អ្នក​សារព័ត៌មាន​បរទេស​កោត​សរសើរ​ស្នាព្រះហស្ត​របស់​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ

ក្នុង​សម័យ​ទសវត្សរ៍​១៩៦០ ដល់ ១៩៧០ មាន​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​លោក​ខាង​លិច​ជា​ច្រើន បាន​សរសេរ​សរសើរ​ពី​ការ​ដឹកនាំ និង​ស្នាព្រះហស្ត​របស់​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ។

0:00 / 0:00

សូម្បី​តែ​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​លោក​សេនា​ប្រមុខ លន់ នល់ ដែល​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ប្រទេស​លោក​ខាង​លិច​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ទម្លាក់​ព្រះអង្គ​ពី​តំណែង ក៏​ដោយសារ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​លោក​ខាង​លិច​ទាំង​នោះ ភាគ​ច្រើន​នៅ​តែ​សរសេរ​អត្ថបទ​លើក​សរសើរ​ព្រះអង្គ​ដដែល។

អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជើង​ចាស់ ក៏​ដូច​ជា​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជំនាន់​ថ្មី បាន​ចាត់​ទុក​ថា សក្ខីភាព​នេះ​គ្មាន​អ្វី​ក្រៅ​ពី​សច្ចភាព​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​ព្រះ​រាជកិច្ច (ទង្វើ) ជាក់​ស្ដែង​របស់​ព្រះអង្គ​នោះ​ឡើយ។

ស្ទើរ​តែ​ពេញ​មួយ​ព្រះជន្ម​របស់​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ ព្រះ​បាទ នរោត្តម សីហនុ ទ្រង់​តែងតែ​ទទួល​បាន​ការ​កោត​សរសើរ​ច្រើន​ជាង​ការ​រិះគន់​ពី​សំណាក់​អ្នក​នយោបាយ និង​ជា​ពិសេស​ពី​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ។ អ្វី​ដែល​ក្នុង​ពិភព​អ្នក​នយោបាយ និង​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ចាប់​អារម្មណ៍​បំផុត​នោះ គឺ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​លោក​សេនា​ប្រមុខ លន់ នល់ ដោយ​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ក្រុម​ប្រទេស​លោក​ខាង​លិច​មួយ​ចំនួន បាន​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ទម្លាក់​ព្រះអង្គ​ពី​តំណែង​នោះ អ្នក​សារព័ត៌មាន​លោក​ខាង​លិច​ភាគ​ច្រើន បែរ​ជា​នាំ​គ្នា​សរសេរ​អត្ថបទ​លើក​សរសើរ​អតីត​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ព្រះ​បាទ នរោត្តម សីហនុ ទៅ​វិញ។

លោក ហ្សាក់ ឡូរ៉ង់ (Jacque Laurent) ជា​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​សារព័ត៌មាន​បារាំង ឈ្មោះ ប៉ារីស ម៉ាត់ (Paris Math)។ កាល​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៧០ បន្ទាប់​ពី​លោក​សេនា​ប្រមុខ លន់ នល់ ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ទម្លាក់​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ បាន​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ អ្នក​សារព័ត៌មាន​រូប​នេះ​បាន​សរសេរ​អត្ថបទ​មួយ​រិះគន់​សកម្មភាព​រដ្ឋ​ប្រហារ​របស់​លោក​សេនា​ប្រមុខ លន់ នល់ តែ​បាន​លើក​សរសើរ​ពី​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ និង​ការ​ដឹកនាំ​របស់​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​ថា៖ "សម្ដេច សីហនុ ព្រះអង្គ​តែងតែ​ផ្អាក​ដំណើរ​កម្សាន្ត​របស់​ព្រះអង្គ ដើម្បី​ទៅ​ជួយ​បើក​គោយន្ត ឬ​សង់​ផ្ទះ​ជូន​ប្រជា​កសិករ។រៀងរាល់​សប្តាហ៍ ព្រះអង្គ​តែង​យាង​តាម​ព្រះ​ទីន័ង​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ទៅ​ចុះ​ចត​នៅ​តំបន់​ជនបទ​មួយ​ក្នុង​ប្រទេស​ព្រះអង្គ"

អត្ថបទ​បន្ត​ថា៖ "ព្រះអង្គ​ដណ្ដើម​បាន​ឯករាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៣ ហើយ​ប្រទេស​កម្ពុជា រក្សា​បាន​សន្តិភាព​ប្រកប​ដោយ​ជោគជ័យ។ សន្តិភាព​នេះ​ជា​ស្នាព្រះហស្ត​របស់​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ មិន​អាច​ប្រកែក​បាន"

ចំណែក​លោក ឡូរ៉ង ហ្សឺវាល្យេ (Laurent Chevalier) អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​ទីភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន​អា.អេហ្វ.ប៉េ (AFP) សរសេរ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៤ មីនា ឆ្នាំ​១៩៧១ ថា៖ "មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​សម្ដេច សីហនុ ធ្លាក់​ពី​តំណែង ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ជា​ប្រទេស​មួយ​មាន​រូបភាព​ខុស​ឆ្ងាយ​ពី​កាល​មុន​ដែល​ជា​កោះ​សន្តិភាព​នៅ​កណ្ដាល​ភ្នក់​ភ្លើង​សង្គ្រាម និង​ការ​ហែកហួរ​គ្នា​នៃ​ជ្រោយ​ឥណ្ឌូ​ចិន។ សេចក្ដី​សុខ និង​សន្តិភាព​នៃ​ជីវិត​រស់​នៅ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៧០ មក"

ថ្វី​បើ​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ បាន​សោយទិវង្គត​ទៅ​ហើយ​ក្ដី តែ​ព្រះ​កិត្តិនាម និង​ស្នាព្រះហស្ត ព្រម​ទាំង​គំរូ​វីរភាព​របស់​ព្រះអង្គ ត្រូវ​បាន​មនុស្ស​គ្រប់​ស្រទាប់​វណ្ណៈ ស្ទើរ​ទូទាំង​ពិភពលោក បាន​កត់​ត្រា​ទុក​ទាំង​ក្នុង​ស្រទាប់​អ្នក​នយោបាយ ទាំង​ក្នុង​ស្រទាប់​អ្នក​សារព័ត៌មាន។

អតីត​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ព័ត៌មាន និង​ជា​អតីត​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជើង​ចាស់​មួយ​រូប គឺ​ព្រឹទ្ធាចារ្យ លឺ ឡាយស្រេង មាន​ប្រសាសន៍​ថា នេះ​ជា​សច្ចភាព​ដែល​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​បាន​បន្សល់។ លោក​ថា អ្នក​សារព័ត៌មាន​អាជីព​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ តែង​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​ចំពោះ​សច្ចភាព​ទាំង​នេះ​ក្នុង​នាម​ក្រមសីលធម៌​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​ខ្លួន។

លោក លឺ ឡាយស្រេង៖ «ស្នាព្រះហស្ត​របស់​ព្រះអង្គ បើ​គិត​ពី​ឥឡូវ​នេះ មិន​ឈ្នះ​ពី​ដើម​ទេ។ កាល​ពី ៦០​ឆ្នាំ​មុន​នោះ កាល​នោះ​យើង​មាន​រោងចក្រ​ជា​ច្រើន។ ហើយ​បើ​និយាយ​ពី​វិស័យ​ការបរទេស​វិញ លោក​ជា​សមាជិក​ស្ថាបនិក​នៃ​ចលនា​មិន​ចូល​បក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាមួយ​លោក នេរុហ៍ លោក ណាហ្សែ ជា​ដើម។ ដូច្នេះ​នេះ​ជា​ការ​ថ្វាយ​នូវ​យុត្តិធម៌​ដល់​ព្រះអង្គ។ នៅ​ទី​បញ្ចប់ គឺ​គ្រប់​ប្រទេស​គេ​គាំទ្រ​ព្រះអង្គ​ទាំង​អស់...»

អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​កាសែត ឌឹ ញីវយ៉ក ថែមស៍ (The New York Times) ដ៏​ល្បីល្បាញ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក គឺ​លោក ម៉ែលខុម ប្រោន (Malcolm W. Brown) កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៩ កញ្ញា ឆ្នាំ​១៩៧២ សរសេរ​ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង​កាសែត​នេះ​ថា ប្រជាជន​កម្ពុជា ជា​ច្រើន កំពុង​នឹក​ដល់​ស្រុក​កំណើត និង​នឹក​ដល់​សម័យ​កាល​ដ៏​រុងរឿង​សម្បូរណ៍​សប្បាយ​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ កាល​ពី ២​ឆ្នាំ​មុន។ អនុស្សាវរីយ៍​នេះ​នៅ​រស់​រវើក​ក្នុង​បេះ​ដូង​របស់​ពួក​គេ។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ សីហា ឆ្នាំ​១៩៧៣ កាសែត​ដដែល​នេះ​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​សរសើរ​ដល់​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅ​ពេល​នោះ​ថា៖ "ឆ្លង​តាម​បទពិសោធន៍​ផ្នែក​ការទូត​របស់​ព្រះអង្គ បាន​បញ្ជាក់​ថា សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ពិត​ជា​អ្នក​ជាតិ​និយម​ប្រកប​ដោយ​ពលិកម្ម​មិន​ចុះ​ញ៉ម​ចំពោះ​កម្លាំង​បរទេស​ណា​មួយ​ឡើយ។ ដូច​ដែល​លោក​ព្រឹទ្ធ​សមាជិក ស៊ីមីងតុន (Symington) បាន​បញ្ជាក់​ថា សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សីហនុ នៅ​មាន​អ្នក​គាំទ្រ​ច្រើន​ជាង​មនុស្ស ឬ​ក្រុម​ដទៃ​ទៀត"

អ្នក​ឆ្លើយឆ្លង​ព័ត៌មាន​នៃ​ទីភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន ក្យូដូ (Kyodo) ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​លោក ពុយ គា។ លោក​ជា​អ្នក​សារព័ត៌មាន​អាជីព​របស់​ខ្មែរ​មួយ​រូប ពន្យល់​ចំពោះ​ការ​ចុះ​ផ្សាយ​កោត​សរសើរ​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ពី​សំណាក់​ក្រុម​អ្នក​កាសែត​លោក​ខាង​លិច​នៅ​ពេល​នោះ​ថា មាន​កត្តា​សត្យានុម័ត ២​យ៉ាង គឺ​ព្រះ​ទេពកោសល្យ​គ្មាន​គូ​ប្រៀប​របស់​ព្រះអង្គ និង​ការ​ប្រកាន់​យក​ក្រមសីលធម៌​វិជ្ជាជីវៈ​ជា​ចម្បង គួបផ្សំ​នឹង​ឯករាជភាព សេរីភាព​ទូលំទូលាយ​នៃ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ទាំង​នោះ។

លោក ពុយ គា៖ «លក្ខណៈ​ពិសេស​របស់​ព្រះ​ករុណា​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​នោះ គឺ​ព្រះអង្គ​ចូល​ចិត្ត​អ្នក​កាសែត​ណាស់ ហើយ​លោក​ឲ្យ​តម្លៃ​លើ​សារព័ត៌មាន។ លោក​ចូល​ចិត្ត​រក្សា​នូវ​ទំព័រ​សារព័ត៌មាន អត្ថបទ​ទាំង​ឡាយ គឺ​លោក​បាន​រក្សា​យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ​បំផុត។ នេះ​ជា​លក្ខណៈ​ពិសេស​របស់​លោក។ ហើយ​រហូត​ដល់​លោក​បាន​ចងក្រង​ជា​ព្រឹត្តិបត្រ​ប្រចាំ​ខែ​របស់​លោក​ថែម​ទៀត ដើម្បី​លោក​ចុះ​ផ្សាយ​ពី​បណ្ដា​អត្ថបទ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​ពី​លោក ហេតុ​នេះ​ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ស្រឡាញ់​ចូល​ចិត្ត​លោក។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ លោក​ក៏​ជា​តួអង្គ​មួយ ជា​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​មួយ​ដែល​ចូល​ចិត្ត​និយាយ​ជាមួយ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ផង​ដែរ ហើយ​ជា​ពិសេស​គឺ​សារព័ត៌មាន​លោក​ខាង​លិច...»

នៅ​មាន​សារព័ត៌មាន​លោក​ខាង​លិច​ជា​ច្រើន​ទៀត​បាន​សរសេរ​លើក​សរសើរ​ពី​ស្នាព្រះហស្ត​នៃ​អង្គ​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​នៅ​សម័យ​កាល​ដែល​ព្រះអង្គ​ដឹកនាំ និង​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ទសវត្សរ៍​១៩៦០ កន្លង​ទៅ។

យ៉ាង​នេះ​ក្ដី មន្ត្រី​សម្របសម្រួល​អង្គការ​លីកាដូ ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ គឺ​លោក អេង ឈុនហាន មាន​ប្រសាសន៍​ថា អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរ​គ្រប់​ជំនាន់ គួរ​តែ​ត្រងត្រាប់​យក​គំរូ​វីរភាព​នៃ​ការ​ដឹកនាំ​នៃ​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្សះផ្សា​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ​ពិត​ប្រាកដ​នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន និង​ទៅ​អនាគត ទើប​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​នូវ​ភាព​រុង​រឿង​ដូច​កាល​ពី​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ដែល​មាន​អង្គ​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​ដឹក​នាំ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។