CCHR​ជំរុញ​សាលាឧទ្ធរណ៍​ដោះស្រាយ​បន្ទាន់ ករណី​ជនជាប់ចោទ​គ្មាន​មេធាវី និង​អវត្តមាន​ពេល​សវនាការ

ដោយ វ៉ែន សុមេធ
2020-04-23
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
សាលាឧទ្ធរណ៍-មហា​អយ្យការ
សាលាឧទ្ធរណ៍-មហា​អយ្យការ
RFA

មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា (CCHR) ជំរុញ​ឱ្យ​សាលាឧទ្ធរណ៍ ដោះស្រាយ​ករណី​ជនជាប់ចោទ​ក្នុង​បទ​ព្រហ្មទណ្ឌ គ្មាន​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី និង​អវត្តមាន​ក្នុង​សវនាការ​។ មន្ត្រី​សាលាឧទ្ធរណ៍ ទទួលស្គាល់​ថា សាលាឧទ្ធរណ៍ មាន​ចំណុច​ខ្វះខាត​មួយ​ចំនួន​តូច ប៉ុន្តែ​បដិសេធ​ការរិះគន់​ផ្សេងទៀត​របស់ អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​នោះ​ថា មិន​ត្រឹមត្រូវ។

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា រកឃើញ​ថា ក្នុង​ចំណោម​ជនជាប់ចោទ ៣១៦​នាក់ នៃ​សំណុំរឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ ២១៦​រឿង ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ​២០១៩ មាន​ជនជាប់ចោទ​៨០​នាក់​គ្មាន​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី ក្នុង​សំណុំរឿង​បទមជ្ឈិម និង​៥៩​នាក់ អវត្តមាន​ក្នុង​ពេល​សវនាការ ដោយសារ​ទទួល​ដំណឹង​កាលបរិច្ឆេទ​សវនាការ​ខុសពេល​វេលា និង​គ្មាន​មធ្យោបាយ​ដឹកជញ្ជូន​ជនជាប់ចោទ មក​ចូលរួម​សវនាការ​ជាដើម។អ្នក​សម្របសម្រួល​គម្រោង នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន ស៊ាងហាក់ បន្ថែម​ថា បើ​ទោះ ជា​គ្មាន​មេធាវី ឬ​អវត្តមាន​ជនជាប់ចោទ​ក្នុង​សវនាការ នៅ​សាលាឧទ្ធរណ៍ មិន​ខុសច្បាប់​ជាតិ​ក៏ដោយ តែ​ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ គឺ​ខុស​នឹង​គោលការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស របស់​អន្តរជាតិ ដែល​កម្ពុជា ព្រម​ទទួល​យក​ធ្វើជា​ច្បាប់ នោះ ត្រូវ​អនុវត្ត​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ។

អ្នក​សិទ្ធិមនុស្ស​រូប​នេះ យល់​ថា តួលេខ​ជន​ជាប់ឃុំ​គ្មាន​មេធាវី និង​អវត្តមាន​នៅ​សវនាការ ដែល​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា រក​ឃើញ​នៅតែ​ជា​តួលេខ​ចោទ​ជា​បញ្ហា និង​ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​ការ​ដោះស្រាយ​ជា​បន្ទាន់៖«​បើ​ធៀប​នឹង​ចំនួន​ដែល​យើង​សង្កេតការណ៍ ហើយ​ធៀប​នឹង​ចំនួន​ជនជាប់ចោទ យើង​ឃើញ​ថា ជា​ទំហំ​មួយ​នៅតែ​ជា​បញ្ហា​គួរតែ​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ ឱ្យ​បាន​បន្ទាន់​ដើម្បី​ជា​ការ​គោរព​ទៅដល់​សិទ្ធិ​របស់​ជនជាប់ចោទ ដែល​សិទ្ធិ​គាត់​នេះ ត្រូវ​បាន​ធានា​ដោយ​ច្បាប់​ជាស​កល​។ អ៊ីចឹង​បញ្ហា​នេះ គួរតែ​ជា​បញ្ហា​មួយ ដែល​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ»

ឆ្លើយតប​ការ​រក​ឃើញ​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា អ្នកនាំពាក្យ​សាលាឧទ្ធរណ៍​ភ្នំពេញ លោក ទូច ថារិទ្ធិ ទទួលស្គាល់​ថា សាលាឧទ្ធរណ៍​មាន​ចំណុច​ខ្វះខាត​ខ្លះ។ លោក​បន្ត​ថា មុន​ពេល​សវនាការ ចៅក្រម​ឧទ្ធរណ៍ សុទ្ធតែ​បាន​ផ្ដល់​សិទ្ធិ​ឱ្យ​ជនជាប់ចោទ រក​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​។ តែ​ករណី​ខ្លះ ជនជាប់ចោទ​ខ្វះ​លទ្ធភាព​ជួល​មេធាវី ហើយ​បាន​ពឹង​ពាក់​ទៅ​អង្គការ​ផ្សេងៗ។

លោក​អះអាង​ថា ចំពោះ​រឿង​ក្ដី ព្រហ្មទណ្ឌ​វិញ ទាល់​តែ​មាន​មេធាវី ទើប​ចៅក្រម​បើកសវនាការ​កាត់ក្ដី​។ ឯ​ករណី ជន​ជាប់ឃុំ​ខកខាន​ចូលរួម​សវនាការ លោក ទូច ថារិទ្ធិ ថា ចៅក្រម​បាន​កោះហៅ​ជន​ជាប់ឃុំ​ទាំងអស់ លើកលែងតែ​ករណី​ជន​ជាប់ឃុំ បោះបង់​សិទ្ធិ​ចូលរួម​។ ចំពោះ​ការ​ដឹក​ជន​ជាប់ឃុំ ខុស​កាលបរិច្ឆេទ និង​គ្មាន​មធ្យោបាយ​ដឹក​ជន​ជាប់ឃុំ​ពី​ពន្ធនាគារ មក​ចូលរួម​សវនាការ​ឧទ្ធរណ៍​នោះ​លោក ថា ជា​ភារៈ​របស់​អគ្គនាយកដ្ឋាន​ពន្ធនាគារ៖ «ការណ៍​ដែល​(​អង្គការ​)​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ហ្នឹង គាត់​បាន​ធ្វើ​ការអង្កេត​ហ្នឹង មិនមែន​ទើបតែ​ធ្វើការ​អង្កេត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៩​ទេ។ យោង​ទៅ​តាម​ការអង្កេត​របស់​គាត់ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​កន្លង​ៗ​មក​ដែរ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ឃើញ​ដែរ​។ ប៉ុន្តែ​ចំណុច​ខ្លះ​ក៏​ជា​ចំណុច​មួយ ចំណុច​ដែល​ខ្ញុំ​ទទួល​ស្គាល់​ថា វា​មាន​ចំណុច​ខ្វះខាត​មួយ​ចំនួន​តូច​។ ប៉ុន្តែ​ចំណុច​ខ្លះ វា​មិន​ស្រប​ទៅ​តាម​អ្វី​ជា​គោលការណ៍​នៃ​ការ​លើកឡើង​របស់​គណៈកម្មការ​សិទ្ធិមនុស្ស​(​អង្គការ​)​នោះ​ទេ​។ តួយ៉ាង​ជាក់ស្ដែង ដូច​បញ្ហា​ដែល​លើកឡើង​ថា នៅ​ក្នុង​សវនាការ​១៩%​ហើយ​និង​២៥%​ទាំងអស់​នៃ​ជនជាប់ចោទ​អត់​មាន​មេធាវី​អ្វី​ហ្នឹង ប៉ុន្តែ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ​រាល់​នីតិវិធី​ដំណើរការ​ទាំងអស់​នេះ គឺ​មាន​មេធាវី ចៅក្រម​មុននឹង​ធ្វើការ​ដំណើរ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទឧក្រិដ្ឋ​និង​បទមជ្ឈិម គឺ​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​មេធាវី​ដាច់ខាត​តែម្ដង»

បើ​ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា ចុះផ្សាយ​ក្នុង​ព្រឹត្តិបត្រ​ថា សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​មេធាវី និង​ការ​ចូលរួម​របស់​ជន​ជាប់ឃុំ ក្នុង​សវនាការ​ជា​រឿង​សំខាន់​ណាស់ សម្រាប់​ការ​ជំនុំជម្រះ ដោយ​យុត្តិធម៌​។ មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា ថា នីតិវិធី​ច្បាប់ អាច​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ និង​មានការ​ភាន់ច្រឡំ​។ បើ​គ្មាន​មេធាវី​តំណាង ឱ្យ​បុគ្គល​ដែល​រង​ការ​ចោទ​ក្នុង​រឿងក្ដី ព្រហ្មទណ្ឌ ជនជាប់ចោទ ទំនងជា​ត្រូវ​ខាត​ប្រយោជន៍​។​

អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​មួយ​នេះ ជំរុញ​អាជ្ញា​ធរមាន​សមត្ថកិច្ច គួរ​ផ្ដល់​មេធាវី ដោយ​គ្មាន​ការ​បង់​សេវា ចំពោះ​បុគ្គល​រង​ការ​ចោទ​ក្នុង​រឿងក្ដី​ព្រហ្មទណ្ឌ ដែល​ខ្វះ​លទ្ធភាព​ជួល​មេធាវី​។ ឯ​ការ​ជំនុំជម្រះ​ដោយ​គ្មាន​វត្តមាន​ជនជាប់ចោទ គឺជា​ការ​រាំងស្ទះ​លទ្ធភាព របស់​ជនជាប់ចោទ ដើម្បី​ការពារ​ខ្លួន ហើយ​ការ​ជម្រះ​បែបនេះ ជា​សវនាការ​មិន​ស្របតាម​នីតិវិធី នៃ​ច្បាប់​ឡើយ។

មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​អំពាវនាវ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល និង​ចៅក្រម​ឧទ្ធរណ៍ ត្រូវ​ធានា​ការអនុវត្ត ឱ្យ​សាលាឧទ្ធរណ៍ និង​អគ្គនាយកដ្ឋាន​ពន្ធនាគារ ពិគ្រោះ​យោបល់ និង​សម្របសម្រួល​គ្នា ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ភស្តុភារ និង​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​គ្នា​ឱ្យ​បាន​ឆាប់រហ័ស ពិសេស​ធានា​ថា ការ​បញ្ជូន​ជន​ជាប់ឃុំ ទៅកាន់​មហា​អយ្យការ​សាលាឧទ្ធរណ៍ ត្រូវ​ធ្វើ​ឱ្យ​ត្រឹមត្រូវ​តាម​កាលបរិច្ឆេទ ទាន់​ពេល​វេលា​។ ឯ​ចៅក្រម​ឧទ្ធរណ៍ គួរ​ពន្យារពេល​សវនាការ ប្រសិនបើ​ជនជាប់ចោទ​អវត្តមាន បើ​ទោះ​ជា​មាន​មេធាវី​តំណាង​ក៏ដោយ វៀរលែងតែ​ករណី​ជន​ជាប់ឃុំ​បោះបង់​សិទ្ធិ​ចូលរួម​សវនាការ ជា​ផ្លូវការ​។ មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា ក៏​ជំរុញ​ឱ្យ​ចៅក្រម គោរព​សិទ្ធិ​មេធាវី ជា​លក្ខណៈ​សកល ដូច​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល