សង្គមស៊ីវិល ​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​កែលំអ​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​សង្គម​ឡើង​វិញ

ដោយ យន់ សាមៀន
2022.11.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
សង្គមស៊ីវិល ​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​កែលំអ​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​សង្គម​ឡើង​វិញ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។
រូប៖ RFA

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល និង​អ្នក​សិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់ សំណូមពរ​រដ្ឋាភិបាល​កែ​លម្អ និង​លើក​កម្ពស់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​សង្គម ជំនួស​ឱ្យ​ការដំឡើង​ឋានន្តរស័ក្តិ​មន្ត្រី​តុលាការ។ ពួកគេថា រដ្ឋាភិបាល​គួរផ្ដល់​អំណាច​ដល់​ស្ថាប័ន​តុលាការ ឱ្យ​មាន​ឯករាជភាព និង​លុបបំបាត់​ការ​សូកប៉ាន់ ជាជាង​មាន​មន្ត្រីយុត្តិធម៌​ច្រើន ​តែ​ដំណើរការ​នីតិរដ្ឋ​កាន់​តែ​ធ្លាក់​ចុះ

មន្ត្រីសង្គម​ស៊ីវិល និង​អ្នក​សិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់​លើក​ឡើង​ថា ទោះបី​កម្ពុជា​មាន​មន្ត្រី​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ច្រើន​យ៉ាង​ណា​ក្ដី ក៏មិន​អាច​លើក​កម្ពស់​នីតិរដ្ឋ​នៅកម្ពុជា​បាន​នោះ​ឡើយ ដរាបណា​រដ្ឋាភិបាល​ជ្រៀតជ្រែក​ចូល​កិច្ចការងារ​តុលាការ

ការលើកឡើង​នេះធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហមុនី បាន​ត្រាស់​បង្គាប់​ដំឡើង​ឋានន្តរស័ក្តិ និង​ថ្នាក់​ដល់​ព្រះរាជអាជ្ញា​ចំនួន ១១១រូប និង​ចៅក្រម​ចំនួន ១៧០រូប កាលពី​ថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា។ ក្នុងនោះ​ក៏មាន​ចៅក្រម សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​លោក រស់ ពិសិដ្ឋ  ដែល​មាន​ស្នាដៃ ចោទប្រកាន់​និង​កាត់ទោស​អតីត​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ពី​បទ​រួមគំនិតក្បត់​ ជា​ច្រើន​នាក់​ផង​ដែរ

ប្រធាន​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក លោក នី សុខា ប្រាប់​វិទ្យុអាស៊ីសេរី​នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា​ថា ស្របពេលដែល​នីតិរដ្ឋ​នៅកម្ពុជា​មាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​ទាប​ស្ទើរ​បាត​តារាង​ រដ្ឋាភិបាល​គួរ​ងាក​មក​ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​សង្គម​ឡើង​វិញ។ លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវផ្ដល់​អំណាច​ដល់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ស្រប​ទៅ​តាម​ច្បាប់​ចែងក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​ថា​តុលាការ​ជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យទន្ទឹម​គ្នា​នេះ អំពើ​ពុករលួយ​នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធតុលាការ​ក៏​ជាមូល​ហេតុ​ដែល​ធ្វើឱ្យ​មាន​អយុត្តិធម៌​សង្គម​កើត​ឡើង​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង​ផងដែរ។ លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​គួរតែលុប​បំបាត់​អំពើពុករលួយ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​តុលាការ​ជា​មុន​សិន មុន​និង​តែងតាំង ឬដំឡើង​ឋានន្តរស័ក្តិ​ដល់​មន្ត្រី ដោយ​ផ្អែកលើ​សមត្ថភាព និង​ស្នាដៃ ដើម្បី​លើកស្ទួយ​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​ឡើង​វិញ៖

«យើងឃើញថា តុលាការយើង​គឺជាតុលាការ​មួយដែល​មិនទាន់​អនុវត្តបាន​នូវតួនាទី​ក្នុងជំហរ​ឯករាជ្យ​ទៅតាមអ្វីដូច​មានចែង​នៅក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែលថា​អំណាច​ឯករាជ្យ​ដាច់ពី​អំណាច​នីតិប្រតិបត្តិ និង​អំណាច​នីតិបញ្ញត្តិ​ហ្នឹង​ទេព្រោះអីតុលាការ​យើង​ស្ថិត​នៅក្នុងការ​គ្រប​ដណ្ដប់​ទៅ​ដោយ​នីតិប្រតិបត្តិ​ជា​ពិសេស។ អ៊ីចឹងយើង​មិនទាន់​ឃើញមាន​ភាព​ឯករាជ្យ​របស់​តុលាការ»

របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ២០២២​របស់​អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក (WPJ) បាន​បង្ហាញ​ថា កម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​ចំណាត់​ថ្នាក់ទី​១៣៩ ក្នុងចំណោម១៤០​ប្រទេស​លើ​ពិភពលោក នៃ​ការ​គោរព​នីតិរដ្ឋនេះគឺ​ជាចំណាត់​ថ្នាក់​មួយ​ទាប​បំផុត ដែលបង្ហាញ​ឱ្យឃើញថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​គ្មានការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស កំណើន​នៃ​អយុត្តិធម៌​សង្គម អំពើពុករលួយ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​តាម​របៀប​ផ្ដាច់ការ

ជុំវិញ​រឿង​នេះ វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ពុំទាន់​សុំការ​បំភ្លឺ​ពី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​លោក ជិន ម៉ាលីន បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ​នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា។

អ្នកសិក្សា​ផ្នែកច្បាប់​លោក វ៉ន ចាន់ឡូត វិញ​យល់​ឃើញ​ថា ការដំឡើង​ឋានន្តរស័ក្តិ ដល់​មន្ត្រី​ក្នុង​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​ជិត​៣​រយ​នាក់​រូបនេះ ធ្វើឡើង​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ប៉ះប៉ូវ ឬជាផ្តល់​ផលប្រយោជន៍​នយោបាយ។ លោកថា មន្ត្រីដែល​ទើបដំឡើង​ឋានន្តរស័ក្តិនោះ ខ្លះធ្លាប់​ចោទ​ប្រកាន់​លើ​សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជន​បរិស្ថាន និង​អ្នកទោស​មនសិការលោក​ស្នើឲ្យ រដ្ឋាភិបាល​គួរកែលម្អ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​កន្លែង​មួយ​កក់ក្ដៅ​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ៖

«ហើយ​ដើម្បី​ធានថា ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់ជាតិ​គឺ​ដើម្បី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​ហ្នឹង ការ​ធានា​បាន​នូវ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​មួយ​ដែល​ល្អ​ត្រឹមត្រូវ ដែល​អាច​ស្វែងរក​ការ​ពិត​សម្រាប់​សង្គម​បាន គឺវាពិតជា​រួមចំណែក​ធានា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទូទៅ​ក៏ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​ ពីការ​ដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ហ្នឹង​ប្រកប​ដោយ​សមធម៌ និង​សមភាព»

វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ពុំទាន់​អាច​សុំការ​បំភ្លឺពី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​លោក ជិន ម៉ាលីន ជុំវិញ​សំណើ​របស់​មន្រ្តី​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។