នីតិវិធី ១ខែ ចុង​ក្រោយ​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ក្នុង​ការ​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA នៅ​សល់​តែ ៩ថ្ងៃ​ទៀត

ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-12-02
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
EU Commission Trade
EU Commission Trade
រូប៖ Twitter របស់​អ្នកស្រី Cecilia Malmstrom

គិត​មក​ត្រឹម​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៣ ខែ​ធ្នូ របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នៅ​សល់​ពេល​តែ ៩ថ្ងៃ​ទៀត​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ដើម្បី​ស្ដារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើងវិញ ទៅតាម​ការ​ដាក់កំហិត​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប។ គណៈកម្មការ​នេះ បាន​ចេញ​របាយការណ៍​បឋម​មួយ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ​វិច្ឆិកា​ ដោយ​រក​ឃើញ​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន មិន​បាន​ស្ដារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បី​បន្ត​ទទួល​បាន​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA តទៅ​ទៀត​នោះ​ឡើយ។ សហភាព​អឺរ៉ុប ទុក​ពេល​ឲ្យ​របប​នេះ​ចំនួន ១ខែ ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប។

តើ​នីតិវិធី​បន្ត​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​នៅ​មាន​អ្វី​ខ្លះ​ទៀត?

តំណាក់​កាល​ចេញ​របាយការណ៍​បឋម ស្ដីពី​ការ​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ គឺ​ជា​ដំណាក់​កាល​ ចុងក្រោយ មុននឹង​សហភាព​អឺរ៉ុប​សម្រេច​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ពី​កម្ពុជា នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​ក្រោយ។

មុននឹង​ចូល​ដល់​ដំណាក់​កាល​នេះ សហភាព​អឺរ៉ុប​ទុក​ពេល​យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន កែខ្លួន​ជាង ៩ខែ​រួច​មក​ហើយ។ រយៈ​ពេល ៩ខែ​នោះ គឺ​រួម​មាន​ដំណាក់​កាល​ទី១ ដែល​មាន​រយៈ​ពេល ៦ខែ គិត​ចាប់​ពី​ខែ​កុម្ភៈ ដល់​ខែ​សីហា ដែល​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ ត្រួត​ពិនិត្យ​តាមដាន និង វាយ​តម្លៃ​ស៊ី​ជម្រៅ ថា តើ​កម្ពុជា​បាន​ធ្វើ​អ្វី​ខ្លះ ដើម្បី​កែប្រែ​ស្ថានការណ៍​បច្ចុប្បន្ន ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​ស្នើ​ឲ្យ​កែ​ប្រែ​នោះ។ ៣ខែ​បន្ទាប់​មក​ទៀត ពោល​គឺ ចាប់​ពី​ខែ​សីហា ដល់​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ​ធ្នូ សភាព​អឺរ៉ុប​ស្នើ​ឲ្យ​កែ​ប្រែ​​ ដើម្បី​បន្ត​ទទួល​បាន​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ខែ​វិច្ឆិកា​ គឺ​ជា​ពេល​សរសេរ​របាយការណ៍​សន្និដ្ឋាន​​បឋម​ស្តីពី​ការ​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ដោយ​ផ្អែកលើ​​​អ្វី​ដែល​ប្រតិភូ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ប្រមូល​បាន​ក្នុង​អំឡុង​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ស្វែង​រក​ការ​ពិត​នៅ​​កម្ពុជា និង​ឯកសារ​ភស្តុតាង​ ដែល​ប្រមូល​បាន​ពី​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ។

ឯកសារ​ដែល​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប យក​មក​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ ក្នុង​ការ​ពិចារណា​មុន​ចេញ​របាយការណ៍​បឋម​នេះ រួម​មាន៖

·       ទីមួយ គឺ​របាយការណ៍​ មតិយោបល់ ការវាយតម្លៃ អនុសាសន៍ ឯកសារ​ និងលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង អង្គការអន្តរជាតិ​ខាង​ការងារ (ILO)

·       ទីពីរ គឺលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវរបស់គណៈប្រតិភូ​ស្វែងរកការពិត​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប ដែលបាន​ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចពីរលើកនៅកម្ពុជា ដើម្បី​ប្រមូលព័ត៌មាន។

·       ទីបី គឺរបាយការណ៍ និងឯកសារ​ដែលរបបក្រុងភ្នំពេញ​ ដាក់ជូន​ទៅគណៈកម្មការនេះ។

·       ទីបួន គឺរបាយការណ៍ និងឯកសារដែលភាគីទីបី រួមមានសមាគមន៍រោងចក្រ និង សហជីព​ដាក់ជូនទៅគណៈកម្មការនេះ និង

·       ទីប្រាំ គឺរបាយការណ៍ ដែលអាចរកបាន​ជាសាធារណៈ និងព័ត៌មាន​ទទួលបាន​ពី​ប្រភព​ពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។

ដោយសារ​តែ​របាយការណ៍​នេះ ត្រូវ​បាន​សរសេរ​បញ្ចប់ និង​បញ្ជូន​ទៅ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​រួច​ហើយ ដូច្នេះ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ ត្រូវ​ឆ្លើយ​តប​វិញ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ខែ ដែល​គិត​មក​ត្រឹម​ពេល​នេះ នៅ​សល់​តែ ១០ថ្ងៃ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ។

របាយការណ៍​បឋម​ស្តីពី​ការ​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ដែល​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ផ្ញើ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ វិច្ឆិកា នោះ​មាន​កម្រាស់ ៧០ទំព័រ បើ​គិត​តែ​សាច់​ខ្លឹមសារ និង​ជា​របាយការណ៍​សម្ងាត់។ ប៉ុន្តែ​ប្រភព​ផ្លូវ​ការ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ ដែល​មាន​របាយការណ៍​នេះ​ក្នុង​ដៃ បាន​ប្រគល់​ឯកសារ​នេះ​មួយ​ច្បាប់​ ឲ្យ​អាស៊ី​សេរី ២ ថ្ងៃ​ក្រោយ​របាយការណ៍​នោះ បាន​បញ្ជូន​ទៅ​ដល់​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ។​

ក្នុង​របាយការណ៍​នោះ​បញ្ជាក់ អំពី​ចំណុច​សំខាន់ៗ ជាច្រើន​នៃ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ដែល​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប រក​ឃើញ​ថា​ រឹត​តែ​អាក្រក់​ខ្លាំង​ជាង​មុន​ទៅ​ទៀត គឺ​អាក្រក់​ជាង​កាល​ពី ៩ ខែមុន ពោល​គឺ កាល​ពី​ខែ​កុម្ភៈ ដែល​គណៈកម្មការ​នេះ បាន​ចាប់​ផ្ដើម​នីតិវិធី​ត្រួត​ពិនិត្យ និង​វាយ​តម្លៃ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ឈាន​ទៅ​ការ​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ នៅ​ដើម​ឆ្នាំ ២០២០ បើ​ស្ថានភាព​នេះ នៅ​តែ​មិន​ប្រសើរ​ឡើង​វិញ។

ស្ថានភាព​កាន់​តែ​អាក្រក់​នេះ រួម​មាន​ទាំង៖

· ការ​បន្ត​មិន​ទម្លាក់​ចោល​បទ​ចោទ​ប្រឆាំង​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​លោក កឹម សុខា

· ការ​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ

· ការ​ហាម​ឃាត់​សិទ្ធិ​នយោបាយ​ចំពោះ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចំនួន ១១៨រូប

· ការ​ដកហូត​តួនាទី​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ទាំង ៥០០៧នាក់

· ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​លើ​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ

· ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​ផាត់​ចោល​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ

· ការ​បណ្ដេញ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល

· ការ​បិទ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ និង

· ការ​បន្ត​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​បណ្តាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន ដូច​ករណី​បន្ត​មិន​ទម្លាក់​ចោល​បទ​ចោទ​ប្រឆាំង​អតីត​អ្នក​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន​អាស៊ី​សេរី​ពីរ​រូប គឺ​លោក អ៊ួន ឈិន និង លោក យាង សុធារិន្ទ

· បញ្ហា​រំលោភ​ដីធ្លី និង

· ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​សហជីព​កម្មករ

· ការ​បន្ត​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​សំឡេង​ប្រឆាំង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​បី​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ និង

· ចុង​ក្រោយ​ការ​បន្ត​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន និង​ចោទ​ប្រកាន់​មន្ត្រី និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នៅ​មូលដ្ឋាន​ជា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ ដោយសារ​តែ​ចោទ​ប្រកាន់​អ្នក​ទាំង​នោះ ដោយសារ​តែ​គាំទ្រ​ដំណើរ​មាតុភូមិ​និវត្តន៍​របស់​លោក សម រង្ស៊ី វិល​ទៅ​កម្ពុជា​វិញ​នោះ។

របាយការណ៍​នោះ សង្កត់​ធ្ងន់​ថា យោង​តាម​ការ​វាយ​តម្លៃ​ជា​ទូទៅ លើ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​រក​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​រំលោភ​បំពាន​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ជា​ប្រព័ន្ធ​ទៅ​លើ​មាត្រា ២៥ នៃ​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ (ICCPR) និង​រំលោភ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​លើ​គោលការណ៍​សិទ្ធិ​ការងារ នៃ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ខាង​ការងារ (ILO) ដែល​ទាំង​នេះ​ជា​គោលការណ៍​កំណត់ ដែល​មិន​ត្រូវ​រំលោភបំពាន ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​បញ្ញត្តិ​ត្រង់​មាត្រា ១៩ នៃ​លក្ខខណ្ឌ​ស្ដីពី​ការ​ផ្ដល់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ទូទៅ​ដល់​កម្ពុជា។

មាត្រា ២៥ ​នៃ​កតិកាសញ្ញា អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង សិទ្ធិ​នយោបាយ (ICCPR) ចែងថា កតិកាសញ្ញា​នេះ​ទទួល​ស្គាល់ និង​ការពារ​សិទ្ធិពលរដ្ឋ​គ្រប់រូប ក្នុង​ការ​ចូល​រួម​ក្នុង​កិច្ចការ​សាធារណៈ សិទ្ធិ​បោះ​ឆ្នោត និង​សិទ្ធិ​ឈរ​ឈ្មោះ​ឲ្យ​គេ​បោះ​ឆ្នោត និង​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​សេវា​សាធារណៈ។ មិនថា ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬ រដ្ឋាភិបាល​មាន​ទម្រង់​បែប​ណា​នោះ​ឡើយ គឺ​កតិកាសញ្ញា​នេះ តម្រូវ​ឲ្យ​រដ្ឋ​ទាំងឡាយ អនុវត្ត​តាម​បញ្ញត្តិ និង​វិធានការ​ចាំបាច់​ដទៃ​ទៀត ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ មាន​ឱកាស​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន ដូច​ដែល​បាន​ការពារ​ដោយ​ច្បាប់។ មាត្រា ២៥ នេះ​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៃ​ការ​ដឹក​នាំ ដោយ​ផ្អែកលើ​ការ​ពេញ​ចិត្ត និង​យល់​ព្រម​ពី​ប្រជា​ពលរដ្ឋ។

មាត្រា ១៩ នៃ​បញ្ញត្តិ​ស្ដីពី​ការ​ផ្ដល់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ចែង​អំពី​លក្ខខណ្ឌ​ទាំង​ឡាយ​ ដែល​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ដែល​រួម​មាន​ករណី​ដែល​មាន​ការ​រំលោភ​បំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ជា​ប្រព័ន្ធ​ទៅ​លើ​គោល​ការណ៍ ដែល​មាន​ចែង​កតិកាសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង សិទ្ធិ​នយោបាយ (ICCPR) និង ការ​រំលោភ​ធ្ងន់ធ្ងរ ទៅ​លើ​គោលការណ៍​សិទ្ធិ​ការងារ នៃ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ខាង​ការងារ (ILO)

ការ​រំលោភ​លក្ខខណ្ឌ​ទាំង​នេះ ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​បន្ត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ដល់​កម្ពុជា​ត​ទៅ​ទៀត។

ក្នុង​របាយការណ៍​បឋម គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប រក​ឃើញ​សម្អាង​ហេតុ​នៃ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យ​ ជាច្រើន​ករណី ដែល​អាច​តម្រូវ​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ពី​កម្ពុជា។ ទោះជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី តាម​នីតិវិធី របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ មាន​ពេល​មួយ​ខែ ដែល​នៅ​សល់​តែ​ ២៥ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ដើម្បី​ស្រាយ​បំភ្លឺ និង​ចាត់​វិធានការ​ជាក់​ស្តែង ដោយ​ស្មោះ​ស​ និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ដើម្បី​តប និង​ជំទាស់​ទៅ​នឹង​ការ​រក​ឃើញ​ទាំង​នេះ។

លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ធ្លាប់​តែ​ចចេស មិន​ព្រម​ស្តារ​ស្ថានការណ៍​នេះ​ឡើងវិញ និង​ធ្លាប់​ឌឺ​ថា បើ​ទោះ​បី​ជា​អត់ EBA ក៏​កម្ពុជា​មិន​ស្លាប់ និង​ថែម​ទាំង​ធ្លាប់​រុញ​ឲ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ប្រញាប់​ផ្ដាច់​វា​ទៀត​ផង​នោះ ស្រាប់​តែ​ក្រោយ​របាយការណ៍​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​នោះ​ចេញ​ភ្លាម លោក​ចាប់​ផ្ដើម​ចាត់​វិធានការ​យ៉ាង​តក់​ក្រហល់ ដោយ​ត្រឹម​តែ​បី​ថ្ងៃ​សោះ លោក​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​តុលាការ​ដោះ​លែង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​លោក​បញ្ជា​ឲ្យ​ចាប់​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជាង​បី​ខែ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​មក​វិញ។ មិន​តែប៉ុណ្ណោះ ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​ឯ​ណោះ​ ក៏បាន​បិទ​បញ្ចប់​ការ​ស៊ើបសួរ​ក្នុង​សំណុំរឿង​លោក កឹម សុខា ភ្លាមៗ ដែរ ក្រោយ​សម្រេច​លែង​ឃុំ​ខ្លួន​លោក​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ សំណុំរឿង​នយោបាយ​នេះ អូស​បន្លាយ​ពេល​ជាង​ពីរ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។

ទោះជាចុងក្រោយ​នេះ មាន​ការ​វិវឌ្ឍ​វិជ្ជមាន​ខ្លះ​ក្តី​ ក៏​មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន ខើច​ពេល​ណាស់​ហើយ។ នាយក​រង​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ច​ការ​តំបន់​អាស៊ី​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ (Human Rights Watch) លោក ហ្វីល រ៉ូប៊ើត​សុន (Phil Robertson) ថ្លែង​ថា បន្ធូរ​ភាព​តានតឹង​ផ្នែក​នយោបាយ​ខ្លះ​នា​ពេល​ថ្មីៗ នេះ គឺ​ជា​ការ​ប៉ុន​ប៉ង នៅ​នាទី​​ចុង​ក្រោយ​ប៉ុណ្ណោះ ​ដើម្បី​បង្វែរ​កំហឹង​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ជុំវិញ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ។

លោក​បន្ត​ថា នេះ​ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​ដ៏​តិចតួច​ស្ដួចស្ដើង និង​យឺត​ពេល​ណាស់​ទៅ​ហើយ។

នាយកប្រតិបត្តិ​មជ្ឈមណ្ឌល​សម្ពន្ធភាព​ការងារ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស (CENTRAL) លោក មឿន តុលា ក៏​យល់​ថា ចំណាត់​ការ​នា​ពេល​ថ្មីៗ របស់​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​នេះ គឺ​គ្រាន់​តែ​ជា​ចំណែក​ដ៏​តូច​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​វិធានការ​ជា​ច្រើន ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ធ្វើ ដើម្បី​បំពេញ​ទៅ​តាម​លក្ខខណ្ឌ​របស់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ។ លោក​បន្ថែម​ថា ប្រសិន​បើ​កម្ពុជា​ចង់​រក្សា​ឋានៈ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ឬក៏ GSP អាមេរិក គឺ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា គួរ​តែ​លើក​លែង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​លើ​លោក កឹម សុខា និង​ផ្តល់​នីតិសម្បទា ទៅ​ដល់​អ្នក​នយោបាយ​ជាង ១០០នាក់​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ហើយ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន ដែល​រឹតត្បិត​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន សេរីភាព​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សហជីព​ជា​ដើម​នោះ។

ស្រប​ពេល​ដែល​ពេល​វេលា​កាន់​តែ​ខើច ក្តី​កង្វល់​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ការ​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ក៏​កាន់​តែ​មាន​ច្រើន​ឡើង។ អ្នក​ដែល​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ជាង​គេ គឺ​កម្មករ​និយោជិត​វិស័យ​រោងចក្រ​កាត់ដេរ។ ថៅកែ​រោងចក្រ ក៏​ព្រួយ​បារម្ភ​ច្រើន​ដែរ ព្រោះ​អ្នក​បញ្ជា​ទិញ​បន្ថយ​ការ​បញ្ជា​ទិញ​ជា​បណ្ដើរៗ ទៅ​ហើយ តាំង​ពី​ដើម​ឆ្នាំ ២០១៩ មក​ម្ល៉េះ។

មន្រ្តី​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ឯ​ណោះ បន្ត​ថ្លែង​សារ​មិន​ស៊ី​សង្វាក់​គ្នា​​ ជុំវិញ​គោល​ជំហរ​រក្សា​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ។ មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​លោក ឈាង វុន ធ្លាប់​អះអាង​តាំង​ពី​ខែ​តុលា ឆ្នាំ ២០១៨ ថា ការ​ចរចា​ជា​មួយ​សហភាព​អឺរ៉ុប កើត​មាន​ជា​ហូរហែ តាំង​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប ថ្កោលទោស​ចំពោះ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នេះ​តាំង​ពី​ដំបូងៗ មក​ម្ល៉េះ៖ «យើង​ធ្វើការ​ក្រោម​តុ​ច្រើន។​ យើង​និយាយ​នៅ​ក្នុង​វេទិកា​អ្នកការទូត​សភា​ គឺ​ការងារ​ភាគច្រើន​ ការងារ​ក្រោម​តុ​ហ្នឹង​ហើយ»

ប៉ុន្តែ មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​លោក ផៃ ស៊ីផាន ថ្មីៗនេះ ប្រកែក​ដាច់​អហង្ការ រឿង​ការណ៍​ដែល​ថា​មានការ​ចរចា​ជា​មួយ​សហភាព​អឺរ៉ុប​នេះ៖ «មិន​មែន​ជា​ការ​ចរចា​ទេ​ កុំ​ប្រើ​ពាក្យ​ចរចា»

ចំណែក​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ថ្លែង​សារ​ជាប្រចាំ ថា​មិន​ខ្វល់​នឹង​បាត់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA នេះ​ទេ បើ​គេ​កាត់​ឲ្យ​គេ​កាត់​ទៅចុះ ស្រាប់​តែ​ពេលថ្មីៗនេះ ក៏​ថ្លែង​សារ​ថា លោក​ចង់​រក្សា EBA នេះ​ដែរ៖ «យើង​មិន​ចង់​ឲ្យ​បាត់​ទេ»

ប៉ុន្តែ​ភ្លាម​នោះ លោក​ថា បើ​បាត់​ក៏​មិន​អី​ដែរ ព្រោះ​របប​លោក​បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​រួច​រាល់​តាំងពី​ខែ មីនា មក​ម្ល៉េះ ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ការ​បាត់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ។ លោក​អះអាង​ថា អ្វី​ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទាមទារ​នោះ របប​លោក​មិន​អាច​ធ្វើ​តាម​បាន​ទេ ព្រោះ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​បាត់​ម្ចាស់​ការ​ខ្លួន​ឯង៖ «យើង​មិន​អាច​យក​អធិបតេយ្យ​របស់​យើង​ ទៅ​ដោះ​ដូរ​ជាមួយ​នឹង​ជំនួយ​ ឬ​ការ​អនុគ្រោះ​ណា​ទេ។ អ្វី​ដែល​យើង​ខិតខំ​ធ្វើ យើង​ធ្វើ​បាន​ យើង​ធ្វើ​។ តែ​អ្វី​ដែល​យើង​ធ្វើ​មិន​បាន​ អត់​ទេ! យក​អា​ហ្នឹង​មក​ដោះ​ដូរ​ជាមួយ​ច្បាប់​ ជាមួយ​ឯករាជ្យ​របស់​យើង​ហើយ យើង​ក៏​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន​ដែរ​។ អ៊‍ីចឹង​បើ​គេ​ឲ្យ​បង់​ពន្ធ យើង​បង់​ពន្ធឲ្យ​គេ​ទៅ»

កន្លង​មក អ្វី​ដែល​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ធ្វើ​មិន​បាន​នោះ គឺ​ការ​ស្តារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ ឲ្យ​ស្រប​តាម​ការ​ទាមទារ​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប។

បើ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ នៅ​តែ​ខកខាន​មិន​បាន​ស្តារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​​ទៅតាម​ការ​ទាមទារ​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​នោះ​ គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប នឹង​សម្រេច​ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBAនេះ នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០។ ក្រោយ​សម្រេច​ជា​ស្ថាពរ​ថា ព្យួរ​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ​ហើយ សភាព​អឺរ៉ុប​នឹង​ចាប់​ផ្តើម​យក​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​នាំ​ចេញ​ពី​កម្ពុជា​ទៅ​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប នៅ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០២០។

បើ​បាត់បង់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ​កម្ពុជា​នឹង​ខាតបង់​ទឹក​ប្រាក់​ដែល​ចំណេញ​ពី​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ​ប្រមាណ ៧០០លានដុល្លារ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។ ការ​បាត់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ក៏​នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​ការនាំ​ចេញ​ទៅ​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប ដែល​កាល​ពី​ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លងទៅ កម្ពុជា​នាំ​ទំនិញ​ចេញ​ទៅ​ផ្សារ​អឺរ៉ុប គិត​ជា​ទឹក​ប្រាក់ ៥,៣ លាន​អឺរ៉ូ (ឬ​ជិត ៦ពាន់លានដុល្លារ) ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។ វិស័យ​វាយនភណ្ឌ ឬ រោងចក្រ​កាត់ដេរ នឹង​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ជាង​គេ ដោយសារ​តែ​ ៧៥% នៃ​ទំនិញ​នាំ​ចេញ​ទៅ​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប គឺ​ជា​ផលិតផល​វាយនភណ្ឌ មាន​សំលៀកបំពាក់ និង​ស្បែកជើង ដែល​មាន​ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់ ៤ពាន់​លាន​អឺរ៉ូ (ឬជិត ៤,៤២ ពាន់​លាន​ដុល្លារ)

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ និង​សង្គម រួម​ទាំង​តំណាង​សហជីព​កម្មករ​មួយ​ចំនួន​ផង សុទ្ធតែ​ធ្លាប់​លើក​ឡើង​ថា ជម្រើស​សម្រាប់​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ គឺ​មាន​តែ​មួយ​គត់ នោះ​គឺ​ស្តារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើងវិញ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​បន្ត​ទទួល​បាន​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល