ប្រតិកម្ម​ជុំវិញ​បញ្ហា​រដ្ឋាភិបាល​បង្គាប់​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​តុលាការ​បង្កើត​ក្រុម​ការងារ​មួយ

អ្នក​តំណាង​រាស្ត្រ​នៃ​គណបក្ស​ជំទាស់​បាន​ប្រតិកម្ម​ថា អនុក្រឹត្យ​បង្គាប់​ឲ្យ​បង្កើត​ក្រុម​ជំនួយការ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម គឺ​ជា​ការ​លូក​ដៃ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កិច្ចការ​របស់ស្ថាប័​តុលាការ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ការពារ​ដោយ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ។

0:00 / 0:00

លោក សុន ឆ័យ អ្នក​តំណាង​រាស្ត្រ​ពី​គណបក្ស​សមរង្ស៊ី បាន​ប្រតិកម្ម​ដូច្នេះ​បន្ទាប់​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​អនុក្រឹត្យ​មួយ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៣ កញ្ញា ២០០៩ បង្គាប់​ឲ្យ​បង្កើត​ក្រុម​ជំនួយការ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម​ដែល​មាន​សមាសភាព​១១​រូប។

នៅ​ក្នុង​ចំណោម​មន្ត្រី​ទាំង​១១​រូប​នោះ មាន​១០​រូប​គឺ​ជា​ចៅក្រម​និង​ព្រះរាជអាជ្ញា​ដែល​កំពុង​កាន់​តំណែង​នៃ​តុលាការ​កំពូល។ ចំណែក​មួយ​រូប​ទៀត​គឺ​អនុ​រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ លោក ប៊ុន ហុន ជា​សមាជិក។

អ្នក​តំណាង​រាស្ត្រ សុន ឆ័យ បាន​សម្តែង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ដូច្នេះ ៖ «នៅ​ក្នុង​ការ​បែងចែក​អំណាច​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​រវាង​អំណាច​នីតិ​ប្រតិបត្តិ នីតិ​បញ្ញត្តិ​និង​តុលាការ គឺ​នៅតែ​ច្របូក​ច្របល់ ហើយ​យើង​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ការ​លូក​ដៃ​ពី​មន្ត្រី​នៅ​ទីស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី ដែល​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​តាំង​ពី​ដើម​មក​ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់​ឥទ្ធិពល​ជ្រើសរើស ឬ​ក៏​តែងតាំង​ចៅក្រម ឬ​ក៏​មាន​ឥទ្ធិពល​ជា​ប្រយោល​ទៅ​លើ​ក្រុម​គណៈ​មេធាវី​អី​ជា​ដើម​ហ្នឹង គឺ​ជា​ការ​ធ្វើ​ផ្ទុយ​អំពី​គោលការណ៍​របស់​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ ជា​ទង្វើ​មួយ​ប៉ះពាល់​ទៅ​លើ​សកម្មភាព តួនាទី​ឯករាជ​របស់​ឧត្ដម​ក្រុមប្រឹក្សា​អង្គ​ចៅក្រម ហើយ​វា​នៅតែ​រង​ឥទ្ធិពល​ជា​លក្ខណៈ​នយោបាយ​ដែល​ពិបាក​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្មវិធី​ឬ​ក៏​នយោបាយ​ពង្រឹង​ស្ថាប័ន​តុលាការ​នេះ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ឯករាជ​និង​ប្រសិទ្ធភាព​នេះ គឺ​ពិបាក​នឹង​ធ្វើ​ទៅ​កើត»

លោក ទិត សុធា ទីប្រឹក្សា​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​និង​ជា​ក្រុម​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​នៃ​អង្គភាព​ព័ត៌មាន​និង​ប្រតិកម្ម​រហ័ស​នៃ​ទីស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា អនុក្រឹត្យ​បង្កើត​ក្រុម​ជំនួយការ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម​នេះ មិន​មែន​ជា​ការ​លូក​ដៃ​ចូល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​ក្នុង​កិច្ចការ​របស់​តុលាការ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​ការ​ជួយ​ទៅ​ដល់​តុលាការ។

លោក ទិត សុធា បាន​បញ្ជាក់​ថា ៖ «ក្នុង​កិច្ច​ការងារ​របស់​តុលាការ​នេះ​គឺ​មាន​ទិដ្ឋភាព​ពីរ​បែប។ ទិដ្ឋភាព​ទី​១ គឺ​កិច្ចការ​រដ្ឋបាល ហើយ​ទិដ្ឋភាព​ទី​២ គឺ​និយាយ​ពី​អំណាច​យុត្តាធិការ។ ទិដ្ឋភាព​ទី​១ ដែល​និយាយ​ពី​កិច្ចការ​រដ្ឋបាល កិច្ចការ​រដ្ឋបាល​ហ្នឹង​គឺ​ត្រូវការ​ចាំបាច់​ណាស់​នូវ​សម្ភារៈ​សំបូរ​បែប​សម្រាប់​តម្រូវ​ការងារ​ចំពោះ​មុខ​ហើយ​និង​បញ្ហា​ថវិកា​ផងដែរ។ បើ​មើល​ឃើញ​កង្វះ​ខាត​នូវ​បញ្ហា​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​ហើយ ដោយ​ឈរ​លើ​ស្មារតី​ផ្ទុយ​គ្នា​ហ្នឹង គឺ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើ​កិច្ច​សហការ​ក្នុង​បញ្ហា​នេះ។ មិន​មែន​បាន​សេចក្ដី​ថា រដ្ឋាភិបាល​ហ្នឹង​ជ្រៀតជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​តុលាការ​ទេ គឺ​គ្រាន់តែ​មាន​សិទ្ធិ​និង​កាតព្វកិច្ច​ជួយ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ដើម្បី​ឲ្យ​តុលាការ​អនុវត្ត​ការងារ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​តែ​ប៉ុណ្ណោះ»

ទាក់ទង​នឹង​ការ​ស្នើ​ឡើង​និង​ការ​តែងតាំង​វិញ អ្នក​តំណាង​រាស្ត្រ សុន ឆ័យ បាន​បន្ថែម​ថា ក្រុម​ជំនួយការ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម​នេះ​គួរតែ​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ដោយ​ព្រះរាជ​ក្រឹត្យ។

លោក សុន ឆ័យ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ៖ «ក្នុង​ច្បាប់​គេ​បាន​បញ្ជាក់​ថា សមាជិក​មួយ​ដែល​មាន​តួនាទី​ជា​ប្រធាន​តុលាការ​កំពូល​នោះ ថា​ជា​ប្រធាន​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នេះ ហើយ​គួរតែ​ការ​ផ្ដួចផ្ដើម​នោះ​ចេញ​អំពី​ប្រធាន​តុលាការ​កំពូល​ដែល​ជា​សមាជិក​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម មិន​មែន​ចេញ​ពី​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ទេ ហើយ​វា​គួរតែ​មាន​ការ​តែងតាំង​តាមរយៈ​រាជក្រឹត្យ ពីព្រោះ​យើង​ឃើញ​ថា ប្រធាន​របស់​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម​គឺ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ហ្នឹង​តែម្ដង។ ការ​ធ្វើ​ក្រៅ​ពី​ហ្នឹង​គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ច្របូក​ច្របល់​ទៅ​លើ​អំណាច​ដាច់​ពី​គ្នា​នេះ ហើយ​យើង​មិន​ទាន់​និយាយ​ទៅ​ដល់​បុគ្គល​ជា​លក្ខណៈ​នៃ​ប្រធាន​តុលាការ​កំពូល​ផង គ្រាន់តែ​និយាយ​អំពី​ការ​តែងតាំង​នេះ វា​ត្រូវតែ​មិន​ត្រូវ​មាន​ការ​លូក​ដៃ​ពី​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ទេ»

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​តួនាទី​របស់​ក្រុម​ជំនួយការ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម លោក ទិត សុធា ទីប្រឹក្សា​រាជ​រដ្ឋាភិបាល បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្រុម​ជំនួយការ​នេះ​មាន​តួនាទី​ត្រឹម​រាយការណ៍​ជូន​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ មិន​មាន​សិទ្ធិ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​នោះ​ទេ។

លោក ទិត សុធា បាន​ថ្លែង​ថា ៖ «ក្រុម​ជំនួយការ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​ហ្នឹង​គឺ​អត់​មាន​សិទ្ធិ​ដាក់​វិន័យ​លើ​ចៅក្រម​ឬ​ក៏​ព្រះរាជអាជ្ញា​ណា​ម្នាក់​នោះ​ទេ។ ជំនួយការ​ទាំង​១១​រូប​នេះ​គឺ​គេ​អនុវត្ត​ការងារ​និង​តួនាទី​ភារកិច្ច​របស់​គេ​ហ្នឹង​ស្រប​តាម​វិន័យ​និង​បទបញ្ជា​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម»

សូម​ជម្រាប​ថា អនុក្រឹត្យ​ស្តីពី​ការ​បង្កើន​ប្រសិទ្ធភាព​ការងារ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម​នេះ​មាន​១០​មាត្រា។ មាន​ត្រា​១​ចែង​ថា អនុក្រឹត្យ​នេះ​មាន​គោលដៅ​កំណត់​អំពី​យន្តការ​បង្កើន​ប្រសិទ្ធភាព​ការងារ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម អំពី​តួនាទី ភារកិច្ច និង​សមាសភាព ព្រម​ទាំង​ដំណើរការ​នៃ​យន្តការ​នេះ ក្នុង​គោល​បំណង​ជួយ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម​ក្នុង​ការ​បំពេញ​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ជា​ស្ថាប័ន​តែ​មួយ​គត់​ដែល​មាន​សមត្ថកិច្ច​ចាត់ការ​តាម​នីតិ​វិធី ស៊ើប​អង្កេត ស្រាវជ្រាវ និង​ដាក់​ឬ​មិន​ដាក់​វិន័យ​ចៅក្រម​និង​ព្រះរាជអាជ្ញា ស្រប​តាម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការ​រៀបចំ​និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម។

មាត្រា​៧​ចែង​ថា ក្រុម​ជំនួយការ​ក្រុមប្រឹក្សា​វិន័យ​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​អនុក្រឹត្យ​នេះ​មាន​សិទ្ធិ​ប្រើប្រាស់​ត្រា​របស់​តុលាការ​កំពូល​ឬ​មហា​អយ្យការ​អម​តុលាការ​កំពូល​ទៅ​តាម​មុខការ។

គួរ​រំឭក​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៤ កញ្ញា​កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ ប្រមុខ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ចេញ​សេចក្តី​សម្រេច​មួយ​ស្តីពី​ការ​បង្កើត​ក្រុម​ការងារ​ចម្រុះ​ពិនិត្យ​ចំណាត់ការ​រឿង​ក្តី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៅ​តាម​អង្គភាព​អនុវត្ត​ច្បាប់​នានា ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ទាំង​តុលាការ​ផង។ ភ្លាមៗ​នោះ​មន្ត្រី​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​មួយចំនួន​បាន​សម្តែង​ក្តី​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​ការ​ជ្រៀត​ចូល​នៃ​ឥទ្ធិពល​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​ក្នុង​កិច្ចការ​របស់​តុលការ៕