ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ក្រោម ឋិត​ក្រោម​ការ​ឃ្លាំមើល​ពី​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2018-11-12
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
អង្គកឋិនទាន​មួយ ដែលពុទ្ធបរិស័ទ​រៀបចំ​ហែ​ទៅ​វត្ត​នៅ​ទីរួម​ខេត្ត​ព្រះត្រពាំង ទឹកដី​កម្ពុជា​ក្រោម កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១១ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នំា២០១៨។
អង្គកឋិនទាន​មួយ ដែលពុទ្ធបរិស័ទ​រៀបចំ​ហែ​ទៅ​វត្ត​នៅ​ទីរួម​ខេត្ត​ព្រះត្រពាំង ទឹកដី​កម្ពុជា​ក្រោម កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១១ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នំា២០១៨។
រូបថត៖ ហ្វេសប៊ុក Khoeun Virath

ពលរដ្ឋខ្មែរ​រស់​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ក្រោម កំពុង​ប្រារព្វ​ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន ដូច​ពលរដ្ឋខ្មែរ​នៅ​លើ​ពិភព​លោក​ដែរ។ ព្រះ​សង្ឃ និង​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រោម​ថា ពួក​គេ​មិន​ដែល​ខកខាន​ប្រារព្ធ​ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន​ម្ដងណា​ឡើយ គឺ​ដើម្បី​ថែ​រក្សា​វប្បធម៌​ដូនតា នៅ​លើ​ទឹក​ដី​កំណើត​កម្ពុជា​ក្រោម។ ប៉ុន្ដែ​រាល់​ឆ្នាំ ការ​ប្រារព្ធ​ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន តែង​ឋិត​ការ​ឃ្លាំមើល​ពី​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម។

ពលរដ្ឋ និងព្រះសង្ឃខ្មែររស់លើទឹក​ដី​កម្ពុជា​ក្រោម អះអាង​ថា ថ្វី​បើ​សិទ្ធិ​សេរីភាព ក្នុងការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌ សាសនា អក្សរសាស្ត្រ មិន​សូវ​មាន​ពេញ​លេញ​ដូច​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​កម្ពុជា​ក្តី ក៏​ពួក​គេ មិន​ដែល​បោះបង់ ឬ​បំភ្លេច​ចោល​ពិធី​បុណ្យទាន​បន្សល់​ពី​ដូន​តា​ណា​មួយ​ទេ។ ក្នុង​ឱកាស​រដូវ​កាល​បុណ្យ​កឋិនទាន​ឆ្នាំ​នេះ ពុទ្ធបរិស័ទ​ចំណុះ​ជើង​វត្ត​នានា នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម គឺ​ដូច​ខ្មែរ​រស់​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ខ្មែរ​រស់​នៅ​បរទេស​មួយ​ចំនួន នៅ​តែ​រក្សា​ប្រពៃណី នាំ​គ្នា​ដង្ហែរ​អង្គ​កឋិនទាន ព្រះសង្ឃ​គង់​ចាំ​ព្រះ​វស្សា នៅ​តាម​វត្ត​នៅ​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ក្រោម។

អាចារ្យវត្តពោធិ៍ និង​ជា​គ្រូ​បាលី​រង នៃ​ពុទ្ធិក​បឋម​សិក្សា​វត្ត​ពោធិ៍ ស្រុក​ពោធិរម្យ​រង្សី ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង លោក យ៉ាន់ វី ប្រាប់​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​ទាំង​ចាស់​ទាំង​ក្មេង តែង​ប្រារព្វ​ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន​រាល់​ឆ្នាំ។ សម្រាប់​វត្ត​ពោធិ៍​ឆ្នាំ​នេះ ទទួល​អង្គ​កឋិនទាន ៥អង្គ ដង្ហែរ​ចូល៖ «ពិធីបុណ្យកឋិនទាន​របស់​កម្ពុជា​ខ្មែរក្រោម​របស់​យើង ធ្វើ​តាម​ពុទ្ធបញ្ញត្តិ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​ព្រះអង្គ និង​ធ្វើ​តាម​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​យើង កុំ​ឲ្យ​សាបសូន្យ។ ពិបាក​ប្រារព្វ​ដែរ កន្លងមក យើង​ធ្វើ​តាម​ព្រះពុទ្ធសាសនា វា​រារាំង​តិចតួច​ដែរ គំរាមកំហែង​ខ្លះ។ ឆ្នាំ​នេះ វា​សង្កេត​មើល​ដែរ ប៉ុន្ដែ​មិន​ធ្វើ​អី​ទេ។ វា​សង្កេត​មើល ញញើតៗ ដែរ។ យើង​ចេះ​តែ​ធ្វើ​ទៅ សង្ឃឹម​តែ​ព្រះធម៌​ទៅ»

ពិធីបុណ្យកឋិនទាន មាន​រយៈ​ពេល ២៩ថ្ងៃ ចាប់​ផ្ដើម​ពី​ថ្ងៃ​ទី១​ រោច ខែ​អស្សុជ ដល់​ថ្ងៃ​ទី១៥ កើត ខែ​កក្តិក។ ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែ​តុលា ដល់​ថ្ងៃ​ទី២២ ខែ​វិច្ឆិកា។

ពិធីបុណ្យកឋិន ឬ​កឋិនទាន ជា​ពិធី​បុណ្យ​ធំ​មួយ ក្នុង​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ។ វចនានុក្រម​ខ្មែរ សម្តេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ជួន ណាត ពាក្យ​ថា កឋិន ឬ កថិន មាន​ន័យ​ថា សំពត់​ដែល​ទាយក​ប្រគេន​ដល់​ភិក្ខុ​សង្ឃ ក្នុង​អំឡុង​ថ្ងៃ​ទី១ រោច ខែ​អស្សុជ ដល់​ថ្ងៃ​ទី១៥ កើត ខែ​កត្តិក ដែល​ហៅ​ថា បុណ្យ​កថិន គឺ​បុណ្យ​ប្រគេន​សំពត់​នេះ​ឯង។ ជា​ភាសា​បាលី កឋិន គឺ​សំដៅ​ការ​យក​ក្រណាត់ ដែល​ភិក្ខុសង្ឃ​សម័យ​បុរាណ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ​ប្រើ​សម្រាប់​ដេរ​សំពត់​ធ្វើ​ជា​ស្បង់​ចីវរ។

បុណ្យកឋិន គេ​ប្រារព្ធ​បន្ទាប់​ពី​បុណ្យ​ចេញ​វស្សា។ ទាំង​នៅ​កម្ពុជា និង​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម ពុទ្ធបរិស័ទ​ចំណុះ​ជើង​វត្ត តែង​នាំ​គ្នា​ប្រារព្ធ​ពិធី​បុណ្យ​កឋិន​ តាម​ទី​អារាម​ក្បែរ​ផ្ទះ ឬ​ឆ្ងាយ និង​ពុំ​សូវ​មាន​វត្ដ​ណា​មួយ ត្រូវ​បាន​ខក​ខាន​ឡើយ លើក​លែង​តែ​វត្ត នៅ​ទី​ដាច់​ស្រយាល​ខ្លះ និង​វត្ត​ដែល​ខ្សត់​ពុទ្ធ​បរិស័ទ។

នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ទាំង​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម និង​នៅ​កម្ពុជា ពិធី​ហែ​អង្គ​កឋិន​ទៅ​កាន់​ទីអារាម​នីមួយៗ គេ​រៀបចំ​ធ្វើ​ឡើង​យ៉ាង​អធិកអធម សប្បាយ​រីក​រាយ​យ៉ាង​​ក្រៃលែង។ អ្នក​ផ្ដើម​បុណ្យ​បាន​រៀបចំ​បរិក្ខា កឋិន​ទាន មាន ត្រៃចីវរ សង្ឃាដី (សំពត់​ឃ្នាប ឬ​សំពត់​សម្រាប់​ពាក់​ពាត សំពត់​សម្រាប់​ឃ្លុំ​ការពារ​រងារ ខ្លះ​ហៅ​ថា ឧត្តរាសង្គៈ) ស្បង់ ព្រម​ដោយ​ទេយ្យទាន​ផ្សេងៗ ទៀត ដូចជា បាត ចាន​ស្រាក់ កាំបិត ជេស ម្ជុល ថង់​យាម ឆ័ត្រ​ជាដើម។ ពុទ្ធិបរិស័ទ នាំ​គ្នា​ហែ​ទៅ​កាន់​ទី​អារាម ប្រគេន​ព្រះ​សង្ឃ។ បើ​​អង្គ​កឋិនទាន​ដង្ហែ​ទៅ​វត្ត​ឆ្ងាយ គេ​ជួប​ជុំ​គ្នា​ពី​ព្រលឹម រួច​នាំ​គ្នា​ឡើង​រថយន្ត​សំដៅ​ទៅ​វត្ត​នោះ។ បើ​វត្ត​នៅ​តាម​ដង​ទន្លេ គេ​ជិះ​ទូក រឺ កាណូត។ ឯ​វត្ត​នៅ​ជិត​ផ្ទះ ពុទ្ធិបរិស័ទ្ធ​អាច​នាំ​គ្នា​ដង្ហែរ​ដោយ​ថ្មើរ​ជើង ឬ ប្រើ​រទេះ​គោ រទេះ​ក្របី ឬ​ទេះ​សេះ សម្រាប់​ដឹក​សម្ភារៈ។

កាលពីសម័យដើម ពេល​មិន​ទាន់​មាន​ឡាន ម៉ូតូ ពុទ្ធបរិស័ទ្ធ​ខ្មែរ បាន​ប្រើ​សត្វ​ដំរី​ជា​យាន​ជំនិះ ក្នុង​ពិធី​ហែរ​អង្គ​កឋិនទាន ដោយ​ជិះ និង​ដឹក​សម្ភារៈ។ អង្គ​ដង្ហែ​កឋិនទាន​ខ្លះ មាន​ដំរី​ពី ២០ ទៅ ៣០​ក្បាល​​ក៏​មាន និង​មាន​ពុទ្ធិបរិស័ទ ដើរ​ហែ​ជា​ជួរ ក្រោយ​​​សត្វ​ដំរី។ ឯ​សត្វ​ដំរី​វិញ គេ​តុបតែង ដូចជា ដំរី​ព្រះឥន្ទ​ច្យុត​ពី​ស្ថាន​សួគ៌ា។ នៅ​លើ​ខ្នង​ដំរី គេ​ចង​រយាង (ខ្សែ ឬ ពួរ សម្រាប់​ចង់​លើ​ខ្នង​ដំរី​ឲ្យ​មាំ) រំលេច​ដោយ​ភ្ញី​ផ្កា ក្បាច់​ក្បូរ​រចនា ភ្លឺ​ចិញ្ចាំងចញ្ជែង មនុស្ស​ម្នា​ប្រុស​ស្រី ក្មេង​ចាស់ តែង​ខ្លូន លាប​ម្សៅ សិត​សក់ ស្លៀក​សំពត់​អាវ​ថ្មីៗ បាំង​ក្លស់​ចំរុះ​ពណ៌ គួរ​ជា​ទី​ត្រេកត្រអាល​ក្រៃ​ពេក ក្នុង​ការ​ហែ​នេះ។ ក្នុង​ពិធី​ដង្ហែ​អង្គ​កឋិនទាន មាន​ក្រុម​ភ្លេង​ឆៃយ៉ាំ សម្រាប់​បង្កើន​បរិយាកាស​គគ្រឹកគគ្រេង។

ព្រះភិក្ខុ ថាច់ ថយ គង់​នៅវ​ត្ត​មេ​ពាំង ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង ឲ្យ​ដឹង​ថា ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម ប្រារព្ធ​មិន​សូវ​ខុស​គ្នា​ពី​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទេ។ ព្រះ​អង្គ​រៀបរាប់​ថា ពិធី​បុណ្យ​កឋិន គេ​ធ្វើ ២ថ្ងៃ​ជាប់​គ្នា គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ដំបូង ពេល​ព្រឹក ម្ចាស់​ផ្ដើម​បុណ្យ​នាំ​គ្នា​ប្រគេន​ចង្ហាន់​ព្រះ​សង្ឃ។ នៅ​ពេល​រសៀល គេ​ជួប​ជុំ​ភ្ញៀវ​នៅ​រោង​កឋិនទាន​នៅ​ផ្ទះ លុះ​ដល់​ពេល​យប់​ព្រះសង្ឃ​សម្ដែង​ព្រះធម៌​ទេសនា។ នៅ​ថ្ងៃ​បញ្ចប់ ពេល​ព្រឹក ប្រគេន​ចង្ហាន់​ព្រះ​សង្ឃ និង​ថ្ងៃ​ត្រង់ ពុទ្ធ​បរិស័ទ​នាំ​គ្នា​ដង្ហែ​អង្គ​កឋិន ប្រទក្សិណ​ជុំវិញ​ព្រះវិហារ ប្រគេន​ព្រះ​សង្ឃ៖ «នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​យើង គឺម្ចាស់កឋិន គ្រួសារ​ម្នាក់ៗ គេ​ទៅ​ជាវ​សម្ភារៈ​កឋិន ហើយ​មក​ធ្វើ​នៅ​ផ្ទះ​របស់​គេ ហើយ​បាន​ពុទ្ធបរិស័ទ​នៅ​ក្រោម​ចំណុះ​ហ្នឹង មាន​សទ្ធា​ជ្រះ​ថ្លា ចូលរួម​អង្គកឋិន​ជាមួយ ធ្វើ​ជា​ផ្កា ហើយ​ដង្ហែ​ទៅ​ប្រគេន​ព្រះសង្ឃ​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម»

នៅពេលដង្ហែរអង្គកឋិនទាន​ទៅ​ដល់​វត្ត គេ​មិន​ទាន់​យក​អង្គ​កឋិន​នេះ ចូល​ទៅ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​ភ្លាម​ទេ។ គេ​តម្កល់​អង្គ​កឋិន​ទុក​នៅ​ក្នុង​សាលា​បុណ្យ​មួយ ដែល​គេ​បាន​រៀបចំ​ទុក​ជា​ស្រេច។ ពុទ្ធបរិស័ទ និមន្ដ​ព្រះសង្ឃ​ឆាន់​ចង្ហាន់​ថ្ងៃ​ត្រង់។ លុះ​រសៀល​ជ្រេ​ទាប​បន្ដិច គេ​នាំ​គ្នា​ហែ​អង្គ​កថិន​ទាន​ប្រទក្សិណ​ជុំវិញ​ព្រះ​វិហារ​ចំនួន​បី​ជុំ ទើប​នាំ​គ្នា​ចូល​ក្នុង​ព្រះវិហារ។ ព្រះចៅ​អធិការ​វត្ដ ចាត់​ឲ្យ​ព្រះភិក្ខុ​មួយ​អង្គ​ជា​អ្នក​គ្រង​អង្គ​កឋិនទាន។ ពុទ្ធ​បរិស័ទ ចាប់​ផ្ដើម​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះពុទ្ធ​រូប ហើយ​វេរ​អង្គ​កឋិន​ប្រគេន​ព្រះ​សង្ឃ​ សូត្រ​ធម៌​ជា​កិច្ច​បង្ហើយ​បុណ្យ។

ព្រះភិក្ខុ ថាច់ ថយ មាន​ព្រះថេរៈ​ដីកា​ថា អានិសង្ស​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​ការ​ដង្ហែ​អង្គ​កឋិនទាន​ធំធេង​ណាស់ ទាំង​នៅ​បច្ចុប្បន្ន​ជាតិ និង​អនាគត​ជាតិ៖ «អានិសង្ស គឺ​ខាង​ទាយក​អ្នកធ្វើ។ ទាយក ទាយិការ​អ្នក​កសាង​អង្គកឋិន ក៏​ទទួល​បាន​អានិសង្ស ៥យ៉ាង ព្រះភិក្ខុសង្ឃ ដែល​ទទួល​អង្គកឋិន ក៏​ទទួល​បាន​អានិសង្ស ៥យ៉ាង​ដែរ»

បន្ថែម​ពី​លើ​ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម និង​នៅ​កម្ពុជា វត្ត​អារាម​ខ្លះ ដែល​នៅ​ជាប់​មាត់​ទន្លេ​ ពុទ្ធ​បរិស័ទ​ បាន​នាំ​គ្នា​បង្កើត​កម្មវិធី​ប្រណាំង​ទូក ង ជា​លក្ខណៈ​មិត្តភាព ក្នុង​ថ្ងៃ​ដែល​វត្ត​ទទួល​អង្គ​កឋិនទាន។

ប្រធានសម្ព័ន្ធ​សមណនិស្សិត​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម ព្រះ​តេជគុណ សឺន សុផារិន្ទ ឲ្យ​ដឹង​ថា ពិធី​បុណ្យ​កឋិន​ទាន​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម មិន​សូវ​រង​ការ​រឹតត្បិត​ពី​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ខ្លាំង ដូច​ពិធី​បុណ្យ​ជាតិ​ធំៗ ទេ។ ព្រះភិក្ខុ សឺន សុធារិន្ទ រំលឹក​ថា កាល​ពីមុន ពុទ្ធ​បរិស័ទ​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម ​តែង​នាំ​គ្នា​បង្កើត​កម្មវិធី​ជួបជុំ​សប្បាយ ច្រៀង និង​រាំវង់​ទល់​ភ្លឺ នៅ​តាម​វត្ត ពេល​មាន​ពិធី​បុណ្យ​កឋិន​ដង្ហែ​ចូល​វត្ត​ម្ដងៗ។ ប៉ុន្ដែ បច្ចុប្បន្ន​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម បាន​កាត់​បន្ថយ​ឲ្យ​នៅ​ត្រឹម​ម៉ោង១១ ឬ ១២យប់​ប៉ុណ្ណោះ។ ព្រះភិក្ខុ សឺន សុធារិន្ទ បន្ដ​ថា ការ​ប្រារព្វ​ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម គឺ​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ជូន​ដំណឹង ទៅ​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ជា​មុន​សិន ហើយ​ក្រុម​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម នឹង​ត្រូវ​ដាក់​ពង្រាយ​ឃ្លាំមើល ក្រោម​ហេតុផល​ដើម្បី​ការពារ​សណ្ដាប់​ធ្នាប់ ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ៖ «ពីមុនមក គេមិនសុំ (ច្បាប់) ទេ។ ប៉ុន្ដែ​ក្រោយៗ មក ជូន​ដំណឹង​គេ (អាជ្ញាធរ​វៀតណាម) ដែរ ដើម្បី​គេ​រៀបចំ​សន្ដិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់​អី​ណា។ ជា​ទម្លាប់​មួយ​ទេ ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ ទោះ​បី​យើង​មិន​ប្រាប់​គេ​ក៏​ដោយ ក៏​គេ​ត្រូវ​តែ​មក​ដែរ មក​ក្នុង​លក្ខណៈ​អី​ក៏​ដោយ អាត្មា​ក៏​មិន​ដឹង​ដែរ»

ព្រះសង្ឃ ពលរដ្ឋខ្មែរ​នៅ​កម្ពុជា​កណ្ដាល និង​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម អះអាង​ថា បើ​ទោះ​ជា​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​បែប​ណា ក៏​ពួក​គេ​ប្ដេជ្ញា​មិន​បំភ្លេច​ចោល​វប្បធម៌ អរិយធម៌ សាសនា អក្សរសាស្ត្រ​ខ្មែរ​ទេ។ ពួក​គេ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទូទាំង​ពិភព​លោក ចូលរួម​ពិធី​បុណ្យ​កឋិនទាន​ជាមួយ​ពុទ្ធ​បរិស័ទ​ខ្មែរ​ចំណុះ​ជើង​វត្ត​នានា នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​កុះករ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (1)
Share

អ្នក​អាន​អនាមិក

សម្រេាប់ការសរសេរ និង និយាយអំពី ថ្ងៃខែនៃចន្ទគតិ មិនប្រើពាក្យ"ទី" ទេ ។ ឧទាហរណ៍ ថ្ងៃ ១ កើត ខែកត្តិក គេមិនថា "ថ្ងៃទី ១ កើត" ឬ "ថ្ងៃទី ១ រោច" ទេ ។ សូមអរគុណ !

Nov 12, 2018 01:53 PM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល