លោក ថាច់ សេដ្ឋា ប្រធានសហគមន៍ខ្មែរក្រោមឲ្យដឹងថា កិច្ចជំនុំនេះបានផ្តោតទៅលើការស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ ដូចជាការដាក់ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលនិងព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ធ្វើកិច្ចអន្តរាគមន៍រឿងនេះ ដើម្បីយកពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនមកកាន់ប្រទេសវិញ។
លោកមានប្រសាសន៍យ៉ាងដូច្នេះ ៖ «យើងបានជជែកគ្នា គឺតេជគុណ ទឹម សាខន ជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលត្រូវបានការពារដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អ៊ីចឹងយើងមានវិធីរបស់យើង នឹងស្នើទៅរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ឲ្យបានលោកត្រឡប់មកវិញទី១។ ទី២ នឹងអំពាវនាវដល់អង្គការជាតិ អន្តរជាតិ ជាពិសេស អង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សហ្នឹង យើងគ្រោងនឹងជួបដើម្បីឲ្យលោកជួយអន្តរាគមន៍ ពីបញ្ហាហ្នឹងឲ្យបានបន្ទាន់ផង ព្រោះបច្ចុប្បន្នលោកកំពុងតែមានសុខភាពយ៉ាងទ្រុឌទ្រោម ហើយឈឺធ្ងន់ផង ដូច្នេះ យើងមានការព្រួយបារម្ភសុខភាពរបស់លោកខ្លាំងណាស់»។
ប្រភពពីអង្គការសម្របសម្រួលខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលដឹកនាំដោយលោក គឹម វណ្ណឆេង និងដែលបានចូលជាសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា កាលពីឆ្នាំមុន បានអះអាងថា អតីតព្រះសង្ឃដើមកំណើតខ្មែរកម្ពុជាក្រោម និងជាគ្រូសង្គ្រាជ នៅវត្តភ្នំដិន ខេត្តតាកែវ ទឹម សាខន ត្រូវបានគេដោះលែងឲ្យរួចខ្លួនមកវិញ ក្រោយពីផុតកំណត់ទោសទណ្ឌរយៈពេលមួយឆ្នាំ ដែលលោកបានប្រព្រឹត្ត។
លោក គឹម វណ្ណឆេង អះអាងថា គេបាននាំ ទឹម សាខន ដើរកម្សាន្តអស់រយៈពេល២ខែមកហើយ រួចគេបានទិញម៉ូតូថ្មីឲ្យជិះនិងបានផ្តល់ការងារឲ្យធ្វើថែមទៀត បន្ទាប់មកទើបគេឲ្យ ទឹម សាខន មករស់នៅក្នុងផ្ទះនៃភូមិកំណើតរបស់លោកវិញ។
លោក គឹម វណ្ណឆេង អះអាងទៀតថា គ្មានការហាមប្រាមបំបិទសេរីភាពមិនឲ្យមកកម្ពុជានោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ ទឹម សាខន គ្មានហេតុផលដែលត្រូវត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញឡើយ ៖ «អត់មានត្រូវការហាមឃាត់គាត់អីទៀតទេ ដោយសារវៀតណាម គេកាត់ទោសគាត់ គ្រប់មួយឆ្នាំហើយ ឥឡូវនេះ គេដោះលែងគាត់ហើយ ឲ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពហើយ គាត់មានផ្ទះ មានសម្បែងនៅទីនោះទៀត។ យើងទាំងអស់គ្នា ដូចជាសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមួយចំនួន គាត់ចេះតែឮសូរគេនិយាយថា វាអត់មានពិតប្រាកដជាសក្ខីភាពអី ចេះតែនិយាយ ចេះតែថា នាំឲ្យប្រាសចាក នាំឲ្យខុស»។
ទោះបីជាមានការអះអាងយ៉ាងដូច្នេះក៏ដោយ ប្អូនប្រុសរបស់លោក ទឹម សាខន លោក ចៅ បាន បានបដិសេធថា នោះគឺជារឿងមិនពិតឡើយ។
លោក ចៅ បាន ដែលបានទៅជួបសួរសុខទុក្ខបងប្រុសរបស់លោករយៈពេលមួយថ្ងៃ នៅភូមិអណ្តូង ស្រុកស្វាយទង ខេត្តមាត់ជ្រូក ផ្ទះរបស់ម្តាយមីងលោក ក្រោយពីការដោះលែងពីគុកនោះ បានបញ្ជាក់ថា មានប៉ូលិសពីរនាក់នៅយាម ទឹម សាខន ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ សូម្បីពេលចូលបន្ទប់ទឹក។
លោក ចៅ បាន និយាយបន្តទៀតថា បងប្រុសរបស់លោកបានខ្សឹបប្រាប់ថា ចង់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវបានគេហាមឃាត់ ៖ «ក្នុងការជួបលោកហ្នឹង ទាល់តែគេអង្គុយនៅហ្នឹងមួយ តុមូលមួយ គេមកអង្គុយគ្នាគេ ២នាក់ ឬក៏ម្នាក់ដែរ បានយើងបានជួប។ និយាយស្អីក៏គេនៅហ្នឹងដែរ សូម្បីតែពូក្មួយបង្កើត ក៏យើងគ្មានសិទ្ធិអីជំនុំវែកញែករឿងផ្សេងៗហ្នឹងដែរ គ្រាន់តែដឹងបញ្ហាសុខទុក្ខប៉ុណ្ណឹង។ អ៊ីចឹងថ្ងៃទៅហ្នឹង បានខ្ញុំដឹងដំណឹងប៉ុណ្ណឹង អាហ្នឹងលោកបងខ្ញុំ កេះចេញពីនោះមក ខ្ញុំចេញប្រហែលជា ២៥ម៉ែត្រអី»។
ទឹម សាខន អតីតព្រះសង្ឃដើមកំណើតខ្មែរក្រោមនិងជាសង្រ្គាជនៅវត្តភ្នំដិន ខេត្តតាកែវ ព្រះជន្មជាង ៥០វស្សា ត្រូវបានអាជ្ញាធរខ្មែរចាប់ផ្សឹក កាលពីឆ្នាំមុន ហើយបញ្ជូនទៅដាក់គុកនៅប្រទេសវៀតណាម ដោយចោទប្រកាន់ថា បានបទបង្កឲ្យមានការបែកបាក់ចំណងសាមគ្គីភាពកម្ពុជា-វៀតណាម។
តាមការកាត់សេចក្តីរបស់អាជ្ញាធរវៀតណាម កាលពីឆ្នាំមុន គេបានតម្រូវឲ្យ ទឹម សាខន ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលមួយឆ្នាំ ហើយដែលត្រូវផុតកំណត់នៅក្នុងឆ្នាំនេះ។
ប្រភពពីអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សខ្មែរក្រោមវិញ ឲ្យដឹងថា ការដោះលែងនោះមិនមែនជាការដោះលែងផ្លូវការឡើយ ពីព្រោះគេពុំបានឃើញលិខិតលាយលក្ខណ៍អក្សរនិងការប្រកាសសាលក្រមនៃការដោះលែងទាល់តែសោះ។
តំណាងរាស្រ្ត សុន ឆ័យ ប្រធានគណៈកម្មការទី៥ នៃរដ្ឋសភាទទួលបន្ទុកផ្នែកកិច្ចការបរទេស ធ្លាប់បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូសភាខ្មែរដំបូង ចូលទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម ដើម្បីទាមទារឲ្យមានការដោះលែង ទឹម សាខន បានអត្ថាធិប្បាយនៅថ្ងៃនេះ (អង្គារ ទី១២ សីហា) ថា លោកបានដំណឹងក្រៅផ្លូវការថា អាជ្ញាធរវៀតណាមបានរៀបចំពង្វាងយ៉ាងណាមិនឲ្យ ទឹម សាខន អាចចូលក្នុងទឹកដីខ្មែរ ដោយបារម្ភខ្លាចអំពីលទ្ធភាពនៃការធ្វើសកម្មភាពសាជាថ្មី។
លោក សុន ឆ័យ បានរិះគន់ថា ការផ្សឹកនិងការកាត់ទោស លោក ទឹម សាខន ជាអំពើល្មើសច្បាប់មួយទៅហើយ ប៉ុន្តែការដោះលែងមកវិញ ហើយដាក់ការហាមប្រាម មិនឲ្យមកជួបជុំឪពុកម្តាយនៅកម្ពុជា ជាអំពើល្មើសច្បាប់មួយបន្ថែមទៀត។
លោកបន្តទៀតថា លោកនឹងធ្វើលិខិតតវ៉ារឿងនេះ នៅដើមសប្តាហ៍ក្រោយ ទៅកាន់អាជ្ញាធរវៀតណាម ៖ «ក្នុងនាមលោកជាពលរដ្ឋខ្មែរ ជនជាតិខ្មែរ ហើយដែលធ្លាប់ជាចៅអធិការវត្តផង លោកមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់ ១០០% មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាយើងវិញ ត្រូវតែឲ្យលោកមកជួបឪពុកលោក។ តាមយើងដឹងឪពុក ហើយញាតិញោមលោក នៅឯស្រុកខ្មែរនេះនៅឡើយ ហើយនេះជាអ្វីដែលខ្ញុំនឹងធ្វើ ខ្ញុំនឹងរកវិធីដើម្បីជួបជាមួយឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាម ដោយផ្ទាល់ ហើយខ្ញុំ ក៏នឹងធ្វើការទាក់ទងទៅថ្នាក់ដឹកនាំបក្សកុម្មុយនីស្ដវៀតណាមដែរ»។
វិទ្យុ អាស៊ីសេរី បានព្យាយាមសុំការបំភ្លឺពីស្ថានទូតវៀតណាម ប៉ុន្តែ អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតវៀតណាម លោក ជីង បាកាំ បាននិយាយថា លោកជាប់ប្រជុំ។
គួរជម្រាបជូនថា ការចាប់ខ្លួនអតីតព្រះសង្ឃដើមកំណើតខ្មែរក្រោម ទឹម សាខន កាលពីឆ្នាំមុន បានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីមានពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមជាច្រើននាក់ ចេះតែភៀសខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ចេញពីប្រទេសវៀតណាមចូលមករស់នៅកម្ពុជា ហើយបានទទួលនូវការទំនុកបម្រុងពីព្រះអង្គ ដោយផ្ដល់នូវទីកន្លែងស្នាក់អាស្រ័យនិងម្ហូបអាហារ។
នៅគ្រានោះដែរ ចរន្តនៃការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងអាជ្ញាធរវៀតណាម អំពីរឿងរំលោភសិទ្ធិរស់នៅរំលោភយកដីធ្លីស្រែចម្ការ ក៏បានកក្រើកឡើងខ្លាំងណាស់ដែរ នៅវៀតណាមភាគខាងត្បូង ប៉ុន្តែក្រោយពីការចាប់ខ្លួននោះមក ការឆ្លងដែនរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម មករកការងារធ្វើនៅកម្ពុជា ក៏ត្រូវគេរឹតត្បិត រីឯក្រុមអ្នកតវ៉ាទាមទារសេរីភាពនៃការរស់នៅ សេរីភាពនៃការគោរពសាសនា និងការតវ៉ារឿងដីធ្លីនៅវៀតណាម ភាគខាងត្បូង ជាច្រើននាក់ កំពុងត្រូវអាជ្ញាធរវៀតណាមតាមចាប់ខ្លួន ហើយមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាមានទាក់ទងទៅនឹងរឿង ទឹម សាខន ថែមទៀត៕