹក​មិន​ដឹង​ជា​របស់​នរណា​ទេ ចេញ​មក​ជា​ខ្សែ ជួនកាល​៣-៤ ជួនកាល​៥-៦, ៧-៨​អី​ទៅ។ ផ្លូវ​ត្រពាំងប្រាសាទ​មក​ទំនប់​ដាច់ ចាក់​មក​តាម​ចម្ការ​កៅស៊ូ ចាក់​មក​តាម​ចម្ការ​លើ​ចេញ​មក​ដំដែក បាន​ហួស​ទៅ​តាម​កំពង់ធំ​និង​កំពង់ចាម។ ផ្លូវ​ហាយវ៉េយ៍​មាន​តិចតួច ចេញ​មក​ពីរ​បី​អី​ហ្នឹង»

ប្រមុខ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ខ្មែរ​បាន​ប្រឹងប្រែង​ក្នុង​ការ​បង្រ្កាប​ការ​កាប់​និង​ដឹក​ឈើ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ខុស​ច្បាប់​ដែល​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​តាម​ជួរ​ព្រំដែន​ខ្មែរ-​ថៃ​នោះ។

លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​កុម្ភៈ កន្លង​មក​នៅ​ពេល​ដែល​លោក​អញ្ជើញ​ទៅ​សម្ពោធ​ទី​បញ្ជាការ​យោធា​កង​ពលធំ​អន្តរាគមន៍​លេខ​៣ នៅ​ស្រុក​ជាំក្សាន្ត ខេត្ត​ព្រះវិហារ ដោយ​ចេញ​បញ្ជា​យ៉ាង​ហ្មឺងម៉ាត់​ឲ្យ​កងទ័ព​ទាំង​អស់​ជួយ​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​និង​បង្រ្កាប​ក្រុម​ឈ្មួញ​​ដែល​កំពុង​រក​ស៊ី​ឈើ​ខុស​ច្បាប់។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ដូច្នេះ ៖ «នេះ​ជា​បទ​បញ្ជា​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់ សូម​កងទ័ព​ទាំង​អស់​នៅ​ទី​នេះ​ជួយ​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ សូម​កុំ​កាប់​ឈើ។ ឲ្យ​មក​ទី​នេះ​មក​ការពារ​ទឹក​ដី​ប្រឆាំង​នឹង​ចោរ​ឈ្លាន​ពាន មិន​មែន​មក​ឲ្យ​ធ្វើ​ចោរ​កាប់​ឈើ​ទេ សូម​កងទ័ព​ទាំង​អស់​ស្ដាប់​ឲ្យ​បាន ទាំង​មេ​រហូត​មក​ដល់​កូន ទាំង​នាយ​ឧត្ដមសេនីយ៍​រហូត​ដល់​ពលទោ...។ ក្រៅ​ពី​នោះ​ត្រូវ​ខិតខំ​រារាំង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​លួច​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ដី​ថៃ​កាប់​ឈើ​របស់​គេ»

ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ព្រៃ​ឈើ​នៅ​កម្ពុជា​បាន​សម្ដែង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​ការ​បាត់បង់​ព្រៃ​ឈើ​​ជា​បន្ត​បន្ទាប់។

អង្គការ Global Witness បាន​បង្ហាញ​ក្នុង​របាយការណ៍​លើ​គេហទំព័រ​ថា កង​ទាហាន​កង​រាជ​អាវុធហត្ថ មន្ត្រី​ប៉ូលិស​និង​មន្ត្រី​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ​ខ្មែរ​មួយចំនួន គឺ​ជា​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ក្នុង​សកម្មភាព​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់។ អង្គការ Global Witness បាន​និយាយ​ទៀត​ថា តាម​ការ​ស្រង់​ស្ថិតិ​គេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​បាត់​បង់​ព្រៃ​ត្រូពិក​ចំនួន​២៩% ក្នុង​រយៈ​ពេល​៥​ឆ្នាំ៕