អ្នកឃ្លាំមើល​ថា កម្ពុជា​ពិបាក​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ពី​អឺរ៉ុប​ដោយសារ​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា
2024.06.13
អ្នកឃ្លាំមើល​ថា កម្ពុជា​ពិបាក​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ពី​អឺរ៉ុប​ដោយសារ​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុ​ន ចាន់ថុល ថ្លែង​ក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីការវិនិយោគនៅកម្ពុជា ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអំពីសក្តានុពល និងកាលានុវត្តភាពវិនិយោគនៅកម្ពុជាទៅកាន់សហគ្រាស​នៅ​ប្រទេស​អេស្ប៉ាញ កាលពី​ថ្ងៃទី១០ មិថុនា ២០២៤។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ស៊ុន ចាន់ថុល

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បញ្ជូន​ស្ថាប័ន​មួយ​ចំនួន ទៅ​បណ្ដា​ប្រទេស​សហភាព​អឺរ៉ុប ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​៩ ដល់​ថ្ងៃទី​១៨ ខែ​មិថុនា ដើម្បី​បំពេញបេសកកម្ម​គោះទ្វារ​រក​អ្នក​វិនិយោគ ឱ្យ​មក​បណ្ដាក់ទុន​រក​ស៊ី​នៅ​កម្ពុជា​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ក្រុម​អ្នក​សិក្សា​កិច្ចការ​សង្គម​និង​នយោបាយ​យល់​ថា បេសកកម្ម​នេះ នឹង​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​តិចតួច ដោយសារតែ​កម្ពុជា​គ្មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស។

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​និង​ជា​អនុប្រធាន​ទី​១ នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា (CDC) លោក ស៊ុន ចាន់ថុល កំពុង​ដឹកនាំ​គណប្រតិភូ​កម្ពុជា​ចម្រុះ​ច្រើន​ស្ថាប័ន ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច នៅ​សហភាព​អឺរ៉ុប រយៈពេល​ជាង​មួយ​សប្ដាហ៍ ក្នុង​បំណង​ធ្វើ​បេសកកម្ម​គោះទ្វារ​ទាក់ទាញ អ្នក​វិនិយោគ​ឱ្យ​ចូល​មក​បណ្ដាក់ទុន រកស៊ី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ប្រតិភូ​ចម្រុះ របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នេះ បាន​កំណត់​ប្រទេស​ចំនួន​ពីរ​គឺ​អេស្ប៉ាញ (Spain) និង អាល្លឺម៉ង់ (Germany) ថា ជា​គោលដៅ​នៃ​បេសកកម្ម​គោះទ្វារ​វិនិយោគ​របស់​ពួកគេ។

តាម​ព័ត៌មាន​ដែល​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា​(CDC)​បាន​ចុះផ្សាយ​នៅក្នុង​បណ្ដាញ​សង្គម ក្នុង​រយៈពេល ៤​ថ្ងៃ​មកនេះ បេសកកម្ម​គោះទ្វារ រក​អ្នក​វិនិយោគ​បាន​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​បណ្ដា​ក្រុមហ៊ុន​អេស្ប៉ាញ​ធំៗ ចំនួន​ជាង​១០ ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ​អំពី​បរិយាកាស​វិនិយោគ និង​ឱកាស​សម្រាប់​ធ្វើ​ជំនួញ​នៅ​កម្ពុជា។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​សុំ​ការ​អធិប្បាយ​ពី​លោក ស៊ុន ចាន់ថុល និង​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន បាន​នៅឡើយ​ទេ គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃទី១២ ខែ​មិថុនា។

ក៏ប៉ុន្តែ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ការប្រកាស​បើក​ឱ្យ​ដំណើរការ​សមាគម​សហព័ន្ធ​អ្នក​វិនិយោគ​កម្ពុជា កាលពី​ថ្ងៃទី​៩ ខែ​ឧសភា​កន្លងទៅ​ថា កម្ពុជា​បើកទ្វារ​ចំហ និង​ដាក់ចេញ​គោលការណ៍​ទាក់ទាញ​អ្នកវិនិយោគទុន​បរទេស​បន្ថែម​ទៀត ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​ធុរកិច្ច​ឱ្យ​ជោគជ័យ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ «កម្ពុជា​បើកទ្វារ ហើយ​ដាក់ចេញ​នូវ​កម្មវិធី​និង​គោលនយោបាយ​បុរេសកម្ម ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​បន្ថែម​ទៀត​។ ថែរក្សា​ចាស់​និង​ពង្រីក​អ្នកថ្មី ដោះស្រាយ​ទាន់​ពេល​វេលា​និង​កែលំអ​ទៅទៀត​។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​សុំ​ឱ្យ​វិស័យ​ឯកជន​ទាំងអស់ ចូលរួម​ជា​ដៃគូ​របស់​កម្ពុជា របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​ជំរុញ​សេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេស​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​ធុរកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា ឱ្យ​បាន​ជោគជ័យ​បន្ថែម​ទៀត»

សេចក្ដីប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា​(CDC) កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១០ ខែ​មិថុនា ឱ្យ​ដឹង​ថា ពេញ​មួយ​ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ​២០២៤CDC បាន​អនុម័ត​គម្រោង​វិនិយោគ​ថ្មី​ចំនួន ២៤​គម្រោង ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​វិនិយោគ​ជាង ៤ រយ (៤៤៦)​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

គម្រោង​អនុម័ត​ថ្មី​នេះ អ្នក​វិនិយោគ​មកពី​ចិន មាន​តួលេខ​នាំមុខ​គេ​រហូត​ដល់​ទៅ​ជិត​៥០(៤៩,៦៧)​ភាគរយ រីឯ​អ្នក​វិនិយោគ​មកពី​បស្ចិម​ប្រទេស ដូចជា​សហរដ្ឋអាមេរិក​និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ជាដើម មាន​ចំនួន​តិចតួច​បំផុត។

ទំនងជា​ដោយសារ​បញ្ហា​នេះ ទើប​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បង្កើត​ចេញ​ជា​បេសកកម្ម​គោះទ្វារ​វិនិយោគ​នៅ​តំបន់​អឺរ៉ុប ដើម្បី​ប្រឹងប្រែង​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ពី​បស្ចិមប្រទេស​ថែមទៀត។

អ្នកវិភាគ​បញ្ហា​សង្គម និង​នយោបាយ​លោក គឹម សុខ យល់​ថា កម្ពុជា​ហាក់​មិនសូវ​ចាត់ទុក​ការ​វិនិយោគ​មកពី​បស្ចិមប្រទេស​ជា​រឿង​សំខាន់​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​មូលហេតុ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ប្រឹងប្រែង​ទៅ​ធ្វើ​បេសកកម្ម​គោះទ្វារ​រក​អ្នក​វិនិយោគ​នៅ​សហភាព​អឺរ៉ុប ដោយសារតែ​មាន​ប្រតិកម្ម​ការទូត​រិះគន់​ជាច្រើន​ថា កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន កំពុង​ងាក​ទៅ​រក​ចិន​ជ្រុល​ពេក ទាំង​និន្នាការ​នយោបាយ និង​ការ​វិនិយោគ។

លោក គឹម សុខ៖ «យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ គឺ​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​ឃោសនា​នយោបាយ ប្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ថា​មាន​ក្រុមហ៊ុន អឺរ៉ុប មាន​ក្រុមហ៊ុន​បស្ចិម​ប្រទេស មក​រក​ស៊ី​ដែរ​មិនមែន​មានតែ​ចិន​ទេ​។ រួចហើយ​ឃោសនា​ទៀត​ថា រដ្ឋាភិបាល​របស់​គេ​នោះ គឺ​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​បណ្ដា​បស្ចិម​ប្រទេស​ដែរ គឺ​គេ​ចង់​បានតែ​ប៉ុណ្ណឹង។ គេ​មិនមែន​ចង់បាន​ការ​វិនិយោគ​ដើម្បី​ចំណេញ​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា ក៏​មិន​ចង់បាន​ការងារ​ច្រើន​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែរ»

ជុំវិញ​រឿង​នេះ​ដែរ អ្នក​ប្រឹក្សា​យោបល់​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្នត់គំនិត និង​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​លោក សេក សុជាតិ យល់​ថា កម្ពុជា​កំពុង​ដើរ​ប្រាសចាក​ពី​គោលការណ៍​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប រួម​ទាំង​មាន​អំពើពុករលួយ ការ​កេងប្រវ័ញ្ច​លើ​កម្លាំង​កម្មករ​ជាដើម​នោះ ដែល​ករណីនេះ​ពិបាក​រំពឹង​ទុក​ណាស់​ទៅលើ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប។

លោក សេក សុជាតិ៖ «និយាយ​ឱ្យ​ចំ​លទ្ធផល​វា​ច្បាស់​ជា​មាន​ហើយ​។ ការ​រំពឹង​ទុក​គឺ​វា​មិន​អត់​ទេ បើ​ខ្ញុំ​ប៉ាន់ស្មាន​ទៅ ឃើញ​ថា វា​មានឱកាស​គ្រាន់តែ​ថា​តិចតួច​។ លើកលែងតែ​គោលដៅ​ដែល គាត់​ទៅ​គោះទ្វារ​នោះ​មាន​អ្នក​ទុន​វិនិយោគ​រួចជាស្រេច​ទៅ​ហើយ។ ជួនកាល​គ្រាន់តែ​ទៅ​ដើម្បី​បង្គ្រប់កិច្ច គ្រាន់តែ​ទៅ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ជា​រូបភាព ឱ្យ​អន្តរជាតិ​ឬក៏​ស្ថាប័ន​ណាមួយ​ទទួលស្គាល់​នោះ»

ស្រដៀង​គ្នា​នេះ អ្នក​សិក្សា​កិច្ចការ​សង្គម និង​នយោបាយ លោក ប៉ោ មករា យល់​ថា កម្ពុជា​គួរ​លុប​បំបាត់​អំពើពុករលួយ ការិយាធិបតេយ្យ ព្រមទាំង​លុបបំបាត់​នីតិវិធី​ស្មុគស្មាញ​សម្រាប់​អ្នក​វិនិយោគ​ជា​មុន​សិន ទើប​អាច​ទាក់ទាញ​អ្នក​រកស៊ី​មកពី​បណ្ដា​ប្រទេស​សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន។

លោក ប៉ោ មករា៖ «បើសិនជា​គ្រាន់តែ​ដើរ​គោះទ្វារ ទៅដល់​អឺរ៉ុប​ក្តី ទៅដល់​អាមេរិក​ឬក៏​បណ្ដា​ប្រទេស​សេរី​ផ្សេងៗ​ក្តី បើ​យើង​មិនបាន​សំអាត​ផ្ទះ​របស់​យើង មិន​បាន​តុបតែង​ផ្ទះ​ឱ្យ​ល្អ ហើយ​គិតតែ​ពី​ដើរ​គោះទ្វារ​ហៅ​គេ ខ្ញុំ​គិតថា​ប្រហែលជា​មិនបាន​ផលប្រយោជន៍​ធំដុំ​មក​ឱ្យ​ប្រទេសជាតិ​ទេ​។ ដូច្នេះ​អ្វី​ដែល​កម្ពុជា គួរ​ដោះស្រាយ​មុនដំបូង​គេ​បង្អស់ គឺ​ពាក់ព័ន្ធ​និង​បញ្ហា​អំពើពុករលួយ ហើយ​ទី​ពីរ​គឺ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​និង​លក្ខខណ្ឌ​លំហ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»

សេចក្ដីប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា (CDC) កាលពី​ថ្ងៃទី​១០ ខែមិថុនា ឱ្យ​ដឹង​ថា តួលេខ​នៃ​អ្នក​មក​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា ក្នុង​ខែឧសភា​ឆ្នាំ​២០២៤ ចិន​នាំមុខ​គេ គឺ​ជិត​៥០ (៤៩,៦៧) ភាគរយ​។ ក្រៅពីនោះ អ្នក​វិនិយោគ​មកពី​ប្រទេស​សិង្ហបុរី (Singapore) មាន​ជាង​១០ (១០,១៥) ភាគរយ អូស្ត្រាលី (Australia) ជាង ២ (,៣៣)​ភាគរយ កូរ៉េខាងត្បូង (South Korea) ជាង​២ (,០៥)​ភាគរយ និង​សហរដ្ឋអាមេរិក ជិត ​១(,៦៣)​ភាគរយ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។