រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​កែ​សម្រួល​ប្រពៃណី​​ទំនៀមទម្លាប់​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ក្បួន​ខ្នាត​ជាតិ

ការ​គោរព​ប្រតិបត្តិ​ទំនៀមទម្លាប់ និង​ប្រពៃណី​ខ្មែរ នៅ​តែ​មាន​បញ្ហា​នា​សព្វថ្ងៃ​នេះ ជាពិសេស​ក្រុម​តា​អាចារ្យ​ដែល​ដឹកនាំ​ពិធីការ ដូចជា​ពិធី​មង្គលការ និង​ពិធី​បុណ្យទាន​នានា ហាក់​ធ្វើ​ទៅ​តាម​ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់ និង​ជំនឿ​ដោយឡែក​ពី​គ្នា​តាម​តំបន់ ឬ​ភូមិ​ស្រុក​នីមួយៗ។
ដោយ វោហារ ជាតិ
2012-05-17
អ៊ីម៉ែល
មតិ
ចែករំលែក
បោះពុម្ព
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • មតិ
  • អ៊ីម៉ែល

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​ថា ការ​បំបាត់​ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់​ណា​មួយ ហើយ​លើក​តម្កើង​ណាមួយ​ដោយ​ខ្វះ​ការ​ពិចារណា​ត្រឹមត្រូវ នឹង​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​ខ្មែរ​បែកបាក់​គ្នា។

ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បង្ហាញ​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​ជា​ប្រទេស​មាន​វ័យ​ចំណាស់​មួយ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ចំណែក​ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និង​ជំនឿ ក៏​មាន​វ័យ​ចំណាស់​ជាងគេ​ដែរ​ប្រៀបធៀប​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​នៅ​ជិតខាង ដែល​ទើប​កកើត​ឡើង​ក្រោយ ដូចជា​ប្រទេស​ថៃ វៀតណាម។

បញ្ហា​នេះ​បាន​ឲ្យ​អ្នកស្នេហាជាតិ និង​ស្នេហា​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ចង់​ឲ្យ​ខ្មែរ​មាន​ក្បួនខ្នាត​ប្រពៃណី​ ជាតិ​របស់​ជាតិ​ខ្មែរ​ជា​គំរូ​មួយ​ឲ្យបាន​ច្បាស់លាស់ ចៀសវាង​មាន​ការ​គោរព​ប្រពៃណី​ខុសៗ​គ្នា​តាម​តំបន់​ផ្សេងៗ​គ្នា​ដូចសព្វថ្ងៃ។

ក៏ប៉ុន្តែ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​នៅ​ក្នុង​ពិធី​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​អាចារ្យ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​ឧសភា នៅ​ភ្នំពេញ​ថា ការ​កែប្រែ​ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់​សព្វថ្ងៃ​ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​គំរូ​តែ​មួយ​មិន ​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ភ្លាមៗ​ទេ ហើយ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេលវេលា​យូរ និង​ពិចារណា​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ គឺ​អាច​នាំ​ឲ្យ​សង្គម​ខ្មែរ​បែកបាក់​គ្នា​ដោយសារ​រឿង​នេះ។

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៖ «យើង​ច្បាស់​ថា នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​យើង​កាន់​តែ​បែកបាក់ ដោយសារ​ការ​ប្រកាន់​យក​នូវ​របៀប​មួយ​ដែល​ខ្វះ​ការ​គោរព​ចំពោះ​ទំនៀមទម្លាប់ និង​បែបបទ​នៅ​តំបន់​ដទៃ នោះ​មិន​ខុស​ពី​ការ​រុញ​ឲ្យ​ខ្លោច​រោច​ឲ្យ​ឆៅ​ទេ។ ឧទាហរណ៍ បើ​គ្រាន់តែ​កូនកំលោះ​ទទួល​ផ្កា​ស្លា កូន​ក្រមុំ​មិន​ត្រូវ​មាន​វត្តមាន កូនកំលោះ​ហែ​មក មិន​ទាន់​បាន​អី​ផង បង្កើតរឿង​ឃោសនា​ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម​រួច​ស្រេច​ទៅ​ហើយ​ថា​នឹង​មាន​ការ​ផាក​ ពិន័យ​ចំពោះ​អ្នកណា​ដែល​មិន​គោរព​តាម​ការ​រៀបចំ​របស់​ក្រសួង​ធម្មការ និង​សាសនា បើ​អ៊ីចឹង​រឿង​នេះ​មិន​ទៅ​ជា​រឿង​ដែល​រុញ​ឲ្យ​ខ្លោច​រោច​ឲ្យ​ឆៅ​ទេ​អី? វា​នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ការ​បែកបាក់​ថ្មី​មួយ​ទៀត»

សព្វថ្ងៃ​នេះ ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ហាក់​ដូចជា​ចម្លង​វប្បធម៌​បរទេស​ខ្លះ​ពី​ប្រទេស​ជិតខាង​មក​ ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​ទៅ​វិញ។ ឧទាហរណ៍ ការ​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​របស់​ក្រសួង​វប្បធម៌​កម្ពុជា ថ្មីៗ​នេះ​ថា ក្នុង​ពិធី​ខ្លះ​ក្នុង​ពិធី​រៀបការ​ខ្មែរ​សព្វថ្ងៃ​នេះ បាន​ចម្លង​ពី​ប្រទេស​ថៃ ដូចជា កូនក្រមុំ​លាង​ជើង​កូន​កំលោះ ជាដើម។ ក៏ប៉ុន្តែ​លោក​អាចារ្យ​មួយ​ចំនួន មិន​បាន​ដឹង​ក៏​ចេះ​តែ​ប្រតិបត្តិ​តៗ​គ្នា​មក​ទល់​សព្វថ្ងៃ។

វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី បាន​សង្កេត​ឃើញ​ថា ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​កន្លងមក​នេះ មាន​ពិធី​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ខ្លះ​ដូច​នៅ​ខេត្ត​កំពត តាកែវ កំពង់ស្ពឺ បាន​កាត់​របៀបរបប​ខ្លះ​ចោល ដូចជា​ពិធី​កូន​ក្រមុំ​លាង​ជើង​កូន​កំលោះ កាត់​ចោល​ពិធី កូនក្រមុំ​ចេញ​ទៅ​ទទួល​ផ្កា​ស្លា​ពី​កូនកំលោះ​នៅ​មុខ​ផ្ទះ ហើយ​ពិធី​រៀបការ​ខ្លះ មិន​មាន​កាត់​នំ​ទេ ហើយ​យក​ពិធី​លាង​ផ្លែឈើ​ជំនួស​វិញ ដោយ​យល់​ថា ពិធី​ទាំង​នោះ​មិនមែន​ជា​របៀបរបប​ប្រពៃណី​ខ្មែរ។ ម្យ៉ាងទៀត​នោះ ដោយសារ​ពួកគាត់​បាន​ឮ​ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម​ថា អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​នឹង​ផាក​ពិន័យ​គាត់ បើ​គាត់​មិន​កាត់​ពិធី​នោះ​ចោល​ទេ។

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​រឿង​មន្ទិលសង្ស័យ​នេះ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ជាក់​ថា បើ​សិន​ជា​អាជ្ញាធរ ឬ​ក្រសួង​ណាមួយ​ចេញ​បទបញ្ជា​ហាម​ដូច្នេះ​គឺ​ជា​រឿង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ហើយ៖ «យើង​ក៏​ត្រូវ​ទទួល​ស្គាល់​បញ្ហា​មួយ​ទៀត ដូចជា​ពិធី​កាត់​នំ​អា​ហ្នឹង! មិនមែន​ជាពិធី​របស់​ខ្មែរ​ឯណា។ ប៉ុន្តែ​អាចារ្យ​ក៏​មិន​អាច​ទៅ​បញ្ជា​កូនក្រមុំ​កូនកំលោះ​កើត​ដែរ អា​ហ្នឹង​! របស់​គ្រួសារ​គេ។ រួច​បើ​សិន​ជា​ក្រសួង​ធម្មការ​និង​សាសនា ឬ​ក្រសួង​វប្បធម៌​ចេញ​បទបញ្ជា ឬ​រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​អនុក្រឹត្យ​ហាមឃាត់​ការ​កាត់​នំ ក្នុង​ពេល​អាពាហ៍ពិពាហ៍​អ៊ីចឹង រឿង​ហ្នឹង​វា​ទៅ​ជា​រឿង​អី មិន​បំបិទ​សិទ្ធ​គេ​ទៀត​ហើយ»

ដើម្បី​រៀបចំ​ពិធី​អាពាហ៍ពិពាហ៍​គំរូ​ខ្មែរ​ជា​គំរូ​ជាតិ​មួយ លោក ញៀន ភឿន មន្ត្រី​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​នៅ​ក្រសួង​វប្បធម៌​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រសួង​សាសនា និង​វប្បធម៌​បាន​សហការ​គ្នា​ផលិត​ខ្សែវីដេអូ​មួយ​មាន​ទម្រង់​អាពាហ៍ពិពាហ៍ តាម​ទំនៀមទម្លាប់​ខ្មែរ ដោយ​យក​គំរូ​អាពាហ៍ពិពាហ៍ រវាង​ឆ្នាំ​១៩៤០ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៦០។

លោក​បន្ត​ថា ទម្រង់​នេះ​បាន​ដកស្រង់​ខ្លឹមសារ​ពី​ឯកសារ​របស់​អ្នកនិពន្ធ​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន ​ក្នុង​ជំនាន់​នោះ គឺ​ឯកសារ លោក ឧកញ៉ា ញ៉ឹក នៅ ឯកសារ​ឧកញ៉ា ចាប ពិន និង​ឯកសារ របស់​អ្នកស្រី ត្រឹង ងារ ដោយ​បាន​ស្រង់​ឯកសារ៖ «បណ្ដា​ឯកសារ​ ទាំងអស់​នេះ​ឃើញ​ថា​កូនស្រី មិន​មាន​ឃើញ​ចេញ​លាង​ជើង​ទេ។ មានតែ ក្មេង​ប្រុស​ម្នាក់​ដែល​ជា​ប្អូន ជា​ក្មួយ​ជា​សាច់ញាតិ​ខាង​ស្រី​កាន់​ទឹក​ឲ្យ​កូនកំលោះ​លាង​ជើង​នឹង​មាន»

លោក​បញ្ជាក់​ថា ប្រពៃណី​កូនក្រមុំ លាង​ជើង​ឲ្យ​កូនកំលោះ បាន​ជ្រៀត​ចូល​ក្នុង​ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់​ខ្មែរ​នៅ​ពេល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ រួចផុត​ចេញ ពី​អាណានិគមនិយម​បារាំង ដែល​ទំនង​បាន​ចម្លង​ពី​ប្រពៃណី​ជនជាតិ​ថៃ។

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង ការ​រៀបចំ​កែសម្រួល​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ខ្លះ​នេះ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បង្ហើប​ថា គេ​មិន​គួរ​លុបបំបាត់​ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់​មួយ ហើយ​លើក​តម្កើង​វប្បធម៌​ប្រពៃណី​មួយទៀត នៅ​ពេល​ដែល​វប្បធម៌​ប្រពៃណី​នោះ​ត្រូវ​បាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​មាន​ជំនឿ និង​គោរព​ទៅ​ហើយ​នោះ។

លោក ញៀន ភឿន៖ «សូត្រ​ធម៌​ចម្រើន​ដូច​ថា សូត្រ​ពេល​ចូលឆ្នាំ សូត្រ​ចម្រើន​រាសី​ស្អីៗ​សូត្រ​មិន​ត្រូវ​គ្នា​ផង។ ហើយ​ចុះ​យើង​បង្ខំ​ឲ្យ​នាំ​គ្នា​ត្រូវ​គ្នា។ ធ្វើ​ភ្លាម​មិន​កើត​មិន​អាច​ខ្លាច​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ព្រះរាជបញ្ញត្តិ ព្រះរាជក្រឹត្យ ឬ អនុក្រឹត្យ ហើយ​ចាប់​បង្ខំ​ថា​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​តាម​ដោយ​ចៀសវាង​មិន​បាន​នោះ​ទេ។ ដល់​សម័យ​នេះ​ហើយ​មាន​ជនជាតិ​កម្ពុជា​ភាគច្រើន​ពេល​ឪពុកម្ដាយ​ស្លាប់ ជីដូន​ជីតា​ស្លាប់​យំ​ស្រែក។ ក៏ប៉ុន្តែ​កុំ​ភ្លេច​ថា នៅ​តំបន់​មួយ​ចំនួន​ពេលមុន​យក​សាកសព​ទៅ​កប់​ត្រូវ​រាំវង់​សិន។ ហើយ​យើង​ក៏​ត្រូវ​ទទួល​ស្គាល់​ទៀត​ថា នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​យើង​គ្រាន់​តែ​នៅ ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា ចែក​ចេញ​ជា​និកាយ​ពីរ មហានិកាយ និង​ធម្មយុត្ត សូម្បីតែ សូត្រ​ធម៌​ក៏​មិន​ត្រូវ​គ្នា​ផង។ រឿង​វា​អ៊ីចឹង! បើ​យើង​មិន​ទទួល​ស្គាល់​បញ្ហា​អស់​ទាំង​ហ្នឹង​ទេ ហើយ​រំលាយ​ម្ខាងៗ លើកទឹកចិត្ត​ម្ខាង​នោះ មេដឹកនាំ​នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​បញ្ហា​ទៀតហើយ»

ក្នុង​ពេល​រៀបចំ​ពង្រឹង​របៀបរបប​វប្បធម៌​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​នេះ រដ្ឋាភិបាល​បាន​បើក​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​អាចារ្យ​ចំនួន ៣​ពាន់​នាក់ បង្រៀន​អំពី​មុខវិជ្ជា​វប្បធម៌​អរិយធម៌ និង​ពិធី​បុណ្យ​នានា ដែល​មាន ២០​មុខវិជ្ជា៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

មតិ (0)
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • អ៊ីម៉ែល