សង្គម​ស៊ីវិល​ថា ចំណាត់ថ្នាក់​បាត​តារាង​ផ្នែក​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ការ​ពិត

ដោយ សុជីវី
2022.11.03
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
សង្គម​ស៊ីវិល​ថា ចំណាត់ថ្នាក់​បាត​តារាង​ផ្នែក​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ការ​ពិត កញ្ញា សេង ធារី នៅ​មុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាល​ពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០២២។
រូប៖ ពលរដ្ឋផ្ដល់ឱ្យ

អ្នកវិភាគ និង​អ្នកជំនាញ​ចាត់ទុក​ការ​រក​ឃើញ​របស់​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក (WJP) ដែល​បាន​ដាក់​ចំណាត់ថ្នាក់​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា​ឱ្យ​ស្ថិតនៅ​បាត​តារាង​ជាថ្មី​ម្ដងទៀត​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២២ នេះ​ថា​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ស្ថានភាព​ពិត។

គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក របស់​បណ្ដុំ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ច្រើន​បាន​រក​ឃើញ​ថា​កម្ពុជា​បាន​ធ្លាក់​ពិន្ទុ បន្ថែម​ទៀត​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០២២​នេះ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​ក្រីក្រ​មួយ​នេះ​ជាប់​ចំណាត់​ស្ទើរ​ចុងប៉ូច​គេ​ផ្នែក​នីតិរដ្ឋ គឺ​ចំណាត់ថ្នាក់​១៣៩ ក្នុង​ចំណោម​១៤០​ប្រទេស។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ អ្នក​សិក្សា​ច្បាប់ និង​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​អះអាង​ថា រដ្ឋាភិបាល​មិន​គួរ​ប្រកែក ឬ​បដិសេធ​ចោល​ចំណាត់ថ្នាក់​នីតិរដ្ឋ ដែល​រក​​​​​​ឃើញ​ដោយ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក​ថា​បន្ត​ធ្លាក់ចុះ​បន្ត​ទៀត​នេះ ព្រោះ​ស្ថានភាព​ជាក់ស្ដែង​បាន​បង្ហាញ​ច្បាស់លាស់​ណាស់​ទៅ​ហើយ។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ លោក​បណ្ឌិត សេង សារី ចង្អុល​បង្ហាញថា​កម្ពុជា​មិន​អាច​បាន​ចំណាត់ថ្នាក់​គ្រាន់បើ​ក៏​ដោយសារតែ​នីតិ​មាត់​នៅតែ​ជា​ស្នូល នៃ​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​ជំនួស​ឱ្យ​ពាក្យ​ថា នីតិរដ្ឋ។

លោក សេង សារី៖ «ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​កម្ពុជា​ឬក៏​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​កម្ពុជា​ហ្នឹង​គឺ​ត្រូវ​បាន​ពលរដ្ឋ​មិនមែន​តែ​អន្តរជាតិ​ទេ សូម្បីតែ​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​ហ្នឹង​ក៏​មិន​ទទួលស្គាល់ ឬឹ​ង​តែ​មិន​ហ៊ាន​ប្រើ​សេវា​យុត្តិធម៌​របស់​ជាតិ​ទៅទៀត រហូតដល់​អ្នកស្រុក​មួ​យ​ចំនួន​ហ្នឹង ឆ្លើយ​ថា ប្រសិនបើ​មាន​ជម្លោះ​អី​ល្មមៗ ឬ​មាន​ជម្លោះ​គ្នា​ដាច់​ខាត​កុំ​ទៅ​ឡើង​តុលាការ»

ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកវិភាគ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២៦ ខែ​តុលា ដែល​បង្ហាញ​ថា ពិន្ទុ​នៃ​ការគោរព​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា​ធ្លាក់ចុះ​ចំនួន ២% ពី​ឆ្នាំ​ចាស់ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់ទាប​ជាងគេ​បំផុត​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ខាងកើត និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក គឺ​ធ្លាក់​ទៅ​លេខ​រៀង​ទី ១៥ ក្នុងចំណោម ១៥​ប្រទេស​។ ចំណែក​ចំណាត់ថ្នាក់​ក្នុង​ពិភពលោក​វិញ កម្ពុជា​បាន​ចំណាត់ថ្នាក់​បាត​តារាង​គឺ​នៅ ទី​១៣៩ ក្នុងចំណោម ១៤០​ប្រទេស គឺ​គ្រាន់បើ​តែ​ជាង​ប្រទេស វេណេហ្ស៊ុយអេឡា ( Venezuela) តែមួយ​ប៉ុណ្ណោះ។

កាលពី​ឆ្នាំ ២០២១ ចំណាត់ថ្នាក់​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា​ទាប​នៅ​បាត​តារាង​ដែរ គឺ​លេខ​រៀង ១៣៨ ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ចំនួន ១៣៩ ។​

របាយការណ៍​ស្ដីពី​សន្ទស្សន៍​នីតិរដ្ឋ​ប្រចាំឆ្នាំ ២០២២ របស់​អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក (WJP) ដដែល​បង្ហាញ​ថា ប្រទេស​ដែល​គោរព​នីតិរដ្ឋ​ល្អ​ជាងគេ​បំផុត គឺ​ប្រទេស​ដាណឺម៉ាក (Denmark) ទី​២ គឺ​ប្រទេស​ន័រវែ (Norway) បន្ទាប់មក ហ្វាំងឡង់ (Finland) និង​ស៊ុយអែត (Sweden) ។ ផ្ទុយ​ពី​នេះ​ប្រទេស​ដែល​មាន​ការគោរព​នីតិរដ្ឋ​ទាប​ជាងគេ​បំផុត​នៅ​លើ​ពិភពលោក គឺ​ប្រទេស វ៉េណេស៊ុយអេឡា (Venezuela) ហើយ​ទី​២​គឺ​កម្ពុជា បន្ទាប់​មក​គឺ​អាហ្វហ្គានីស្ថាន (Afghanistan)

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងយុត្តិធម៌ និង​គណៈកម្មការ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​រដ្ឋាភិបាល លោក ជិន ម៉ាលីន បាន​សរសេរ​នៅ​លើ​ហ្វេសប៊ុក​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​៣០ ខែ​តុលា ថា របាយការណ៍​នេះ​កុហក​មិន​ឱ្យ​គេ​ជឿ​តែម្តង។ លោក​ថា ប្រទេស​ខ្លះ​ដែល​លោក​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ កំពុង​មាន​បញ្ហា​សង្គ្រាម និង​វិបត្តិ​ជនភៀសខ្លួន ប្រទេស​ខ្លះទៀត​មាន​បក្ស​តែមួយ​មិន​មាន​ការ​បោះឆ្នោត ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ដឹកនាំ​ដោយ​របប​យោធា និង​រដ្ឋប្រហារ តែ​បែរជា​ទទួល​បាន​ចំណាត់​នៅ​លើ​កម្ពុជា​ទៅវិញ។

លោក ជិន ម៉ាលីន បាន​អះអាង​ដដែលៗ​បែប​នេះ​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ជាប់ៗ​គ្នា​មក​ហើយ​។ លោក​ថែមទាំង​ធ្លាប់​អះអាង​ថា នឹង​ជួប​ជជែក​ជាមួយ​តំណាង​អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក​នេះ​ទៀត ប៉ុន្តែ​ពុំមា​ន​ព័ត៌មាន​ថា តើ​លោក​បាន​ជួប​តំណាង​ណា​ម្នាក់​នៅឡើយ​ទេ​មក​ដល់​ពេល​នេះ។

បើទោះជា​យ៉ាងណា របាយការណ៍​របស់ WJP បាន​បង្ហាញ​ច្បាស់​ពី​កត្តា​ចម្បងៗ​ចំនួន​៨ ដែល​កំណត់​ពិន្ទុ​ដំណើរការ​សន្ទស្សន៍​នីតិរដ្ឋ ក្នុង​នោះ​រួមមាន ដែន​កំណត់​អំណាច​រដ្ឋាភិបាល ការ​លុបបំបាត់​អំពើពុករលួយ រដ្ឋាភិបាល​បើកទូលាយ សិទ្ធិ​ជា​មូលដ្ឋាន សណ្ដាប់ធ្នាប់ និង​សន្តិសុខ​សង្គម ការ​ពង្រឹង​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ យុត្តិធម៌​ផ្នែក​រដ្ឋប្បវេណី និង​យុត្តិធម៌​ផ្នែក​ព្រហ្មទណ្ឌ​។ គ្រប់​ចំណុច​គន្លឹះ​ទាំងនេះ​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណាត់ថ្នាក់​បាត​តារាង​ស្ទើរ​តែ​ទាំងអស់ គឺ​ចន្លោះ​ពី​១៣៥ ទៅ​១៤០ ក្នុងចំណោម​១៤០​ប្រទេស​។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ផ្នែក​សណ្ដាប់ធ្នាប់ និង​សន្តិសុខ​សង្គម កម្ពុជា​ស្ថិតនៅ​កម្រិត​មធ្យម​គឺ​នៅ​ចំណាត់ថ្នាក់​ទី ៩៩។

ត្រង់​ចំណុច​ដែន​កំណត់​អំណាច​រដ្ឋាភិបាល និង​រដ្ឋាភិបាល​បើកទូលាយ លោក បណ្ឌិត សេង សារី បញ្ជាក់​ថា ការបែងចែក​អំណាច​រវាង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋាភិបាល រដ្ឋសភា និង​តុលាការ​មានតែ​នៅ​លើ​ក្រដាស​ប៉ុណ្ណោះ ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង បុរស​ខ្លាំង លោក ហ៊ុន សែន អាច​ប្រើប្រាស់​ស្ថាប័ន​ទាំង ៣​នេះ​បាន​ដោយ​ងាយ។

សេង សារី៖ «ច្បាប់​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​បង្កើត​ឡើង ដោយ​សភា​ឯក​បក្ស ឬ​ច្បាប់​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​បង្កើត​ឡើង ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ទៅ​ហ្នឹង​តម្រូវការ​របស់​ក្រុម​ណាមួយ​ដែល​មិន​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ត្រូវ​ការ​រួម​របស់​ជាតិ អាហ្នឹង​គេ​រាប់​ថា ជា​នីតិ​មាត់​ផង​ដែរ»

លោក សេង សារី រម្លឹក​ទៀត​ថា មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​អាច​ប្រើ​រដ្ឋសភា​ឯក​បក្ស​ឱ្យ​កែប្រែ​ច្បាប់ និង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ក្រុម​បក្ស​កាន់អំណាច​តែមួយ​មុខ​គត់។

ជាអាទិ៍​រដ្ឋសភា​បាន​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ជា​លើក​ទី​១០ កាលពី​ខែ​កក្កដា កន្លងទៅ ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​កាត់បន្ថយ​អំណាច​រដ្ឋសភា​ខ្លួនឯង។

បើ​ទោះ​ជា​មានការ​វាយតម្លៃ​ថា មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​រំលោភ​អំណាច​សភា​ក្ដី ក៏​លោក ហ៊ុន សែន នៅតែ​មានមុខ​អួតអាង​ជា​សាធារណៈ​ថា​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា​មានអំណាច​ជាង​ប្រទេស​មួយចំនួន​រាប់ទាំង​ប្រទេស​អង់គ្លេស និង​ម៉ាឡេស៊ី (Malaysia) ព្រោះ​ការបង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ទៅ​សុំ​ការ​ទុកចិត្ត​ពី​រដ្ឋសភា។

យ៉ាងណាក្ដី​មក​ដល់​ពេល​នេះ​អំណាច​នៅតែ​ស្ថិត​ក្នុង​ដៃ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដដែល​ព្រោះ​សមាជិក​សភា​ឯក​បក្ស​ទំនង​មិន​ហ៊ាន​ក្អក​នឹង លោក ហ៊ុន សែន តទៅ​ទៀត​ដែរ​ព្រោះ​ច្បាប់​បោះឆ្នោត​កំណត់​ថា ពួកគេ​អាច​បាត់បង់​សមាជិកភាព​ពី​សភា ប្រសិនបើ​បាត់បង់​សមាជិកភាព​ពី​គណបក្ស។

ងាក​មក​បញ្ហា​សិទ្ធិ​សេរីភាព​មូលដ្ឋាន​វិញ​ប្រធាន​សមាគម​អាដហុក (Adhoc) លោក នី សុខា គូសបញ្ជាក់​ថា នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ​របាយការណ៍​អង្គការ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ រួមទាំង​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ផង សុទ្ធតែ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​សេរីភាព​មូលដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ សិទ្ធិ​នយោបាយ​បាន​ធ្លាក់ចុះ​។ លោក​បន្ត​ថា កម្ពុជា​ត្រូវ​ហ៊ាន​ទទួលស្គាល់​ពី​ការ​ធ្លាក់ចុះ​នេះ ទើប​អាច​រក​ផ្លូវ​ត្រូវ​ឃើញ។

លោក នី សុខា៖ «ដូច្នេះ​ប្រសិនបើ​មានការ​អះអាង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ថា ជា​អ្វី​ដែល​ពុំបាន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ការពិត អ៊ីចឹង​យើង​ឃើញ​ហើយ​អ្នកជំនាញ​ទាំងអស់ ទាំង​អ្នកជំនាញ​ជាតិ ទាំង​អន្តរជាតិ លើ​វិស័យ​សិទ្ធិមនុស្ស លើ​វិស័យ​ច្បាប់​ទាំងអស់​ហ្នឹង អ៊ីចឹង​សុទ្ធតែ​អ្នក​ទាំង​អស់ហ្នឹង​ហាក់ដូចជា​មិន​មាន​ជំនាញ​សម្រាប់​ធ្វើការ​រឿង​ហ្នឹង​នេះ​បើ​យើង​ទាញ​បញ្ច្រាស​ទៅវិញ ហ្នឹង​បើ​យើង​ក្រឡេក​ទៅ​មើល​អីចឹង​វិញ»

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា ការ​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ​កើតឡើង​ជាទូទៅ ព្រោះ​ការ​បង្ក្រាប​ការ​ជួប​ប្រជុំ​កើតមាន​ហូរហែ​នៅ​តាម​ដងផ្លូវ​។ ចំណែក​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​នយោបាយ​មិនបាន​ថមថយ​ទេ​ចាប់តាំងពី​ការ​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៧​។ សកម្មជន​នយោបាយ សកម្មជន​សង្គម អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​ត្រូវ​គេ​លប​វាយ​ធ្វើបាប សម្លាប់ និង​កាត់ទោស​ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគា​រទាំង​ក្រុមៗ ដោយសារ​និន្នាការ​នយោបាយ និង​ការអនុវត្ត​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​របស់​ពួកគេ។

រីឯ​នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី លើកឡើង​ថា បញ្ហា​អំពើពុករលួយ​នៅតែ​បន្ត​ចាក់ឫស​តាំងពី​ថ្នាក់​ជាតិ​ដល់​កម្រិត​មូលដ្ឋាន​។ លោក​មើល​ឃើញ​ថា អំពើពុករលួយ ដែល​មិនបាន​ដោះស្រាយ​សោះ​គឺ​អំពើពុករលួយ​ផ្នែក​នយោបាយ ហើយ​បញ្ហា​នេះ​អាច​បន្ត​កើនឡើង​នៅពេល​កម្ពុជា​ត្រៀម​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣។

លោក ប៉ិច ពិសី៖ «(អំពើ​ពុករលួយ​)​ផ្នែក​នយោបាយ​សំដៅ​ទៅលើ​ការ​ធ្វើ​ការ​ប្រទាក់ក្រឡា​គ្នា​រវាង​អ្នក​ដែល​មាន​អំណាច​ហើយ​និង​អ្នក​ដែល​មាន​ផលប្រយោជន៍​ដទៃ​ទៀត ដើម្បី​កេងប្រវ័ញ្ច​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ ហើយ​ធានា​ថា ពួកគាត់​នៅតែ​ប្រើប្រាស់​អំពើពុករលួយ​នៅក្នុង​ការ​បន្ត​ដឹកនាំ​រដ្ឋ​ផ្សេងៗ»

ចំណែក​នៅក្នុង​ផ្នែក​ការ​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ការ​ធានា​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​វិញ អ្នក​សិក្សា​ច្បាប់ លោក វ៉ន ចាន់ឡូត វិញ​មាន​ទស្សនៈ​ថា ពលរដ្ឋ​ទូទៅ​ពិបាក​នឹង​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​ពី​ស្ថាប័ន​តុលាការ និង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា។ លោក​ថា ចាំបាច់​ដែល​ត្រូវ​កែប្រែ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌ ដែល​ជោគជាំ​ដោយ​អំពើពុករលួយ និង​ស្ថិត​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​អ្នក​នយោបាយ។

លោក វ៉ន ចាន់ឡូត៖ «មានតែ​ការគោរព​ទៅតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដោយ​ក្នុង​នោះ​គឺ​ត្រូវ​ប្រគល់ នូវ​អំណាចតុលាការ​ទៅ​ឱ្យ​ឧត្ដមក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គចៅក្រម​ជា​អ្នកធ្វើការ​ទៅលើ​ហ្នឹង»

គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក​បញ្ជាក់​នៅ​ក្នុង​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ថា គេ​បាន​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​ផ្ទាល់​នៅ​កម្ពុជា ដោយ​ពិនិត្យ​ស្ថានភាព​ជាក់ស្ដែង និង​បាន​សាកសួរ​គ្រួសារ​ខ្មែរ​ជាង​១​ពាន់​គ្រួសារ រួម​នឹង​អ្នក​ជំនាញ​តាម​វិស័យ​ផ្សេងៗ​ជាច្រើន​នាក់​ផ្សេង​ទៀត។

បើទោះបី​ជា​មាន​ការ​រក​ឃើញ​របស់​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក រួម​នឹង​តឹកតាង ដែល​អ្នក​សិទ្ធិមនុស្ស និង​អ្នកជំនាញ​បាន​ជួបប្រទះ​ជាក់ស្ដែង​ក៏ដោយ​ក៏​របាយការណ៍ ដែល​សំដៅ​ដល់​ការរិះគន់​ការដឹកនាំ​នៅពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មិន​ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​ស្វាគមន៍ ដើម្បី​យក​ទៅ​កែតម្រូវ​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ថានភាព​បាន​ប្រសើរ​ឡើយ ក្នុង​នោះ​រួម​ទាំង​ការ​រក​ឃើញ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ផង។

ទាក់ទង​នឹង​ផលវិបាក​ពី​ទម្លាប់​បដិសេធ​មិន​ទទួល​ការ​រិះគន់​ដោយ​របាយការណ៍​របស់​ស្រាវជ្រាវ​ទាំង​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​នេះ អ្នកស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាស្ថាន​ខ្មែរ​សម្រាប់​សហប្រតិបត្តិ​ការ និង​សន្តិភាព លោក វណ្ណ ប៊ុនណា មើល​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​អាច​ជួប​ផលវិបាក​ជាច្រើន ទាំង​ផ្នែក​ការទូត និង​ពាណិជ្ជកម្ម នៅពេល ដែល​បន្ត​បដិសេធ​ចោល​របាយការណ៍ ដែល​មាន​លក្ខណៈ​វិទ្យាសាស្ត្រ​បែបនេះ។

លោក វណ្ណ ប៊ុនណា៖ «ក្រុមហ៊ុន​ដែល​នៅក្នុង​ប្រទេស​ជឿនលឿន ឬក៏​គេ​គោរព​ច្បាប់​ច្រើន គេ​នឹង​ខ្លាច​រអា​ណាស់​ក្នុង​ការ​ទៅ​វិនិយោគ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ដែល​វិនិយោគ​ទន់ខ្សោយ​។ នេះ​ជា​ការ​ប៉ះពាល់​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​ករ​ទាក់ទាញ​ផ្នែក​វិនិយោគទុន​ពី​បរទេស​។ ទី​២​ប្រសិនបើជា​នៅក្នុង​ដែល​គេ​ហៅថា​ការ​សហការ​រវាង​បណ្ដា​ប្រទេស​លោក​សេរី​ហ្នឹង​ប្រសិនបើ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​នៅ​ប្រទេស​មួយ​ហ្នឹង​មិន​ដំណើរ​ការ​ល្អ​ទេ ការ​សហការ​តាម​បែប​ការទូត​ហ្នឹង​ក៏​គេ​មិនសូវ​ឱ្យ​តម្លៃ​ដែរ»

ជា​រួម​ទាំង​អ្នកវិភាគ​នឹង​អ្នកជំនាញ​នៅតែ​ទទូច​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ឱ្យ​ពិចារណា​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទៅ​តាម​ការ​រក​ឃើញ​របស់​អង្គការ​ជាតិ​នឹង​អន្តរជាតិ ហើយ​ចំណុច​គន្លឹះ​ដែល​ត្រូវ​កែប្រែ​បន្ទាន់​នោះ​គឺ​ការងាក​មក​ប្រកាន់​យក​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ ជា​គោល ដើម្បី​ផល​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ជាធំ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។