«៤ឃុំនៅក្នុងស្រុកកំពង់ឆ្នាំនេះអ្នកដែលស្រេកឃ្លានគឺអត់ទាំងអស់ អ្នកដែលមិនស្រេកឃ្លានគឺបានដល់តែមែនទែនឡង់គ្រិស័រ ២០០៥ ជិះហើយ នៅបានអង្ករទៀត គេថៅកែឡូត៍ហើយមកបើកអង្ករទៀត មានតែយកទៅឲ្យជ្រូកស៊ី?»។
មនុស្សជាច្រើនឃុំនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំងនៅថ្ងៃអង្គារនេះបានថ្លែងដូចៗគ្នាអំពីការចែកអង្កររបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ADB សហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលខ្មែរមិនបានដល់ដៃអ្នកក្រីក្រពិតប្រាកដឡើយ។
ប្រភពពីអ្នកភូមិនៅក្នុងឃុំផ្សារឆ្នាំង ស្រុកជលគិរី ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ឲ្យដឹងថា អ្នកភូមិបានលើកគ្នាមកតវ៉ាជាច្រើននាក់នៅក្នុងកន្លែងចែកអង្ករមួយក្នុងវត្តអារាមដើម្បីបញ្ជាក់ថា ខ្លួនជាអ្នកក្រីក្រពិតប្រាកដគ្មានដីធ្លីស្រែចម្ការជាក្រុមគ្រួសារជនពិការ និងជាក្រុមគ្រួសារដែលមានកូនចៅច្រើននាក់នៅក្នុងបន្ទុក ៖ «ហេតុអីបានជាខ្ញុំមិនបាន? ទៅមើលផ្ទះខ្ញុំសុទ្ធតែផ្ទះឈើ? ផ្ទះថ្មគេបានទាំងអស់។ ខ្ញុំរកស៊ីចងការគេលក់ អត់ ទិញអង្ករស៊ីព្រឹកល្ងាច ហេតុអីបានជាខ្ញុំមិនបាន? ខ្ញុំតូចចិត្តណាស់។ ...យកមកសម្រាប់ចែកឲ្យប្រជាជនដែលអ្នកក្រីក្របំផុត អ្នកអត់ឃ្លាន ចុះហេតុអីបានយកមកចែកតែអ្នកមានស៊ី អ្នកអត់ស៊ីនៅតែអត់ដដែល»។
លោក ហ៊ុយ ហ៊ីម អាយុ៣៥ឆ្នាំ តំណាងពលរដ្ឋក្នុងការតវ៉ារឿងនេះបានអះអាងថា អ្នកក្រីក្រទាំងនោះមិនត្រូវបានគេចែកអង្ករឲ្យទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយមកវិញអង្ករទាំងនោះបែរជាត្រូវបានយកមកចែកចាយក្រុមបក្សពួកមេភូមិ និងសម្រាប់តែក្រុមអ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនតែប៉ុណ្ណោះ។
លោក ហ៊ុយ ហ៊ីម បានឲ្យដឹងថា ៖ «គេចង់ប្រកាន់បក្ស គេចង់និយាយពីរឿងគណបក្សប្រជាជន ព្រោះខាងមេភូមិ មេឃុំហ្នឹង គណបក្សប្រជាជន គេអ្នកឈរបើក អ្នកអត់សូវបាននេះ សំបូរតែគណបក្សអ្នកក្រ កាន់ជើងខាងគណបក្សសមរង្ស៊ីអីអ៊ីចឹងទៅ សិទ្ធិមនុស្សអី គ្នាអត់បាន។ គេដើរចែកសន្លឹកប័ណ្ណយប់មិញម៉ោង១១»។
វ៉ា ឈុនអេង អាយុ២៥ឆ្នាំបន្ថែមថា ខ្លួនបានរស់នៅលើទូកនេសាទនៅលើទឹក គ្មានដីធ្លី ស្រែចម្ការ ជីវភាពដុនដាប ក៏ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានគេចែកអង្ករឲ្យឡើយ។ ឈុនអេង បន្តឲ្យដឹងថា ការមិនទទួលបានអំណោយអង្ករនេះប្រហែលជាមកពីគេជាអ្នកសង្កេតការណ៍ឲ្យគណបក្សសមរង្ស៊ីកាលពីឆ្នាំមុន?។
វ៉ា ឈុនអេង បានឲ្យដឹងថា ៖ «គេនិយាយថាស្អប់ ប៉ុន្តែលក្ខណៈស្អប់ហ្នឹង គេអត់និយាយទៅលើអ្វី គេអត់ដឹងទេ។ តាមខ្ញុំយល់ ទី១ រឿងខ្ញុំធ្វើអ្នកសង្កេតការណ៍គណបក្ស ហើយទី២ ខ្ញុំខ្ចីលុយអង្គការអ៊ីចឹង ខ្ញុំឲ្យគេស៊ីញ៉េ ខ្ញុំឲ្យគេដល់១០ម៉ឺនទៀត គេអត់ស៊ីញ៉េឲ្យខ្ញុំទៀត ហ្នឹងចំពោះប្រធានភូមិ»។
មិនត្រឹមតែនៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំងមួយទេដែលអ្នកភូមិនាំគ្នាតវ៉ាអំពីការចែកអង្ករមិនត្រឹមត្រូវនៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ ខេត្តកំពង់ធំ ស្រុកបារាយណ៍ និងនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ ក៏មានក្រុមអ្នកតវ៉ាអំពើពុករលួយនិងការនិយមបក្សពួកក្នុងការចែកអង្ករនោះដែរ។
បុរសចំណាស់សុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះនៅស្រុកគគរឲ្យដឹងថា នៅឃុំមេទឹកនិងនៅឃុំតាលក៏មានតវ៉ាអំពីរឿងចែកអង្ករនេះដែរ។ លោកបន្តទៀតថា ក្រុមគ្រួសាររបស់មានកូនចៅច្រើននាក់ក្នុងបន្ទុកនិងជាអ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមួយរូបដែរ ប៉ុន្តែមិនបានទទួលអំណោយអង្ករដោយសារតែអង្ករនោះត្រូវបានចែកចាយសម្រាប់តែបងប្អូន កូនក្មួយ មេភូមិប៉ុណ្ណោះ។
បុរសដដែលបានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «គេឲ្យចែកអ្នកក្រីក្រ អ្នកអត់ ហើយចែកបានតែអ្នកមាន។ កូនខ្ញុំ៤-៥គ្រួសារនៅហ្នឹងក៏អត់ដែរ កូនខ្ញុំថា គេចែកតែគណបក្សប្រជាជនទេ។ ខ្ញុំបក្សប្រជាជនដូចគ្នា ប៉ុន្តែយើងអត់មានបក្សពួកសែស្រឡាយគេ គេមិនចែក បានតែសែស្រឡាយប្រធានភូមិអីបានគេបាន»។
យុទ្ធនាការដំបូងនៃការចែកចាយអង្ករដល់អ្នកក្រីក្ររបស់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ធនាគារ ADB សម្រាប់ឃុំចំនួន២០០នៃបណ្តាខេត្តចំនួន៧ នៅជុំវិញបឹងទន្លេសាប បានធ្វើឡើងអស់រយៈពេលមួយខែរួចមកហើយ បើតាមប្រភពពី ADB។
អ្នកក្រីក្រចំនួន២០%ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងបណ្តាអ្នកស្រែចម្ការជាច្រើននាក់ដែលអ្នកទាំងនោះមានជីវភាពខ្សត់ខ្សោយខ្លាំង ដូចជាស្រ្តីមេម៉ាយមានកូនក្នុងបន្ទុកច្រើន ក្រុមគ្រួសារមានមនុស្សឈឺរ៉ាំរ៉ៃ ក្រុមគ្រួសារអ្នកពិការ និងក្រុមគ្រួសារណាដែលគ្មានដីធ្លី ស្រែចម្ការ ត្រូវបានគេចែកអង្ករឲ្យដើម្បីសម្រាលជីវភាពក្នុងរយៈពេលខ្លីនេះ។
ការចែកចាយអង្ករនេះក៏ជាយុទ្ធនាការមួយនៅក្នុងកម្មវិធីធំៗ២ទៀតរបស់ ADB ដូចជាការចែកស្បៀងពលកម្មនិងការលក់ជីតម្លៃថោកសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមបន្ទាប់ពីការចែកស្បឿងរួច។
មន្ត្រីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអនុវត្តគម្រោងរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) លោក ឡុង ពិសិដ្ឋ ថ្លែងថា ការចែកអង្ករសម្រាប់អ្នកក្រីក្រមានជីវភាពដុនដាបខ្លាំងបានឆ្លើយតបជាបន្ទាន់ទៅនឹងការហក់ឡើងខ្ពស់នៃតម្លៃស្បៀងអាហារក្នុងពិភពលោកដែលចេះតែឡើងថ្លៃមិនឈប់។
លោកជឿថា កម្មវិធីចែកអង្ករនិងជួយសម្រាលជីវភាពអ្នកភូមិបានមួយរយៈពេលខ្លីមុននឹងរដូវប្រមូលផលមកដល់។
លោក ឡុង ពិសិដ្ឋ បន្ថែមទៀតថា លោកបានដំណឹងអំពីភាពមិនត្រឹមត្រូវមួយចំនួនក្នុងការចែកចាយអង្ករដោយអង្ករខ្លះត្រូវបានគេចែកសម្រាប់ក្រុមគ្រួសារនិងបក្សពួក មេភូមិប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយគេនឹងធ្វើការអង្កេតនៅពេលចែកអង្កររួច បន្ទាប់មកគេនឹងដាក់ឈ្មោះអ្នកភូមិក្រីក្រពិតប្រាកដដែលមិនទាន់ទទួលបានអង្ករក្នុងពេលនេះសម្រាប់ការចែកចាយលើកក្រោយ។
លោក ឡុង ពិសិដ្ឋ បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ជួនណាក៏ខ្ញុំយល់ថា អាចមេភូមិហ្នឹងគាត់មានចិត្តលម្អៀងដែរ តាមខ្ញុំយល់។ ត្រូវការអង្កេតនូវពាក្យបណ្ដឹងអស់ហ្នឹងឲ្យច្បាស់លាស់សិន ចាំយើងធ្វើការឆ្លើយតបតាមក្រោយ»។
រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ លោក ហង្ស ជួនណារ៉ុង វិញ មិននិយាយអំពីអំពើពុករលួយនិងការរើសអើងគណបក្សនយោយបាយក្នុងការទទួលអំណោយអង្ករនោះទេ ប៉ុន្តែលោកបន្ទោសថា ការតវ៉ាអំពីការចែកអង្ករមិនត្រឹមត្រូវកើតឡើងមិនអាចជឿសផុតឡើយ ដោយសារតែអ្នកភូមិមានការច្រណែនគ្នានៅពេលដែលអ្នកខ្លះទទួលបានអំណោយអង្ករ ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះទៀតមិនបានដូច្នេះ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយលោកសន្យាថានឹងដោះស្រាយបញ្ហាផ្តល់អង្ករឲ្យអ្នកក្រីក្រពិតប្រាកដនៅពេលដែលក្រុមអ្នកអង្កេតបានរបាយការណ៍ច្បាស់លាស់។
លោក ហង្ស ជួនណារ៉ុង បានបញ្ជាក់ថា ៖ «គម្រោងនេះចង់រកតែអ្នកក្រទេ អ្នកដែលមានឬមធ្យម អ៊ីចឹងនៅស្រុកយើងមធ្យមហើយនិងក្រ វាខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច តែមិនមែនថាគម្រោងហ្នឹងមានបញ្ហាទេ ព្រោះតែយើងចង់រកអ្នកក្រ ឬក៏ថាមានអ្នកខ្លះបាន អ្នកខ្លះអត់បាន អាហ្នឹងគឺតែងតែអ៊ីចឹងហើយ»។
កម្មវិធីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដែលចាប់ផ្ដើមដោយការចែកអង្ករនៅក្នុងគោលដៅសម្រាលជីវភាពដល់អ្នកក្រីក្រនៅកម្ពុជាត្រូវធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំដែលនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០១០ខាងមុខ។
កម្មវិធីនេះត្រូវចំណាយអស់ទឹកប្រាក់ចំនួន៤០លានដុល្លារដែលក្នុងនោះ៣៥លានដុល្លារជាប្រាក់របស់ធនាគារ ADB និង ៥លានដុល្លារទៀតគឺជាទឹកប្រាក់របស់រដ្ឋាភិបាល៕