CDRI៖ ពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយគ្រោះរាំងស្ងួតច្រើនជាងគ្រោះទឹកជំនន់

ការធ្វើអង្កេតរបស់វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ស៊ី.ឌី.អរ.អាយ (CDRI) បានបង្ហាញថា គ្រួសារដែលនៅមូលដ្ឋានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួតខ្លាំងជាងគ្រោះទឹកជំនន់ ដែលក្នុងនោះគ្រួសារជាង៣០% បាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត រីឯ១២%នៃគ្រួសារនៅមូលដ្ឋាន បាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់។

ដោយ អាន ស៊ីថាវ
2012-09-07

h090612as.mp3

កសិករស្ទូងស្រូវក្នុងស្រែគ្មានទឹក នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ។

RFA/Sok Serey

កត្តានេះបញ្ជាក់ថា គ្រួសារទទួលឥទ្ធិពលដោយគ្រោះរាំងស្ងួតនឹងធ្លាក់ចូលក្នុងភាពក្រីក្រកាន់តែខ្លាំងឡើង។ ម៉្យាងវិញទៀត ទាំងរដ្ឋាភិបាល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា បានផ្ដល់ជំនួយតែលើផ្នែកដែលរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ច្រើនជាងលើផ្នែកគ្រោះរាំងស្ងួត។

គ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត ដែលគេបានកំណត់ថា ជាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ហើយបង្កជាហានិភ័យចំពោះប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម ជាពិសេស ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសកសិកម្មមួយមានប្រជាជនច្រើនជាង៨០% ពឹងលើការដាំដុះ និងសកម្មភាពកសិកម្មផ្សេងទៀត ដែលបានទទួលរងការខូចខាតដោយគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត។ រៀងរាល់ឆ្នាំ រដ្ឋាភិបាលបានធ្វើការគាំទ្រចំពោះការស្ដារឡើងវិញ ចំពោះផលប៉ះពាល់ដែលរងគ្រោះដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតទាំងនោះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រៅពីការជួយគាំទ្រចំពោះរដ្ឋាភិបាល ក៏មានដៃគូបានផ្ដល់ជាកម្ចីដែលផ្ដល់ឲ្យប្រទេសកម្ពុជា ដោយការប្រាក់ទាប និងជាជំនួយឥតសំណងជាដើម។ បច្ចុប្បន្ន ទីភ្នាក់ងារអូស្ត្រាលី ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ បានផ្ដល់ទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង៥លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់គម្រោងស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញ។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB=អេ.ឌី.ប៊ី) បានផ្ដល់ជាឥណទានការប្រាក់ទាបដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានចំនួនទឹកប្រាក់៥៥លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងគោលបំណងស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់។

មន្ត្រីកម្មវិធីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី លោក គឹម ចន្ថា មានប្រសាសន៍ថា ទំហំទឹកប្រាក់ដែលផ្សព្វផ្សាយចំពោះគម្រោងកសាងឡើងវិញ ផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ មានចំនួនជាង៦០លានដុល្លារអាមេរិក ដែលក្នុងនោះក៏មានការផ្ដល់ជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផងដែរ៖ «សរុបទៅជាង៦០លាន ក្នុងហ្នឹងរដ្ឋាភិបាលក៏ចូលរួមជាថវិកាបដិភាគ ក្នុងន័យដែលគេហៅថា មន្ត្រីធ្វើការក្នុងគម្រោង ក្នុងន័យថា ការលើកលែងពន្ធចំពោះសកម្មភាពនៅក្នុងគម្រោង ប្រហាក់ប្រហែលទឹកប្រាក់៦,៩លានដុល្លារអាមេរិកដែរ»។

លោក គឹម ចន្ធា បន្ថែមថា រហូតដល់ពេលនេះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា មិនមានគម្រោងណាមួយទាក់ទងនឹងការគាំទ្រដល់បញ្ហាដែលបង្កឡើងដោយគ្រោះរាំងស្ងួតនៅឡើយទេ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ធនាគារអេ.ឌី.ប៊ី នឹងផ្ដល់ជាកម្ចីសម្បទានដល់រដ្ឋាភិបាលចំពោះផលប៉ះពាល់ដោយគ្រោះរាំងស្ងួត បើសិនជាមានការសិក្សា និងការស្នើសុំពីខាងរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធ។

អ្នកនាំពាក្យរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ លោក កែវ វី មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជា គ្រោះរាំងស្ងួត ឬគ្រោះទឹកជំនន់ តែងប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជននៅតាមមូលដ្ឋាន ប៉ុន្តែការប៉ះពាល់ខ្លាំង ឬតិច ទៅតាមតំបន់ ដោយសារតែទីកន្លែងខ្លះងាយស្ដារឡើងវិញជាដើម៖ «ធម្មតាពេលរាំងស្ងួត ឬក៏មានទឹកជំនន់ គឺប្រជាជនមានការលំបាកនៅក្នុងរយៈពេល រងគ្រោះហ្នឹង មានរយៈពេលខ្លី ឬវែង ទៅតាមកន្លែង។ កន្លែងណាដែលអាចស្ដារឡើងវិញបាន ដូចជា ការធ្វើស្រែប្រដេញទឹក ហើយកន្លែងខ្លះពេលដែលទឹកស្រក មិនអាចស្ដារឡើងវិញបានទេ»។

លោក កែវ វី មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា បានជួយគាំទ្រដល់អ្នករងគ្រោះ និងកំពុងស្ដារឡើងវិញចំពោះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយគ្រោះធម្មជាតិ ទាំងនោះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ ស៊ី.ឌី.អរ.អាយ ដដែលបានបង្ហាញថា ប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីបូព៌ា ដែលងាយរងការប៉ះពាល់ដោយគ្រោះធម្មជាតិជាងគេ ជាពិសេស គ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ បញ្ហានេះ បណ្ដាលមកពីប្រជាជន ភាគច្រើនពឹងខ្លាំងលើធនធានធម្មជាតិ ដូចជា ព្រៃឈើ ផលនេសាទ ទឹក និងធនធានផ្សេងទៀតក៏ដូចជា ដំណាំស្រូវ និងសត្វចិញ្ចឹម សម្រាប់ជីវភាពរស់នៅរបស់ខ្លួន។

អ្នកវិភាគកសិកម្មយល់ឃើញថា ក្នុងចំណោមអ្នកដែលរងផលប៉ះពាល់ពីគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជា គ្រោះរាំងស្ងួត ឬគ្រោះទឹកជំនន់នោះ គឺឥទ្ធិពលគ្រោះរាំងស្ងួតធ្វើឲ្យគ្រួសារនៅមូលដ្ឋានរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ។

យោងតាមរបាយការណ៍សង្ខេបរបស់ស៊ី.ឌី.អរ.អាំយ ប្រចាំឆ្នាំ២០១១-២០១២ បានបង្ហាញអំពីលទ្ធផលអង្កេតអំពីទស្សនៈរបស់កសិករ ចំពោះគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត បានបង្ហាញថា ពួកគាត់បានជួបគ្រោះរាំងស្ងួតច្រើនជាងគ្រោះទឹកជំនន់ នៅក្នុងកំឡុងពេលប្រាំឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ស្ថានភាពគ្រោះរាំងស្ងួតជាញឹកញាប់នេះ មានលក្ខណៈមិនល្អទេសម្រាប់ការធ្វើកសិកម្ម។

គ្រួសារជាច្រើនបានរងគ្រោះរាំងស្ងួតច្រើនជាងគ្រោះទឹកជំនន់ ដែលលទ្ធផលអង្កេតបានបង្ហាញថា គ្រួសារចំនួន៣៤% បានបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត ធៀបនឹង១២% ដែលបានបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់។ មូលហេតុគ្រួសារដែលងាយរងឥទ្ធិពលពីគ្រោះរាំងស្ងួតជាងគ្រោះទឹកជំនន់ ពីព្រោះ គោ និងក្របីដែលជាកម្លាំងចម្បងក្នុងផលិតកម្មកសិកម្ម តែងតែស្លាប់ក្នុងកំឡុងពេលរាំងស្ងួត។ ដែលកត្តានេះបង្ហាញថា សត្វអូសទាញជាទ្រព្យដ៏មានតម្លៃសម្រាប់បង្កបង្កើនផល ហើយគ្រួសារទាំងនោះត្រូវចំណាយទុនច្រើនណាស់ បើសិនជាត្រូវរកអ្វីផ្សេងមកជំនួសកម្លាំងសត្វពាហនៈទាំងនោះ។

តាមការអង្កេតបានបង្ហាញថា តម្លៃជាមធ្យមនៃការបាត់បង់ក្របី ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត គឺមានចំនួនប្រមាណ៥សែនរៀលក្នុងមួយគ្រួសារ។ ម៉្យាងវិញទៀត ជាមធ្យមការខាតបង់សរុបបង្កឡើងដោយទឹកជំនន់ គឺប្រមាណ៦ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយគ្រួសារ។ រីឯការខាតបង់បង្កដោយគ្រោះរាំងស្ងួត គឺ ប្រមាណ២សែន៥ម៉ឺនរៀល ក្នុងមួយគ្រួសារ ដែលការអង្កេតនោះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តចំនួន១១ ដែលជាប់នឹងបឹងទន្លេសាប៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។