សាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបងតម្កល់សាលក្រមផ្ដន្ទាទោសសកម្មជនបក្សភ្លើងទៀននៅខេត្តពោធិ៍សាត់ពីរនាក់ឱ្យជាប់គុក២ឆ្នាំដដែល។ ប៉ុន្តែក្រុមគ្រួសារ និងមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សចាត់ទុកការសម្រេចនេះថា ជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់សកម្មជននយោបាយក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យសេរី ។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះនៃសាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបង បានសម្រេចតម្កល់សាលក្រមផ្ដន្ទាទោសសកម្មជនគណបក្សភ្លើងទៀន គឺលោក អ៊ុក សៅវ៉ារិន កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ និងលោក ឈួន ឈឿង កាលទី១២ ខែមករា ឱ្យជាប់គុកម្នាក់ៗ២ឆ្នាំ ក្នុងសំណុំរឿងរៀបចំបញ្ជីដាក់ពាក្យបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ អាណត្តិទី៥ ដោយចោទពីបទ «ក្លែងបន្លំឯកសារសាធារណៈ»។ ក្រុមគ្រួសារចាត់ទុកការសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ខេត្តបាត់ដំបង ថា ជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ និងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។
ប្រពន្ធសកម្មជនគណបក្សភ្លើងទៀនដែលកំពុងជាប់ឃុំលោក ឈួន ឈឿង គឺលោកស្រី ជូ ឈឿន សោកស្ដាយជាខ្លាំងចំពោះការតម្កល់សាលក្រមផ្ដន្ទាទោសប្ដីលោកស្រីដែលគ្មានទោសកំហុស។ លោកស្រីចាត់ទុកការសម្រេចពេលនេះ គឺជារឿងអយុត្តិធម៌បន្ថែមទៀតពីសាលាដំបូងខេត្តដែលបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ថា ប្រព័ន្ធតុលាការមិនឯករាជ្យ។ អ្នកស្រីអះអាងថា សវនាការកន្លងមកតុលាការគ្មានភស្តុតាងចោទប្រកាន់ប្តីលោកស្រីឡើយ សូម្បីតែសាក្សីដែលចូលបំភ្លឺនៅមុខតុលាការក៏បានបញ្ជាក់ថា ប្តីលោកស្រីជាបុគ្គលស្អាតស្អំដោយតុលាការមិនគួរសម្រេចបែបនេះនោះទេ។ ទោះយ៉ាងណាប្រពន្ធសកម្មជនបក្សភ្លើងទៀនរូបនេះឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីនឹងប្តឹងប្រឆាំងនឹងសាលដីកានេះទៅតុលាការកំពូលដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ឱ្យប្តីឆាប់ៗនេះ។
លោកស្រី ជូ ឈឿន៖ «វាអយុត្តិធម៌អ៊ីចឹងខ្ញុំអត់ឯកភាព អត់យល់ព្រមទេ ពីព្រោះប្តីរបស់ខ្ញុំគ្មានទោសកំហុសអ្វីទាល់តែសោះ គ្មានខុសអ្វីទេ វាអយុត្តិធម៌ពេកហើយ ខ្ញុំអត់ព្រមទេ បើថាមិនបានអ្វីសោះគួរបន្ធូរបន្ថយខ្លះទៅគ្រាន់ខ្ញុំឯកភាព អានេះអត់មានកំហុសអ្វីសោះគ្រាន់តែនយោបាយកិច្ចកលហ្នឹង»។
ស្រដៀងគ្នានេះដែរ កូនប្រុសសកម្មជនគណបក្សភ្លើងទៀនខេត្តពោធិ៍សាត់លោក អ៊ុក សៅវ៉ារិន គឺលោក អ៊ុក សៅសុភារ៉ា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា សំណុំរឿងឪពុករបស់លោក ប្រសិនបើតុលាការបំពេញការងារដោយត្រឹមត្រូវ និងឥតលម្អៀងនោះ ឪពុករបស់លោកនឹងរួចផុតពីការចោទប្រកាន់ ពីព្រោះគាត់ ពុំបានក្លែងឯកសារដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ។ លោកចាត់ទុកសេចក្តីសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបងធ្វើឡើងមិនត្រឹមត្រូវ និងមិនផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ឪពុករបស់លោក ខណៈគ្រួសារកំពុងរងទុក្ខលំបាកផ្លូវចិត្ត ជាពិសេសជីវភាពប្រចាំថ្ងៃក្រោយបាត់មេគ្រួសារ។
លោក អ៊ុក សៅវ៉ារិន៖ «ចាប់តាំងពីដំបូងការចោទប្រកាន់មកលើឪពុករបស់ខ្ញុំជារឿងអយុត្តិធម៌បាត់ទៅហើយ ពីព្រោះការកាត់ទោសឪពុករបស់ខ្ញុំពីរឆ្នាំទាំងគ្មានកំហុស ថែមទាំងឃុំខ្លួនហើយឡើងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ក៏មិនមានព័ត៌មានអ្វីឱ្យក្រុមគ្រួសារបានដឹងថា ត្រូវដោះលែង ឬក៏លើកលែងអីយ៉ាងមិច គឺអត់មានតែម្តង»។
ឆ្លើយតបរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យសាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបង អ្នកស្រី ទៀង សំបូរ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថាតុលាការបានអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធី និងពេលវេលាកំណត់។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា ក្រោយសាលដីកាចេញរួចហើយ បើសិនគ្រួសារលោក អ៊ុក សៅសុភារ៉ា និង ឈួន ឈឿង មិនសុខចិត្តចំពោះការសម្រេចទាំងនោះពួកគេមានសិទ្ធិប្តឹងសាទុក្ខទៅតុលាការកំពូលបន្តទៀតបាន។
បច្ចុប្បន្នមានសកម្មជនបក្សភ្លើងទៀនខេត្តពោធិ៍សាត់ចំនួនពីរនាក់កំពុងជាប់ពន្ធនាគារ គឺបេក្ខជនក្រុមប្រឹក្សាឃុំអន្សាចំបក់ ស្រុកក្រគរ លោក អ៊ុក សៅវ៉ារិន និងបេក្ខជនមេឃុំស្រែស្តុក ស្រុកកណ្តៀង លោក ឈួន ឈឿង។ ពួកគាត់ត្រូវបានអាជ្ញាធរខេត្តពោធិ៍សាត់ចាប់ឃុំខ្លួននៅដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ពាក់ព័ន្ធការរៀបចំបញ្ជីដាក់ពាក្យបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ អាណត្តិទី៥ ក្រោយមកសាលាដំបូងខេត្តនេះបានផ្ដន្ទាទោសពួកគាត់ដាក់ពន្ធនាគារម្នាក់២ឆ្នាំ ពីបទ « ក្លែងបន្លំឯកសារសាធារណៈ»។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកឃ្លាំមើលការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ (Licadho) ប្រចាំខេត្តពោធិ៍សាត់លោក ចឹក ចិត្ត្រា យល់ថា ការសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបង ជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ លោក ឈួន ឈឿង និងលោក អ៊ុក សៅវ៉ារិន ពីព្រោះពួកគាត់ពុំបានប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសច្បាប់អ្វីឡើយ។ លោកថា បើផ្អែកលើអង្គហេតុ ភស្តុតាង និងសាក្សីកន្លងមក ការសម្រេចរបស់តុលាការ គឺមិនសមហេតុផលក្នុងការផ្ដន្ទាទោសសកម្មជនទាំងនោះទេ។ លោក ចឹក ចិត្ត្រា អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលត្រូវបើកលំហប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ ដើម្បីឱ្យបរិយាកាសនយោបាយល្អមុនការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះ។
លោក ចឹក ចិត្ត្រា៖ «ពួកគាត់ទទួលរងភាពអយុត្តិធម៌ដោយសារតែការចោទប្រកាន់ ណាមួយយើងនៅតែស្នើសុំឱ្យតុលាការគួរធ្វើការស៊ើបអង្កេត ដើម្បីរកអង្គហេតុឱ្យបានជាក់លាក់ទៅលើពួកគាត់ តើពួកគាត់ពិតជារងភាពអយុត្តិធម៌ពិតប្រាកដមែនអត់»។
សហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ ជាពិសេសប្រទេសប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យធំៗ បានចាត់ទុករឿងក្ដីក្ដាំទាំងនេះ ថា ជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកនយោបាយ និងថ្កោលទោសរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ចំពោះការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការ ដើម្បីបង្ក្រាបសំឡេងគណបក្សភ្លើងទៀន ដែលលេចធ្លោ និងជាដៃគូប្រកួតប្រជែងជាមួយគណបក្សកាន់អំណាចសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ អាណត្តិទី៧។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ពួកគេទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ដោះលែងសកម្មជនទាំងនោះដោយឥតលក្ខខណ្ឌ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
