បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ​នៅ​តំបន់​អង្គរ

ជា​ធម្មតា ក្រោយ​ចូលឆ្នាំ​ប្រមាណ ២​អាទិត្យ អ្នក​ស្រុក​ទូទៅ​ក្នុង​តំបន់​អង្គរ ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប តែង​មាន​បុណ្យ​ម្យ៉ាង​ហៅ​ថា ឆ្លង​ចេត្រ។
ដោយ សុ ជីវី
2012-04-15
អ៊ីម៉ែល
មតិ
ចែករំលែក
បោះពុម្ព
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • មតិ
  • អ៊ីម៉ែល
ឆ្លងចេត្រ៣០៥
ពិធី​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់​ក្នុង​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ​នៅ​តំបន់​អង្គរ
Photo courtesy of khmerenaissance.info

នៅ​តាម​ភូមិ​នានា ក្នុង​តំបន់​អង្គរ អ្នក​ភូមិ​បាន​នាំ​គ្នា​ធ្វើបុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ មួយ​ទៀត​បន្ទាប់​ពី​បាន​ចូលរួម​ពិធី​បុណ្យចូលឆ្នាំ ក្នុង​រយៈ​ពេល​៣​ថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ខែ​ចេត្រ​ដូចគ្នា​នឹង​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ដែរ​នោះ។

អ្នក​ភូមិ​គិរី​អានន្ទ ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ឃុំ អំពិល​ស្រុក​សៀម​រាប ខេត្ត​សៀម​រាប លោក ថោង ភណ្ឌ ក្នុង​វ័យ​៥០​ឆ្នាំ​ប្លាយ និយាយ​ថា បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ គេ​តែង​ធ្វើ​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​មិន​ដែល​ខាន ភាគ​ច្រើន​គេ​ធ្វើ​នៅ​ដំណាច់​ខែ​ចេត្រ​ឈាន​ចូល​ខែ​ពិសាខ។

លោក ថោង ភណ្ឌ អោយ​ដឹង​ទៀត​ថា គេ​តែង​តែ​រៀបចំ​ធ្វើ​បុណ្យ​នេះ​នៅ​តាម​ខ្ទម​អ្នកតា​ក្នុង​ភូមិ ៖ «អញ្ចេះ ដូច​ដែល​ថា យើង​ឆ្លង​ចេត្រ​ដូច​ក្នុង​មួយ​ភូមិ​គីរីមានន្ទ​ចឹង ឆ្លង​ចេត្រ​គឺ​ឆ្លង​ម៉ា​ភូមិ​ចុះ​ឯង។ ហី​នៅ​ភូមិ​គេ​ឯណោះ​គេ​ឆ្លង​ម៉ា​ភូមិ​គេ​ផ្សេង​អ៊ីចឹង​ទៅ។ អ្នក​តា​មាន​ពី​ដើម ប៉ិន​តែ​សព្វ​ថ្ងៃ​អត់​អ្នក​តា គេ​ទៅ​ធ្វើ​នៅ​ថ្នល់​បំបែក​ស្រេច​តែ​មេភូមិ​គេ​ដាក់​ជុំ​គ្នា​នៅ​កន្លែង​ណា​កន្លែង​ហ្នុង​ទៅ​ណាស់។ នាំ​គ្នា​កើប​ដី​ខ្សាច់​ម្នាក់​ម៉ា​ចានៗ យក​ទៅ​ចាក់​ពូន​ភ្នំខ្សាច់។ ដល់​ស្រូវ ស្រូវ​ម្នាក់​ម៉ា​កញ្ជើ យក​ទៅ​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់​ពូន​ភ្នំ​ស្រូវ​ដែរ»

ឯកសារ​ស្ដីពី​បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ ដែល​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​តាម​គេហទំព័រ​ខ្មែរ រ៉ឺណែសសង់ (Khmer Renaissace) បាន​អោយ​ដឹង​ថា ក្នុង​ពិធី​ឆ្លង​ចេត្រ អ្នក​ភូមិ​មាន​សង់​រោង​បុណ្យ មាន​រាជវ័តិ ឬ​ទីតាំង​សម្រាប់​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់ ភ្នំ​ស្រូវ និង​រៀប​រណ្ដាប់​តាម​ទម្លាប់​បូរាណ​ខ្មែរ។ ក្នុង​ពិធី​នេះ​មាន​ពិធី​សំខាន់ៗ មួយ​ចំនួន​រួមមាន​ការ​ពូន​ភ្នំខ្សាច់ ភ្នំ​ស្រូវ ការ​សូត្រ​មន្ត​របស់​ព្រះ​សង្ឃ និង​ការ​សុំ​ពរជ័យ​ពី​អ្នកតា​ចាស់​ស្រុក។

អ្នក​ភូមិ​គិរី​មានន្ទ លោក ថោង ភណ្ឌ បន្ត​ថា អ្នក​ភូមិ​នាំ​គ្នា​យក​ស្រូវ​ទៅ​ដាក់​ក្នុង​ខ្ទម​អ្នកតា ដើម្បី​អោយ​អ្នកតា​បង្កក់​ប្រសិទ្ធិ។ នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​ពិធី​នេះ អ្នក​ភូមិ​ទាំង​ចាស់​ទាំង​ក្មេង​បាន​នាំ​គ្នា​បាច​ទឹក​ធ្វើជា​ភ្លៀង ៖ «ហី​យប់​នោះ ដូច​ថា​យើង​រាំ​ធុងបាស បង្ហោះ​គោម បាទ​ព្រឹក​​ក៏​យើង​​ឆាន់​បង្ហើយ​ទៅ។ ចាស់​ផង​ក្មេង​ផង​ទៅ​ទាំង​អស់​ម៉ា​ភូមិ។ ក្មេង​ទៅ​ដក​ទឹក​លាង​ចាន​បម្រើ​ចាស់ៗ។ ចំណែក​ចាស់ៗ នៅ​សូត្រ​ជា​មួយ​លោក​ទៅ។ ដល់​ពេល​នោះ​ហើយ​ក៏​ជះ​ទឹក​គ្នា​លេង បន់​អោយ​ភ្លៀង ពេល​ដល់​យើង​ធ្វើ​ស្រែ ដល់​ខែ​ពិសាខ​ហើយ​ហ្នឹង ក៏​បាច​ទឹក​ដាក់​គ្នា អោយ​ទេវតា​ភ្លៀង​ម៉ោ»

ប្រធាន​មន្ទីរ​វប្បធម៌​ខេត្ត​សៀមរាប កញ្ញា ស៊ុន សុវណ្ណនី មាន​ប្រសាសន៍​ថា បើ​តាម​ការ​ពន្យល់​ពី​ចាស់ៗ បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ នេះ​ធ្លាប់​គឺ​មាន​ន័យ​ថា​ឆ្លង​ឆ្នាំ។ បើ​ទោះ​ជា​យ៉ាងណា អ្នក​ស្រី​ពុំ​ទាន់​មាន​ការ​បញ្ជាក់​អោយ​ច្បាស់​លាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ​ពី​អត្ថន័យ​នៃ​ពិធី​បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ​នេះ ៖ «អា​ចឹង​ខ្ញុំ​និយាយ​រួម​ទៅ​ដូច​អត្ថន័យ​ហ្នឹង មិនសូវ​ជា​យល់​ច្បាស់​ដែរ។ ព្រោះ​គ្រាន់​តែ​ខ្ញុំ​បាន​សួរ​លោកតា​អាចារ្យ​ខ្លះ​ទៅ​គាត់​ចេះ​តែ​ប្រាប់​ថា​​ គឺ​អា​ហ្នឹង​ទម្លាប់ ពី​ដូន​តា​ម៉ោ​គឺ​វត្ត​ហ្នឹង​វត្ត​របស់​គាត់​ហ្នឹង ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​អ៊ីចឹង អត់​ទាន់​ឆ្លង​ទេ។ នៅ​តែ​ចូល​ឆ្នាំ នៅ​តែ​មាន​ប្រជា​ជន​គាត់​ម៉ោ​អុជ​ទៀន​អុជ​ធូប គាត់​នែ៎ ម៉ោ​ផ្ដាច់​កម្ម ផ្ដាច់​ពៀរ នៅ​ហ្នឹង​ភ្នំ​ខ្សាច់​ហ្នឹង​អត់​ទាន់​ចប់​ទេ អត់​ទាន់​ផ្សឹក​ទេ»

ចំពោះ​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ពី​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ លោក បណ្ឌិត អាំង ជូលាន សាស្ត្រាចារ្យ​មហា​វិទ្យាល័យ​បុរាណ​វិទ្យា​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ធ្វើ​ពិធី​នៅ​តាម​ខ្ទម​អ្នក​តា​គឺ​បញ្ជាក់​ថា ជា​ពិធី​ដែល​ជាប់​នឹង​របរ​កសិកម្ម​របស់​អ្នកភូមិ។ ដ្បិត​ជំនឿ​អ្នកតា​នៅ​កម្ពុជា​នេះ គឺ​មក​ពី​មាន​កសិកម្ម ជា​ពិសេស​ទៅ​ទៀត​គឺ​ការ​ធ្វើ​ស្រូវ ៖ «ឬ​មួយ​មិន​ត្រឹម​ឆ្ងល់​ថា​ទេ​អ្នកស្រុក​អស់​នេះ​ខ្ជិល​មែន គិត​តែ​លេង គិត​តែ​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​បុណ្យ ដើម្បី​នឹង​សប្បាយ​លេង។ ប៉ិន​ដល់​ទៅ​ឃើញ​គេ​ដាក់​ស្រូវ​ពូជ​ដាក់​អី ក្នុង​អ្នក​តា​ហ្នឹង​បាន​ដឹង ព្រោះ​គេ​យក​ស្រូវ​ទៅ​ដាក់​អោយ​អ្នក​តា ដើម្បី​អោយ​អ្នកតា​ហ្នឹង​បង្កក់​ប្រសិទ្ធិ​ណាស់»

លោក​បណ្ឌិត អាំង ជូលាន ពន្យល់​ថា ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ អ្នក​ភូមិ​បាន​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់​៥ គឺ​ជា​ទំនៀម​ដែល​ដូច​គ្នា​នឹង​ពិធី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ដែរ។ ដែល​អាច​និយាយ​ថា ពិធី​ឆ្លង​ចេត្រ គឺ​ហាក់​មាន​ន័យ​ថា​ចប់​ឆ្នាំ​ចាស់​ឆ្លង​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​ដែរ។ ជា​មួយ​គ្នា​នេះ​ក៏​មាន​ពូន​ភ្នំខ្សាច់​ទោល​ធំ​មួយ ឬ​ភ្នំ​ស្រូវ ដែល​មាន​ន័យ​ថា ជា​ការ​បន់​ស្រន់​អោយ​ភោគ​ផល​កសិកម្ម​បាន​ប្រសើរ បាន​ហូរហៀរ។ លោក​បណ្ឌិត អាំង ជូលាន បន្ត​ថា ឆ្លង​ចេត្រ​នៅ​ទី​នេះ​គ្រាន់​តែ​មាន​ន័យ​ថា ឆ្លង​ផុត​ពី​ខែ​ចេត្រ​ចូល​ទៅ​ខែ​ពិសាខ ដែល​ជា​ខែ​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្លាក់​ភ្លៀង ពោល​គឺ​ខែ​ដែល​ចាប់​ផ្ដើម​ដាស់​ដី​ភ្ជួរ​រាស់​ជា​ដើម ៖ «ព្រោះ​ថា​កាលណា​យើង​ឆ្លង​ចេត្រ​មាន​ន័យ​ថា ចូល​ខែ​ពិសាខ ព្រោះ​យើង​ឆ្លង​ផុត​ខែ​ចេត្រ​ចូល​ពិសាខ​មាន​ន័យ​ថា​ភ្លៀង​ធ្លាក់ យើង​ចាប់​ធ្វើ​ស្រែ ម្ល៉ោះ​ហើយ​បាន​ជា​គេ​ប្រើ​ពាក្យ​ថា​ឆ្លង​ចេត្រ។ ចូល​ឆ្នាំ​មែន​ប៉ុន្តែ​មិនមែន​ឆ្នាំ​ប្រតិទិន​ រាប់​មិគសិរ មាឃ បុស្ស ផល្គុន ចេត្រ ហ្នឹង​ទេ។ គឺ​ឆ្នាំ ឆ្នាំ ក្នុង​ន័យ​ធ្វើ​ស្រូវ ម្ល៉ោះ​ហើយ​ឆ្នាំ​ភ្ជួរ​រាស់ សាប​ព្រោះ​នេះ​ណ៎ា ដក​ស្ទូង​ហ្នឹង​ណា។ ម្ល៉ោះ​ហើយ​ហៅ​ថា​ឆ្លង​ចេត្រ​ហ្នឹង​គឺ​ចូល​រដូវ​ធ្វើ​ស្រែ ហើយ​ឆ្លង​ចេត្រ​ហ្នឹង​មិន​មែន​ផុត​តែ​បី​ថ្ងៃ​ទេ​ហ្នឹង​ទេ បើ​នៅ​ខេត្ត​សៀម​ណោះ ចូល​ឆ្នាំ​ហើយ​បាន​ប្រហែល​កន្លះ​ខែ អ្នក​ខ្លះ​រហូត​ដល់​បី​អាទិត្យ​ក្រោយ​ឯណោះ បាន​ឆ្លង​ចេត្រ ទៅទៀត»

ដោយសារ​វាសនា​អ្នកស្រុក​ជាប់​ជា​មួយ​គ្នា​ក្នុង​រឿង​កសិកម្ម ដូច្នេះ​ហើយ បាន​ជា​សង្គមកិច្ច ក្នុង​ពេល​ធ្វើ​បុណ្យ​ឆ្លង​ចេត្រ​នេះ​សំខាន់​សម្រាប់​អ្នកភូមិ បើ​ទោះ​ជា​ភូមិ​តូច​តាច​ក្នុង​តំបន់​អង្គរ​នេះ​ក៏​ដោយ៕

កំណត់​ចំណាំ៖ ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​​ថ្លៃថ្នូរ យើង​​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា​ដែល​មិន​​ជេរ​​ប្រមាថ​​ដល់​​អ្នក​​ដទៃ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

មតិ (0)
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • អ៊ីម៉ែល