ស្រ្តីលក់ផ្លែឈើនិងគ្រឿងទេស ក្នុងភូមិក្រាំងឃ្នង ឃុំស្រង់ ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ឈ្មោះ ទិត្យ ណែម បានឲ្យដឹងថា គាត់មេម៉ាយកូន៣នាក់។ ក្រោយប្តីស្លាប់ គាត់បានខ្ចីប្រាក់ខ្លះ ពីក្រុមគ្រូបង្រៀន មកធ្វើដើមរកស៊ីដើម្បីយកប្រាក់ចំណេញមកចិញ្ចឹមកូន និងសងការប្រាក់គេផង។ ប៉ុន្តែទំនិញឡើងថ្លៃខ្លាំង របស់របរគាត់លក់នៅថ្លៃដដែល គាត់មិនសូវបានប្រាក់ចំណេញឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកទិញជំពាក់ច្រើននិងលក់មិនសូវដាច់ផង គាត់គ្មានការប្រាក់ បង្វិលសងទៅម្ចាស់បំណុលឡើយ។
ស្ត្រី ទិត្យ ណែម រៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា ៖ «លក់អត់ដែលឃើញដើមទេ ខ្ញុំអត់ភទេ ដើម ២០ម៉ឺន នៅលុយប្រមាណ ៨ម៉ឺន ទៅផ្សារព្រឹកមិញហ្នឹង ខ្ចីបងថែម ២ម៉ឺនផងបានបាន ហើយបងសុទ្ធតែលុយខ្ចីរដ្ឋខ្ចីអីដែរ មិនហ៊ានខ្ចីគាត់យូរទេ។ អត់ដើមអ៊ីចឹង ចាំ ២-៣ថ្ងៃ ចាំប្រមូលលុយគេបាន បានទៅផ្សារម្ដង»។
អ្នកស្រី ទិត្យ ណែម ឲ្យដឹងថា គាត់លក់ក្រូចពោធិ៍សាត់ ៣គីឡូក្រាម ទម្រាំដាច់អស់ក្រូច២០ផ្លែ គាត់ត្រូវអង្គុយលក់៣ថ្ងៃ។ អ្នកស្រីថា មុនទំនិញឡើងថ្លៃ របស់របរស្រួលលក់ដូរបន្តិច។ ប៉ុន្តែក្រោយពីទំនិញ ចេះតែឡើងថ្លៃ គួបផ្សំជីវភាព អ្នកភូមិក្រាំងឃ្នង ភាគច្រើនកំពុងខ្វះខាតស្បៀងនិងមានជីវភាព មិនសូវធូរធារផង អ្នកស្រុកបន្ថយប្រាក់ទិញនំចំណីសម្រន់។
អ្នកស្រី ទិត្យ ណែម បន្តថា ទំនិញអាចលក់ដាច់រាល់ថ្ងៃ មានតែត្រីឆ្អើរ សាច់ជ្រូក៣ជាន់ បន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ដែលគាត់អាចចំណេញបាន ១៥០០រៀល ទៅ ២០០០រៀល ៖ «ថ្លឹងបីគីឡូ បានក្រូច២០ មួយគីឡូ ១៨០០រៀល ឬក៏ ២ពាន់អីអ៊ីចឹង ខ្ញុំទិញម្ដង ៣គីឡូ។ ក្រូចក្នុងមួយគីឡូ ខ្ញុំចំណេញបានមួយអីហ្នឹង បាន ២០០ ទៅ ៣០០រៀលប៉ុណ្ណឹង»។
រីឯស្រ្តីអ្នកលក់ម្ហូបអាហារ នៅតាមរោងចក្រកាត់ដេរ អ្នកស្រី លន់ សេង ឲ្យដឹងថា ចាប់ពីទំនិញឡើងថ្លៃ កម្មករជាច្រើនបានផ្អាកការងារមួយចំនួន នាំឲ្យរបរលក់ម្ហូបអាហាររបស់គាត់ មិនសូវដាច់ ដូចមុនឡើយ ៖ «កាលមុនលក់ដាច់ដែរ ដល់ពេលឥឡូវ លក់អត់ដាច់ទេ។ ដូចថា ពីមុនយើងលក់ មួយថ្ងៃវាល់ល្ងាចអ៊ីចឹង បាន ២០ម៉ឺនអី ដល់ពេលយើងលក់ឥឡូវ បានតែ ១៣-១៤ម៉ឺនអស់ហើយ។ យើងទិញមកពីណោះ វាថ្លៃ យើងយកមកលក់នេះក៏ថ្លៃ ដល់អ៊ីចឹង អ្នកទិញយើង គ្នាទិញតិចតួច ហូប យើងយកមកលក់ មួយថ្ងៃវាល់ល្ងាចអស់សាច់ជ្រូក ១គីឡូ ២គីឡូ ហើយយើងទៅរកអី បានហូប ទាន់មាត់»។
អ្នកស្រី លន់ សេង ឲ្យដឹងទៀតថា កម្មករផ្អាកការងារនោះ បណ្តាលមកពីក្រោយបោះឆ្នោត ទំនិញឡើងថ្លៃជាងមុន។ ឯប្រាក់ខែកម្មករនៅដដែល ចាយមិនគ្រាន់។ ទើបកម្មករខ្លះ គ្មានសំបូរប្រាក់ទិញម្ហូបអាហារ ក៏សុំផ្លាស់ប្តូររោងចក្រ។ ទន្ទឹមនោះ គាត់ក៏បាត់ម៉ូយទិញបាយសម្លដែរ ៖ «ភាគច្រើនគេឈប់ គេថា ធ្វើការវាមិនរួចតម្លៃពលកម្ម ថ្លៃផ្ទះ ថ្លៃទឹក ថ្លៃភ្លើង ចាយវាយក៏ថ្លៃ ហើយធ្វើការប្រាក់ខែតិច ដល់ពេលគិតសព្វៗទៅ ថាធ្វើឲ្យតែហត់ អត់មានលុយសល់។ ខ្លះទៅផ្ទះ ខ្លះដូររោងចក្រផ្សេងទៅ តែតាមមើលទៅ ដូចតែដូចណាដូចណាដែរ ព្រោះប្រាក់ខែឡើង វាមិនលើសគ្នា ឡើងបាន ៤-៥ដុល្លារប៉ុណ្ណឹង។ ដូចយ៉ាងកូនខ្ញុំអី ធ្វើការថែមម៉ោង ថ្នាក់៧០-៨០ម៉ោង មួយខែៗ បើកបានតែ ៧០-៨០ដុល្លារដែរ ដល់ពេលឈឺ ស៊ីរ៉ូមតែមួយប្លោកពីរ ហើយឈប់តែមួយថ្ងៃ ២ថ្ងៃ គេកាត់អស់ ២០-៣០ដុល្លារ អ៊ីចឹងគ្នាបើកមក ចាយមួយខែអត់គ្រប់ទេ»។
អ្នកស្រី លន់ សេង បន្តទៀតថា កូនគាត់២នាក់ បានចូលធ្វើកម្មករដែរ ប៉ុន្តែប្រាក់ខែកូន គួបផ្សំប្រាក់គាត់លក់ចំណេញ សន្សំទុកទាំងប៉ុន្មាន បានយកមកចាយត្រឹមឲ្យឈ្នួលឡាន ជិះទៅបោះឆ្នោត នៅឯខេត្តព្រៃវែង។ ដោយមូលហេតុនេះ នៅពេលភ្ជុំបិណ្ឌខាងមុខ គាត់មិនបានទៅលេងស្រុកកំណើតទេដោយរបរលក់បាយ ក្រោយពីត្រឡប់មកពីបោះឆ្នោតវិញ លក់មិនសូវដាច់។ ឯប្រាក់សន្សំទុក ក៏ចាយអស់ទៅទៀត។ ហើយកូនៗ មិនទាន់រកការងាររោងចក្រថ្មី បានធ្វើនៅឡើយទេ។
អ្នកស្រី លន់ សេង មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «សោហ៊ុយទៅមក ទាំងចាយវាយអស់ប្រហែលជា ៥០ម៉ឺន ទៅ៤នាក់ ២-៣ថ្ងៃ មកវិញហ្នឹង។ ធម្មតាយើងទៅ មិនមែនចាយតែសោហ៊ុយឡានមួយមុខទេ យើងអាចទិញសម្ភារៈអីផ្ញើម៉ែឪ បងប្អូន នៅផ្ទះ ជួបជុំមិត្តភក្ដិអីទៅ ធម្មតាយើងនៅឆ្ងាយ យូរៗទៅផ្ទះម្ដង អ្នកណាអង្គុយអត់ស្ងៀមម៉េច»។
អាជ្ញាធរភូមិក្រាំងឃ្នង ឃុំស្រង់ លោក អ៊ុក ណាត មានប្រសាសន៍ថា អ្នកភូមិមួយចំនួនកំពុងខ្វះខាតស្រូវអង្ករ។ អ្នកមានរបស់របរបានដោះដូរលក់ ឬបញ្ចាំ។ ឯអ្នកខ្លះ ក៏បានទៅខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារអេស៊ីលីដា មកដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាពដើម្បីទប់ទល់ទំនិញឡើងថ្លៃ ពិសេសជីគីមី ឡើងថ្លៃខ្លាំង ក្នុងពេលចាប់ផ្តើមធ្វើស្រែនេះ។
លោក អ៊ុក ណាត ឲ្យដឹងទៀតថា ភូមិនេះមានស្រ្តីមេម៉ាយ ២៣នាក់ ទីទ័លក្រមួយចំនួនប្រឹងរកស៊ី ខ្ចីប្រាក់គេ មកធ្វើដើមទុន។ លោកបន្តថា មិនថា គ្រួសារស្រ្តីមេម៉ាយទេដែលខ្វះខាត។ សូម្បីតែគ្រួសារគាត់ ក៏គ្មានថវិកាដោះស្រាយជីវភាព ឲ្យបានគ្រប់១ឆ្នាំដែរ ដោយសារដីស្រែមានតិច ឯមនុស្សកើនឡើងច្រើន តាមគ្រួសារមួយៗ។ ម្ល៉ោះហើយ វិធីដោះស្រាយ មានតែបញ្ជូនកូន ទៅធ្វើកម្មកររោងចក្រ។ បើអត់លុយ មានតែយកប័ណ្ណដី ឬរបស់របរទៅបញ្ចាំធនាគារអេស៊ីលីដា។
គាត់ថា កូនគាត់៤នាក់ ចេញទៅធ្វើកម្មកររោងចក្រឯភ្នំពេញ។ ១ខែបានផ្ញើប្រាក់មកផ្ទះ ៨០ដុល្លារ។ គាត់យកទៅសងការប្រាក់ ធនាគារអេស៊ីលីដាផង និងចាត់ចែងទិញម្ហូបអាហារផង។
លោកថា ការប្រាក់ធនាគារអេស៊ីលីដា តឹងតែង រួមទាំងទំនិញឡើងថ្លៃផង ពិសេសជីរបាចស្រូវ ឡើងថ្លៃហួសប្រមាណនាំឲ្យអ្នកស្រុកខ្លះ រត់រកអាជ្ញាធរជួយដោះស្រាយ។ គាត់ពុំមានលទ្ធភាពដោះស្រាយ ប៉ុន្តែរង់ចាំមើល ការគោរពតាមសន្យារបស់គណបក្សនយោបាយ ដែលបានសន្យាមុនបោះឆ្នោតថាបានជួយលើកតម្កើងជីវភាពកសិករ ក្រែងគេអាចជួយបន្ថោកតម្លៃជីគីមី។
លោក អ៊ុក ណាត មានប្រសាសន៍ថា ៖ «ខ្ញុំដាច់ស្បៀងមិនដឹងទៅរកឯណា បើដាច់ខ្លួនឯងដែរ ហើយបើបងប្អូនមករកខ្ញុំ ខ្ញុំមានអី បើខ្ញុំអត់ដែរ បើខ្ញុំមាន ខ្ញុំចេះតែផ្ដល់ឲ្យ»។
តំណាងរាស្រ្តខេត្តកំពង់ស្ពឺ លោក នុត រំដួល មានប្រសាសន៍ថា ការបោះឆ្នោតសភាលើទី៤ គណបក្សសមរង្ស៊ី ត្រូវបានគេលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត។ ប៉ុន្តែគណបក្សសមរង្ស៊ី នៅតែបន្តជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពស្រ្តីមេម៉ាយ ចាស់ជរា និងជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ចុះតម្លៃទំនិញនាំចូល បង្កើនតម្លៃទំនិញ ក្នុងស្រុកជួយលើកតម្កើងជីវភាពកសិករ ដែលខំផលិតកសិកម្ម លក់ស្រូវ ឲ្យបានថ្លៃ។
លោក នុត រំដួល មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «ខ្ញុំសព្វថ្ងៃ ខ្ញុំនៅតែជួយព្យាបាលជំងឺ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលគាត់ពឹងពាក់ខ្ញុំ ទៅពេទ្យខ្ញុំចេញលុយសព្វគ្រប់ ខ្ញុំនៅតែជួយគាត់ដូចពីមុនដដែល ប៉ុន្តែគ្រាន់តែមានការសោកស្ដាយបន្តិច គណបក្សសមរង្ស៊ី មិនបានទទួលលទ្ធផលល្អ មានការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោតច្រើនហួសហេតុពេក»។
សូមជម្រាបថា នៅថ្ងៃនេះ តម្លៃប្រេងសាំងតាមស្ថានីយនានា ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានចុះថ្លៃ ក្នុង១លីត្រ ១០០រៀលវិញហើយ គឺចុះថ្លៃ ពី៥៧៥០រៀល ក្នុង១លីត្រ មក ៥៦៥០រៀល។ ប៉ុន្តែតម្លៃជីគីមីត្រូវបានកសិករគ្រប់ទីកន្លែងរអ៊ូថា បានឡើងថ្លៃ៣ដង បើប្រៀបធៀបតម្លៃលក់ជីគីមី នារដូវវស្សាឆ្នាំមុន៕
