បណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ ចាត់ទុកសេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យលើការបង្កើតតំបន់ព្រៃការពារ និងអភិរក្សជីវចម្រុះព្រៃឡង់ កាលពីឆ្នាំ២០១១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល មានចំណុចល្អជាច្រើនដែលអាចជួយការពារព្រៃឡង់ និងអភិរក្សជីវចម្រុះ ការពារប្រភពទឹក និងតុល្យភាពបរិស្ថាន ព្រមទាំងជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋនៅជុំវិញតំបន់ព្រៃឡង់។
ប៉ុន្តែទន្ទឹមគ្នានោះ សេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យនេះគួរមានការកែប្រែមាត្រាខ្លះ និងដាក់បញ្ចូលសមាសភាពរបស់បណ្ដាញសហគមន៍ឲ្យចូលរួមផ្ទាល់ក្នុងការធ្វើសេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យការពារព្រៃឡង់នោះ។
តំណាងបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ លោក ហឿន សុភាព ឲ្យដឹងថា ក្នុងមាត្រា៦ ត្រង់ចំណុចទី៧ នៃអនុក្រឹត្យដែលបានហាមប្រាមការប្រមូលផល និងអនុផលព្រៃឈើទូទៅ ដែលអាចរួមមានការប្រមូលអនុផលតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីជនជាតិដើមភាគតិច។ ត្រង់មាត្រា៣ និងមាត្រា៤ ដែលកំណត់ទំហំដែនការពារអភិរក្ស និងអាចកែប្រែបានប្រសិនបើមានករណីចាំបាច់ ជាចំណុចដែលបណ្ដាញសហគមន៍មិនពេញចិត្ត និងស្នើសុំឲ្យមានការកែប្រែ។
លោក ហឿន សុភាព៖ «ដោយសារតែមានការកែប្រែអ៊ីចឹង សហគមន៍យើងអត់សូវសប្បាយចិត្ត ដោយខ្លាចគេកែប្រែទំហំផ្ទៃដីតូចជាងនោះទៅទៀត។ សហគមន៍ខ្ញុំបានពិភាក្សា យើងបានពិភាក្សាគ្នាក្នុងមាត្រានីមួយៗ គឺគេអត់បានដាក់បញ្ចូលសមាសភាព ឬក៏សហគមន៍យើងការពារ និងអភិរក្សលើតំបន់ព្រៃឡង់ទាំងមូលទេ គឺគេដាក់ទៅក្រសួងកសិកម្ម អាជ្ញាធរដែនដី និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងអភិបាលខេត្ត»។
សេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យស្ដីពីការបង្កើតតំបន់ព្រៃការពារ និងអភិរក្សជីវចម្រុះព្រៃឡង់ ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ២០១១ មាន ៤ជំពូក និង ៩មាត្រា។ សេចក្តីព្រាងនេះ មានគោលដៅបង្កើតតំបន់ព្រៃការពារ សម្រាប់អភិរក្សជីវចម្រុះព្រៃឡង់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តក្រចេះ កំពង់ធំ ព្រះវិហារ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង លើទំហំផ្ទៃក្រឡាសរុប ៦១៥.៣០៦ហិកតារ។
សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់ បានបើកយុទ្ធនាការជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីចូលល្បាតក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ ដោយចូលរុករក និងទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើដោយផ្ទាល់ និងបានបើកយុទ្ធនាការនានា ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាលនៅរាជធានីភ្នំពេញ។
អ្នកសម្របសម្រួលវេទិកាសាធារណៈនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក ឈឹម សាវុធ ថ្លែងថា សេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យការពារព្រៃឡង់ រាជរដ្ឋាភិបាលដាក់តែមន្ត្រីជំនាញរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការអភិរក្ស ហើយមិនបានបញ្ចូលសហគមន៍ឲ្យមានតួនាទីចូលរួមអភិរក្សក្នុងតំបន់ ធ្វើឲ្យមិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការការពារ។
តាមគំនិតផ្ទាល់របស់លោក ឈឹម សាវុធ សេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យដែលធ្វើឡើង ហាក់មិនមានប្រយោជន៍ទាល់តែសោះ ហើយការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ រឹតតែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ដោយមិនមានអាជ្ញាធរទប់ស្កាត់៖ «ជាការពង្រាងមួយអត់មានប្រយោជន៍អីទាល់តែសោះ ហើយការកាប់បំផ្លាញរឹតតែបន្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង រហូតមកដល់ពេលនេះ មានការកាប់ចម្ការរាប់រយរាប់ពាន់ហិកតារ សឹងអស់ព្រៃឡង់ ជាងមួយចំហៀងទៅហើយ នៅតែគ្មានការទប់ស្កាត់»។
កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានផ្ដល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចនៅខេត្តកំពង់ធំ ឲ្យទៅក្រុមហ៊ុនចំនួន២៩ មានទាំងក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក និងក្រុមហ៊ុនបរទេស ដែលមានផ្ទៃដីសរុបជាង ១សែនហិកតារ។ ការផ្ដល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចនេះ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ព្រៃឡង់ ដោយសារក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនបានកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ដើម្បីយកផ្ទៃដីដាំដើមកៅស៊ូ ពិសេស ប៉ះពាល់ទៅដល់ជនជាតិដើមភាគតិច ដែលពួកគាត់រស់នៅអាស្រ័យលើអនុផលព្រៃឈើ។
លោក ឈឹម សាវុធ បញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា ក្រៅតែពីក្រុមហ៊ុនឯកជនកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់រាប់រយរាប់ពាន់ម៉ែត្រគូប ក៏នៅមានការកាប់ព្រៃឈើរានយកដីធ្វើចម្ការរាប់ពាន់ហិកតារបន្ថែមទៀត។ លោកសង្ស័យថា ប្រហែលជាមានបទបញ្ជាណាមួយដាក់កម្ទេចតំបន់ព្រៃឡង់នោះចោលតែម្តង ទើបមិនឃើញមានមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធណាមួយជួយទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ។
លោក ឈឹម សាវុធ៖ «ប្រហែលជាគេបើកដៃដើម្បីឲ្យកម្ទេចព្រៃហ្នឹងចោលតែម្តង ព្រោះខ្ញុំគិតថាបើមានអនុក្រឹត្យ និងបទបញ្ជារបស់សម្ដេច ដែលគាត់ប្រកាសរាល់ថ្ងៃ គួរតែមានមន្ត្រីជំនាញទប់ស្កាត់ហើយ។ ប៉ុន្តែដល់ពេលឥឡូវ ពេលខ្ញុំចូលទៅក្នុងព្រៃឡង់រាល់ដង អត់ដែលឃើញមន្ត្រីជំនាញណា ហើយឈើ ទាំងអនាធិបតេយ្យ ទាំងប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងអ្នកមានអំណាច ទាំងក្រុមហ៊ុនសម្បទានដែលគាត់ចូលទៅកាប់ខុស ដីសម្បទានរបស់គាត់ ហើយដឹកឡានខូងផ្លូវអស់រាប់រយរាប់ពាន់រាប់ម៉ឺនម៉ែត្រគូប ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ អ៊ីចឹងអនុក្រឹត្យពង្រាងដែលសហគមន៍ហ្នឹង ខ្ញុំគិតថាចុងក្រោយ គឺគ្មានបានលទ្ធផលអីទេ ព្រៃនឹងរលាយក្នុងពេលឆាប់ៗ»។
តាមរយៈការប្រជុំពិគ្រោះយោបល់នៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន ថ្នាក់តំបន់ រហូតដល់ថ្នាក់ជាតិរបស់បណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ គេកត់សម្គាល់ឃើញថា ខ្លឹមសាររួមនៃសេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យការពារព្រៃឡង់ បានឆ្លើយតបចំពោះច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនានា រួមមានច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ព្រះរាជក្រឹត្យ ច្បាប់បរិស្ថាន ច្បាប់ភូមិបាល ច្បាប់ព្រៃឈើ និងច្បាប់ដទៃទៀត។ សេចក្តីព្រាងនោះ មានចំណុចល្អជាច្រើនដែលអាចជួយការពារព្រៃឡង់ និងអភិរក្សជីវចម្រុះ ព្រមទាំងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅជុំវិញតំបន់ព្រៃឡង់។
ក៏ប៉ុន្តែ សេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យស្ដីពីការបង្កើតតំបន់ព្រៃការពារ និងអភិរក្សជីវចម្រុះព្រៃឡង់ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មិនទាន់ចុះហត្ថលេខាដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅឡើយទេ។
បណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ ក៏ដូចជាបណ្ដាញសហគមន៍ដទៃទៀត អំពាវនាវចង់ឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល៖
-ទី១ រៀបចំឲ្យមានការជួបពិគ្រោះយោបល់លើសេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យព្រៃឡង់ រវាងរដ្ឋាភិបាល និងតំណាងសហគមន៍ព្រៃឡង់ទាំង ៤ខេត្ត។
-ទី២ ជំរុញការអនុម័តអនុក្រឹត្យស្ដីពីការបង្កើតតំបន់ព្រៃការពារ និងអភិរក្សជីវចម្រុះព្រៃឡង់។
-ទី៣ ឲ្យរដ្ឋាភិបាលរក្សាទុកនូវទំហំផ្ទៃដីព្រៃឡង់ ៦១៥.៣០៦ហិកតារ ក្នុងសេចក្តីព្រាងលើកទី១។
-ទី៤ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្ហាញព័ត៌មានដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ជាសាធារណៈ។
-ទី៥ សូមឲ្យរដ្ឋាភិបាលលុបចោលអាជ្ញាប័ណ្ណសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច រ៉ែ សម្បទានព្រៃឈើ និងបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់។
-ទី៦ សូមឲ្យរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ និងគាំទ្របណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ដែលមានស្រាប់។
-ទី៧ បណ្ដាញព្រៃឡង់ សូមសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។
អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន ឲ្យដឹងថា ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីមិនទាន់ទទួលបាននូវលិខិតស្នើសុំជាផ្លូវការនៅឡើយទេ៖ «សេចក្តីអំពាវនាវរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីមិនទាន់ទទួលបានអីទេ ហើយទី២ ជម្រាបជូនដែរថា ពាក់ព័ន្ធនឹងការងារហ្នឹង មានក្រសួងកសិកម្ម និងក្រសួងបរិស្ថាន ដែលជាម្ចាស់នៃការពង្រាងអនុក្រឹត្យនេះឯង អាស្រ័យហេតុដូច្នេះ ព័ត៌មានដែលយើងត្រូវទទួលបាននៅតាមក្រសួងទៅតាមក្រសួងដែលជាជំនាញពាក់ព័ន្ធ ក៏ដូចជាទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដែលយើងមានតួនាទី និងទទួលព័ត៌មាន និងជម្រាបជូនដល់សាមីក្រសួង»។
តំបន់ព្រៃឡង់ មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តចំនួនបួន មានកំពង់ធំ ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងព្រះវិហារ។ វាជាព្រៃធម្មជាតិ ដែលមានទំហំធំជាងគេនៅភូមភាគអាស៊ី។ តំបន់ព្រៃឡង់មានទំហំ ៣.៦០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ជាព្រៃស្រោង និងសម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះ។ វាជាជម្រកសត្វព្រៃចំនួន ២៧ប្រភេទ និងមានឈើប្រណិតៗដ៏មានតម្លៃចំនួន ២០ប្រភេទ។ ពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះ ត្រូវគេប៉ាន់ស្មានថាមានចំនួនជាង ៧សែននាក់ រស់នៅពឹងផ្អែកលើអនុផលព្រៃឡង់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។