កម្ពុជា​គ្រោង​បង្កើត​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​ថែម​ទៀត ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគទុន​ពី​ប្រទេស កូរ៉េ ជប៉ុន និង​ចិន

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2024.05.22
កម្ពុជា​គ្រោង​បង្កើត​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​ថែម​ទៀត ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគទុន​ពី​ប្រទេស កូរ៉េ ជប៉ុន និង​ចិន (រូបថតឯកសារ) រថយន្ត​ដឹក​កម្មករ ចេញ​ពី​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​សួន​ឧស្សាហកម្មវឌ្ឍនៈ ២ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៣១ ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។
រូប៖ ពីពលរដ្ឋ

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាង​ថា ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈ​ពេល ៤ថ្ងៃ នៅ​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង (South Korea) គឺ​លោក​បាន​ជួប​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​កូរ៉េ​ធំៗ ជា​ច្រើន។

តាម​រយៈ​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​នេះ កម្ពុជា​គ្រោង​នឹង​បង្កើត​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​ថែម​ទៀត ដោយ​រំពឹង​ទុក​ថា នឹង​ទទួល​បាន​ការ​វិនិយោគ​ពី​ប្រទេស​កូរ៉េ ចិន និង​ជប៉ុន​កាន់​តែ​ច្រើន​សម្រាប់​អនាគត។

ក៏​ប៉ុន្តែ​អ្នក​តាមដាន​បញ្ហា​សង្គម និង​នយោបាយ​យល់​ថា ការ​បើក​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​តែ​ មួយ​មុខ​មិនមែន​ជា​ដំណោះស្រាយ​យូរ​អង្វែង​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។

អ្នក​តាម​ដាន​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម​ និង​នយោបាយ​ លើក​ឡើង​ថា ​ស្ថានភាព​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​ដូច​បច្ចុប្បន្ន ​មិន​អាច​បង្កើត​ភាព​កក់ក្ដៅ និង​ការ​ជឿ​ទុកចិត្ត ឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​ធំៗ មក​ពី​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង និង​ជប៉ុន ដែល​ជា​ប្រទេស​សេរី ចូល​មក​វិនិយោគ​បាន​ច្រើន​ដូច​ការ​រំពឹង​ទុក​ទេ។

ភាព​រាំងស្ទះ ដែល​មិន​អាច​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ នៃ​ប្រទេស​សេរី ចូល​មក​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា គឺ​ដោយសារ​តែ​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​គ្រប់គ្រង​អំណាច​ប្រាសចាក​ពី​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ មិន​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស ​មិន​អនុវត្ត​ច្បាប់​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ គំរាមកំហែង​ទៅ​លើ​គណបក្ស​ប្រឆាំង ព្រម​ទាំង​បំបិទ​សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​បញ្ចេញ​មតិ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ជាដើម។

អ្នក​ប្រឹក្សា​យោបល់​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្នត់​គំនិត និង​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ មាន​ប្រសាសន៍​ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២១ ខែឧសភា​ថា ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ របស់​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង និង​ជប៉ុន ដែល​ជា​ប្រទេស​សេរី នៅ​មាន​ការ​ពិចារណា​ច្រើន ចំពោះ​ការ​មក​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា។

លោក​ថា ក្នុង​ស្ថានភាព​ដូច​បច្ចុប្បន្ន ដែល​កម្ពុជា​មិន​អាច​ធានា​បាន នូវ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស គឺ​មិន​អាច​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ពី​ប្រទេស​កូរ៉េ ជប៉ុន និង​ពី​បណ្ដា​ប្រទេស​សេរី​ជា​ច្រើន នៅ​ជុំវិញ​ពិភព​លោក​ផង។

លោក សេក សុជាតិ៖ «ខ្ញុំ​យល់​ថា ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា នៅ​មិន​ទាន់​ឆ្លើយ​តប​តាម​ការ​ចង់​បាន​ជា​លក្ខណៈ​រួម​នៅ​ឡើយ​ទេ ដោយសារ​តែ​មាន​ទំនាក់ទំនង​នឹង​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ ធ្វើ​ឱ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ប្រធាន​បទ​មួយ​ប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​អ្នក​វិនិយោគ​ផង​ដែរ។ ប្រសិនបើ​កម្ពុជា​នៅ​តែ​បន្ត​មាន​វិបត្តិ​ធ្ងន់ធ្ងរ ទាក់ទង​នឹង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ការ​បញ្ចេញមតិ និង​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​វិនិយោគទុន​ភ័យ​ខ្លាច​ណាស់ ពីព្រោះ​គាត់​ខ្លាច​ពេល​មាន​បញ្ហា​ផ្សេងៗ កើត​ឡើង​​ ហើយ​គ្មាន​អ្នក​ណា​អាច​ជួយ​គាត់​បាន»

អ្នក​សិក្សា​កិច្ចការ​សង្គម និង​នយោបាយ លោក ប៉ោ មករា យល់​ឃើញ​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​នឹង​លោក សេក សុជាតិ ដែរ​ថា កម្ពុជា​អាច​ទទួល​បាន​អ្នក​វិនិយោគទុន​ល្អ ​មក​ពី​ប្រទេស​លោក​សេរី​ប្រសិនបើ​ កម្ពុជា​ចាប់ផ្ដើម​បើក​លំហ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ផ្នែក​នយោបាយ សិទ្ធិ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​និង​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​សិទ្ធិ​ដី​ធ្លី​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​កំពុង​តែ​កើត​មាន​ជា​ច្រើន​នោះ។

លោក ប៉ោ មករា៖ «យើង​មើល​ប្រវត្តិ​ប្រទេស​ទាំង​អស់ ដូច​ជា ជប៉ុន កូរ៉េ សឹង្ហ​បូរី ដែល​តែង​រកស៊ី​នៅ​កម្ពុជា ជា​ពិសេស គឺ​ជប៉ុន បាន​សំដៅ​ទៅ​ដល់​សិទ្ធិ​ខ្លាំង​ណាស់ សំ​ដៅ​ទៅ​ដល់​សិទ្ធិ​រស់រាន​មាន​ជីវិត សិទ្ធិ​មាន​លំនៅឋាន​គ្រប់គ្រាន់ សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​សំណង​ការ​ប៉ះពាល់​ពី​ក្រុមហ៊ុន។ យើង​ឃើញ​មាន​ការ​សង​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ ពលរដ្ឋ​អាច​ទទួល​យក​បាន។ ឧទាហរណ៍​ដូច​ជា នៅ​អាគារ​ប៊ូឌីញ (Building) ដែល​ចាស់​ទ្រុឌទ្រោម ហើយ​ត្រូវ​ក្រុមហ៊ុន​ជប៉ុន​ទៅ​អភិវឌ្ឍន៍ គឺ​យើង​ឃើញ​គេ​សង​បាន​សម​រម្យ»

ការ​លើក​ឡើង​របស់​អ្នក​តាមដាន​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម និង​នយោបាយ​ដូច​នេះ បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា មាន​គម្រោង​បង្កើត​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​បន្ថែម​ទៀត ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​មក​ពី​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង ជប៉ុន និង​ចិន ឱ្យ​ចូល​មក​រកស៊ី​បាន​កាន់​តែ​ច្រើន​ថែម​ទៀត​សម្រាប់​អនាគត។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​សំណេះសំណាល​ជាមួយ​ពលរដ្ឋ និង​ពលករ​ខ្មែរ ក្នុង​ពេល​ធ្វើ​ទស្សន​កិច្ច​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​សាធារណរដ្ឋ​កូរ៉េ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៥ ដល់​ថ្ងៃ​ទី១៨ ខែឧសភា​ថា លោក​បាន​ជួប​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​កូរ៉េ​ធំៗ ជា​ច្រើន ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​ទាំង​នោះ ចាប់​អារម្មណ៍ ចំពោះ​ការ​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត រំពឹង​ថា កម្ពុជា​នឹង​ទទួល​បាន​ការ​វិនិយោគ​ពី​កូរ៉េ​បន្ថែម​ទៀត។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាង​ទៀត​ថា ក្នុង​រយៈ​ពេល ៥ខែ ឆ្នាំ២០២៤ នេះ រដ្ឋាភិបាល​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក​ទទួល​បាន​គម្រោង​វិនិយោគ ដែល​ចុះ​បញ្ជី​នៅ​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា (CDC) ចំនួន ១៤៧គម្រោង ដែល​មាន​ទឹក​ប្រាក់​វិនិយោគ​សរុប ប្រមាណ ២ពាន់ ៧រយ​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

បើ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី មិន​អាច​សុំ​ការ​ពន្យល់​បន្ថែម​ពី​ឧបនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី និង​ជា​អនុ​ប្រធាន​ទី​មួយ​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា លោក ស៊ុន ចាន់ថុល និង​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន ជុំវិញ​រឿង​នេះ​បាន​នៅ​ឡើយ នៅ​ថ្ងៃ​ទី២២ ខែឧសភា ដោយសារ​តែ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក​ទាំង​ពីរ​មិន​អាច​ទាក់ទង​បាន។

តាម​ឯកសារ​របស់​សភា​ពាណិជ្ជកម្ម​អឺរ៉ុប​នៅ​កម្ពុជា​ឱ្យ​ដឹង​ថា គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជា​មាន​តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដែល​បាន​អនុម័ត​សរុប​ចំនួន ៥៩ទីតាំង។ ក្នុង​នោះ តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​ចំនួន ២៩ទីតាំង កំពុង​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល កំពង់ស្ពឺ ខេត្តព្រះសីហនុ កំពត កោះកុង ក្រចេះ ស្វាយរៀង និង​បន្ទាយ​មានជ័យ​ជា​ដើម។

អ្នក​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​នយោបាយ លោក គឹម សុខ យល់​ថា ក្នុង​ស្ថានភាព​ដូច​បច្ចុប្បន្ន ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ចាស់ៗ ជា​ច្រើន ដូច​ជា រោងចក្រ​កាត់ដេរ​បាត់បង់​អ្នក​បញ្ជា​ទិញ វិស័យ​ទេសចរណ៍​ធ្លាក់​ចុះ និង​អចលន​ទ្រព្យ​ជា​ច្រើន មាន​វិបត្តិ​ជាប់​គាំង​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​ស្រុង​នេះ មិន​អាច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ទុន​ថ្មីៗ ដោយ​ងាយ​នោះ​ទេ។

លោក គឹម សុខ៖ «រដ្ឋាភិបាល​អួត​ស្ទើរ​តែ​រាល់​ខែ​ពី​គម្រោង ក៏​ប៉ុន្តែ​ភាគ​ច្រើន​គ្មាន​ចេញ​ជា​រូបរាង​ប្រតិបត្តិការ​វិនិយោគ​អ្វី​ទេ។ នៅ​ចំ​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​គ្មាន​ទុន​បម្រុង​សម្រាប់​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ដល់​អ្នក​វិនិយោគ​ខ្នាត​តូច​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ផង ហើយ​ពឹងផ្អែក​ទៅ​លើ​កម្ចី​ពី​ចិន​តែ​មួយ សួរ​ថា តើ​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ខ្សោយ​បែប​នេះ សង្ឃឹម​អ្វី

អ្នក​វិភាគ​បញ្ហា​សង្គម បណ្ឌិត មាស នី បាន​បញ្ចេញ​យោបល់​យ៉ាង​ខ្លី​ថា ការ​បើក​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ធំៗ មក​ពី​កូរ៉េ ជប៉ុន និង​ចិន​នោះ មិនមែន​ជា​ដំណោះស្រាយ​សម្រាប់​ការ​លូតលាស់ នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​យូរ​អង្វែង​នោះ​ទេ ប្រសិនបើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​មាន​បរិយាកាស​នយោបាយ​ល្អ និង​កក់ក្ដៅ សម្រាប់​អ្នក​វិនិយោគ ព្រមទាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​មាន​សក្ដានុពល​គួរ​ឱ្យ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​បាន​នោះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។