នៅពេលដែលសួរថា តើសហរដ្ឋអាមេរិកបានជួយអ្វីជាសំខាន់ដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងស្វែងរកយុត្តិធម៌ពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមនោះ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា លោក ឆាំង យុ បានអធិប្បាយយ៉ាងដូច្នេះថា ៖ «ចំណុចសំខាន់គឺអាមេរិកជាអ្នកធ្វើឲ្យមានមូលដ្ឋាន ក្នុងការបង្កើតតុលាការ ជាអ្នកផ្តួចផ្ដើមគំនិតជាដំបូង ដែលមានការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ អ៊ីចឹងតាំងពីដើមមក គឺថា មានតែរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរទេ គឺរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលផ្ដួចផ្ដើមបង្កឲ្យមានការកកើត ឲ្យមានតុលាការនេះ។ ហើយតួនាទីនេះ វាផ្សាភ្ជាប់មកដល់ការស្រាវជ្រាវរកភស្តុតាង ដែលមានការគាំទ្រទាំងស្រុង យ៉ាងទូលំទូលាយរវាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរដែរ។ ហើយឈានមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ គឺថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបន្តដល់ដំណាក់កាលទី៣ គឺផ្ដល់ជាថវិកា អ៊ីចឹងដោយសារថា តួនាទីនេះវានៅលក្ខណៈជាមូលដ្ឋាន ជាទស្សនៈ អ៊ីចឹងជាទូទៅ សាធារណជនពិបាកនឹងប្រមើលមើលអំពីសារសំខាន់នៃតួនាទីនេះ»។
ជុំវិញតួនាទីសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម បើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពីស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា បានឲ្យដឹងថា នៅឆ្នាំ១៩៩៤ ក្នុងខែមេសា សភាសហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុម័តច្បាប់ស្តីអំពីការស្វែងរកយុត្តិធម៌ចំពោះអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជា។ ច្បាប់នេះ បានចែងយ៉ាងសំខាន់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកមានគោលនយោបាយគាំទ្រកិច្ចខំប្រឹងប្រែងនាំសមាជិកខ្មែរក្រហមមកកាត់ទោសចំពោះអំពើឧក្រិដ្ឋរបស់ពួកគេ។
នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ ដដែល បន្ទាប់ពីច្បាប់ខាងលើបានសម្រេចចេញមក ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានបង្កើតការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើប្រល័យពូជសាសន៍សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានគោលដៅជាចម្បង៣ គឺទី១ ស៊ើបអង្កេតបទឧក្រិដ្ឋដែលប្រព្រឹត្តដោយមេខ្មែរក្រហមថ្នាក់ជាតិ។ ទី២ គឺផ្តល់ឯកសារកំណត់ហេតុនិងភស្តុតាងផ្សេងៗទៀត ដែលប្រមូលបានតាមរយៈការស៊ើបអង្កេតនេះដល់ប្រជាជនកម្ពុជា។ និងទី៣ គឺរៀបចំសំណើសម្រាប់បង្កើតតុលាការអន្តរជាតិដើម្បីកាត់ទោសអ្នកដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធការប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជា។
នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៥ ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើប្រល័យពូជសាសន៍សម្រាប់កម្ពុជាបានផ្តល់ថវិកាចំនួន៥សែនដុល្លារអាមេរិក ដល់កម្មវិធីស្តីពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជានៃសកលវិទ្យាល័យ Yale (យ៉េល) សម្រាប់ធ្វើការស្រាវជ្រាវបណ្តុះបណ្តាលនិងចងក្រងឯកសារស្តីអំពីរបបខ្មែរក្រហម ហើយនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៧ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានផ្តល់ថវិកា១លានដុល្លារបន្ថែមទៀតដល់កម្មវិធីស្រាវជ្រាវនេះ។
នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៥ ផងដែរ កម្មវិធីស្តីពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជានៃសកលវិទ្យាល័យ Yale បានបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា នៅក្រុងភ្នំពេញ ដែលក្រោយមក នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៧ មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាបានក្លាយជាវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវឯករាជ្យមួយ។
លោក ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាបានពន្យល់បន្ថែមអំពីគោលដៅរបស់មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាយ៉ាងដូច្នេះថា ៖ «គឺមានពីរដដែល គឺការចងចាំនិងយុត្តិធម៌ ហើយពាក្យថា យុត្តិធម៌នេះគឺថា យើងគាំទ្រតុលាការស្រាវជ្រាវរកព័ត៌មានសម្រាប់បម្រើដល់តុលាការ ហើយយើងកំពុងធ្វើកិច្ចការនេះ។ ហើយការចងចាំរបស់យើង គឺឈានទៅរកការអប់រំ ដែលយើងកំពុងធ្វើជាមួយនឹងក្រសួងអប់រំក្នុងការធ្វើជាសៀវភៅសម្រាប់ថ្នាក់មធ្យមសិក្សា ហើយនិងការបង្កើតឲ្យទៅជាកន្លែងស្រាវជ្រាវអចិន្រ្តៃយ៍មួយ ដើម្បីជាការទប់ស្កាប់អំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅតំបន់អាស៊ី ក៏ដូចជាពិភពលោកដែរ»។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពីស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកដដែល បានឲ្យដឹងទៀតថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០១មក ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ឬហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា USAID បានផ្តល់ថវិកាចំនួន ៤,៤៦លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីជួយដល់សកម្មភាពការងាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជានេះ។
នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៣ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានចូលរួមគាំទ្រនូវសេចក្តីសម្រេចចិត្តមួយក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីបង្កើតអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា ឬហៅថា សាលាក្តីខ្មែរក្រហមនោះ។
បើទោះបីជាសហរដ្ឋអាមេរិកបានគាំទ្រឲ្យបង្កើតសាលាក្តីខ្មែរក្រហមក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ សហរដ្ឋអាមេរិកមិនបានផ្តល់ថវិកាផ្ទាល់ដល់សាលាក្តីនោះឡើយ ដោយរង់ចាំដរាបណា សាលាក្តីវិសាមញ្ញនេះ អនុវត្តតាមបទដ្ឋានយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ។
បន្ទាប់ពីការត្រួតពិនិត្យដោយយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះដំណើរវិវឌ្ឍន៍របស់សាលាក្តីនេះ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៨នេះ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក គឺលោក John Negroponte បានប្រកាសថា ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកមានបំណងនឹងផ្តល់ថវិកាចំនួន ១,៨លានដុល្លារអាមេរិកដល់ភាគីអង្គការសហប្រជាជាតិនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ៖ «ការសម្រេចចិត្តរបស់យើង ក្នុងការស្វែងរកថវិកាគាំទ្រដល់សាលាក្ដីនោះ គឺដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់យើង ក្នុងការចង់ឃើញដំណើរការស្វែងរកយុត្តិធម៌ អាចធ្វើដំណើរចប់ចុងចប់ដើម និងជួយឲ្យកម្ពុជាកសាងសង្គមមួយ ដែលមាននីតិរដ្ឋ»។
ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏គូសបញ្ជាក់ដែរថា ការផ្តល់ថវិកាផ្ទាល់នេះ នឹងធ្វើឡើងដរាបណាមានការយល់ព្រមផ្លូវការពីសភាអាមេរិក។
ចំណែកឯមន្ត្រីនាំពាក្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហម គឺលោក រាជ សម្បត្តិ ធ្លាប់ថ្លែងថា រហូតមកទល់ពេលនេះ ប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយនៅមានការវិនិច្ឆ័យខុសគ្នាអំពីដំណើរវិវឌ្ឍន៍នៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម។
ជាមួយគ្នានេះ លោក រាជ សម្បត្តិ បានហៅជំហរសហរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងដូច្នេះថា ៖ «មានមន្រ្តីគ្រាក់ៗ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏គាត់បានអញ្ជើញមកចូលរួមដែរ មកធ្វើការសាកសួរពីរឿងសាលាក្ដី ប៉ុន្តែយើងសង្កេតឃើញថា សហរដ្ឋអាមេរិកដូចជានៅរារែកនៅក្នុងការផ្ដល់ជំនួយដោយផ្ទាល់មកកាន់សាលាក្ដី សូម្បីតែយើងឃើញប្រទេសជប៉ុនដែលស្ថិតនៅក្នុងទ្វីបអាស៊ីហ្នឹង គាត់បានសម្រេចផ្ដល់ថវិកាជាង២០លានដុល្លារនោះហើយក៏ដោយ»។
សូមជម្រាបថា សហរដ្ឋអាមេរិកធ្លាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងនយោបាយកម្ពុជានាដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០។ ពួកអតីតមេដឹកនាំមនោគមន៍វិជ្ជាខ្មែរក្រហម ដែលរួមមាន នួន ជា និង ខៀវ សំផន ផងនោះ ធ្លាប់ថ្លែងក្នុងបទសម្ភាសន៍ផ្ទាល់ជាមួយវិទ្យុអាស៊ីសេរីថា កម្ពុជាគឺធ្លាប់ជាប្រទេសរងគ្រោះនៃសង្គ្រាមវៀតណាម ដែលបង្កឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក៏ប៉ុន្តែ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលទើបតែបញ្ចប់តំណែង គឺលោក Joseph Mussomeli បានថ្លែងថា គ្មាននរណាដែលអាចទទួលខុសត្រូវជំនួសពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ដែលបានបង្កនូវវិនាសកម្មនិងការសម្លាប់រង្គាលមនុស្ស នាអំឡុងសម័យកាលដែលពួកគេកាន់អំណាចនោះឡើយ។
រហូតមកទល់ពេលនេះ សាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានចាប់ឃុំខ្លួនអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ចំនួន៥នាក់ហើយ ដែលក្នុងនោះរួមមាន ខៀវ សំផន, នួន ជា, អៀង សារី, អៀង ធីរីទ្ធ និង កាំង ហ្កិចអ៊ាវ ហៅ ឌុច។
សវនាការដំបូងលើអតីតមេគុកទួលស្លែង កាំង ហ្កិចអ៊ាវ ហៅ ឌុច ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងចាប់ផ្តើមធ្វើនៅចុងឆ្នាំ២០០៨នេះ៕