តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​បទ​ញុះញង់ និង​អ្វី​ទៅ​ជា​ការ​សម្ដែង​មតិ? ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ជិត ១០០នាក់ ជាប់​គុក​ពី​បទ​ញុះញង់ គិត​ពី​ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០

0:00 / 0:00

ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​កាន់​តែ​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ហើយ ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​បទ​ចោទ​ញុះញង់ ក្រោយ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា​ចូល​ជា​ធរមាន នាចុងឆ្នាំ២០១០មក។ ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​ថា អាជ្ញាធរ និង​តុលាការ​កំពុង​ប្រើប្រាស់ និង​បក​ស្រាយ​បទ​ញុះញង់ ដែល​មាន​ន័យ​ទូលំទូលាយ ធ្វើ​ជា​អាវុធ ដើម្បី​បំបិទ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង។ មាត្រា​ច្បាប់​ដែល​មាន​ន័យ​ទូលំទូលាយ ស្រពិចស្រពិល នឹង​បើក​ដៃ​ឱ្យ​អ្នក​អនុវត្ត​ច្បាប់​បកស្រាយ​បែប​អត្តនោម័តិ ឬ​បែប​លម្អៀង។
តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​បទ​ញុះញង់ និង​អ្វី​ទៅ​ជា​ការ​សម្ដែង​មតិ?
តុលាការ​កម្ពុជា​កំពុង​រង​ការ​រិះគន់​ថា បាន​ប្រើប្រាស់​បទបញ្ញត្តិ​ញុះញង់​នៃ​ច្បាប់​ព្រហ្មទណ្ឌ ដើម្បី​ចាប់​អ្នក​សម្ដែង​មតិ និង​អ្នក​តវ៉ា​ស្រប​ច្បាប់​ដាក់​គុក​តាម​ទំនើង​ចិត្ត ដែល​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ។
ជាក់ស្ដែង គ្រាន់តែចូលដល់ឆ្នាំ២០២២ភ្លាម អាជ្ញាធរ និង​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​ចាប់ និង​ផ្ដន្ទាទោស​តំណាង​កម្មករ​នៃ​សហជីព​ទ្រទ្រង់​សិទ្ធិ​ការងារ​បុគ្គលិក​កម្មករ​នៃ​ក្រុមហ៊ុន​ណាហ្គាវើលដ៍ (NagaWorld) ជាង ១០នាក់​ដាក់​ពន្ធាគារ ខណៈ​ពួក​គេ​តវ៉ា​ដោយ​សន្តិវិធី រក​ដំណោះស្រាយ​សមរម្យ​ក្នុង​ជម្លោះ​ការងារ​ជាមួយ​ថៅកែ​ក្រុមហ៊ុន។ ភាគ​ច្រើន​នៃ​បទ​ចោទ គឺ​អំពើ​ញុះញង់​ដោយ​ផ្ទាល់​ឱ្យ​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ឧក្រិដ្ឋ ឬ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ភាព​វឹកវរ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម តាមមាត្រា៤៩៥។

គិត​ត្រឹម​ពី​ចុង​ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ដល់​ចុង​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ តុលាការ​បាន​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​គុក​មនុស្ស​ជិត ១០០នាក់ហើយពីបទញុះញង់នេះ។ អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ពី​បទ​ញុះញង់​ទាំង​នោះ មក​ពី​ស្ទើរ​គ្រប់​ស្រទាប់​វណ្ណៈ រួម​មាន អ្នក​នយោបាយ​បក្ស​ប្រឆាំង សកម្មជន​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ អ្នក​តវ៉ា​រឿង​ដីធ្លី អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ឬ​សិទ្ធិ​កម្មករ សិល្បករ ចម្រៀង កំណាព្យ រហូត​ដល់​កសិករ​ចិញ្ចឹម​មាន់ ក៏​មាន​ដែរ។

អ្នក​ច្បាប់​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល និង​តុលាការ​កម្ពុជា ថា កំពុង​ប្រើប្រាស់​បទ​បញ្ញត្តិ​ញុះញង់​ខុស​គោលបំណង​នៃ​ច្បាប់ ក្នុង​ន័យ​បំភិតបំភ័យ និង​គាប​សង្កត់​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង។

អ្នក​ជំនាញ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ និង​នាយក​ប្រតិបត្តិ​ទទួល​បន្ទុក​តំបន់​អាស៊ី​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃច្ឆ វ៉ចស៍ (HRW) លោក ប្រ៊េដ អាដាមស៍ (Brad Adams) ពន្យល់​និយមន័យ​នៃ​ការ​ញុះញង់​ថា ញុះញង់ គឺ​ជា​ការ​អំពាវនាវ ពន្យុះ ឬ​លួងលោម​ឱ្យ​មនុស្ស​ម្នាក់ ឬ​ច្រើន​នាក់​ធ្វើ​អ្វី​មួយ​មិន​ស្រប​ច្បាប់ ដូចជា ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ហិង្សា វាយ​ប្រហារ​ទៅ​លើ​មនុស្ស ដុត​បំផ្លាញ​ទ្រព្យ​អ្នក​ដទៃ​ជា​ដើម។ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា ការ​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មនុស្សម្នា​ទៅ​ចូលរួម​ការ​តវ៉ា និង​សម្ដែង​មតិ​លើ​រឿង​អ្វី​មួយ​ដោយ​សន្តិវិធី មិន​មែន​ជា​ការ​ញុះញង់​ទេ តែ​ជា​សិទ្ធិ​ស្រប​ច្បាប់។


លោក ប្រ៊េដ អាដាមស៍ បន្ត​ថា មាន​សំណុំរឿង​ជាក់ស្ដែង​ជា​ច្រើន ដែល​តុលាការ​កម្ពុជា បាន​លើក​យក​បទ​ញុះញង់​មក​ធ្វើ​ជា​លេស​ចាប់​មនុស្ស​ដាក់​គុក មិន​សម​ស្រប​តាម​អង្គ​ហេតុ និង​អង្គ​ច្បាប់។ ឧ. ករណី​កសិករ​ចិញ្ចឹម​មាន់​ម្នាក់ គឺ​លោក នី ណាក់ ដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំ​នៅ​គុក​ព្រៃ​ស​នៅ​ឡើយ។ ព្រះរាជអាជ្ញា​ចោទ​ប្រកាន់​លោក នី ណាក់ ពី​បទ​ញុះញង់ បន្ទាប់​ពី​អ្នក​ចិញ្ចឹម​មាន់​រូប​នេះ និយាយ​កំប្លែង​លេង​ថា លោក​ចង់​ទិញ​ម៉ាស់​ពាក់​ឱ្យ​កូន​មាន់។ ក្នុង​ក្រសែ​ភ្នែក​របស់​រដ្ឋាភិបាល សំណេរ​ចង់​ទិញ​ម៉ាស់​ពាក់​ឱ្យ​មាន់​របស់​លោក នី ណាក់ ក្នុង​គ្រា​ដែល​មនុស្ស​ត្រូវ​ការ​ម៉ាស់​ពាក់​នោះ គឺ​ជា​ការ​និយាយ​ផ្លែផ្កា​ដៀមដាម ដែល​ព្រះរាជអាជ្ញា និង​ចៅក្រម​បកស្រាយ​ថា ជា​ការ​ញុះញង់ និង​ជេរ​ប្រមាថ​មន្ត្រី​រាជការ។

ប៉ុន្តែ​លោក ប្រ៊េដ អាដាមស៍ មើល​មិន​ឃើញ​សំណេរ​របស់​លោក នី ណាក់ បង្កប់​នូវ​ការ​ញុះញង់ ឬ​ការ​ជេរ​ប្រមាថ​ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក​មើល​ឃើញ​ថា ការ​និយាយ​ចង់​ពាក់​ម៉ាស់​ឱ្យ​មាន់​របស់​គាត់ គឺ​ជា​ការ​និយាយ​លេង​ឱ្យ​ធូរ​អារម្មណ៍​ក្នុង​បរិយាកាស​អាប់អួ​តានតឹង​នៃ​ការ​រាតត្បាត​ជំងឺ​កូវីដ១៩ ឯ​ណោះ​ទេ៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា កសិករ​ចិញ្ចឹម​មាន់​រូប​នោះ ជា​មនុស្ស​ចូល​ចិត្ត​និយាយ​កំប្លែង​លេង។ ឥឡូវ​នេះ​មនុស្សម្នា​ច្រើន​ណាស់​ក្នុង​ពិភព​លោក​ទាំង​មូល​នេះ នាំ​គ្នា​និយាយ ឬ​សរសេរ​រឿង​កំប្លែង​លេង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​រាតត្បាត​នៃ​ជំងឺ១៩ នេះ។ អ្នក​ឯង​ដឹង​ទេ ២ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ ជា​ពេល​វេលា​ដ៏​អាក្រក់​ខ្លាំង​ណាស់ មនុស្សម្នា​ទ្រាំ​អត់ធ្មត់ និង​សម្រប​ខ្លួន​រស់នៅ​ជាមួយ​ជំងឺ​កូវីដ។ ជំងឺ​កូវីដ និង​ផល​ប៉ះពាល់​របស់​វា ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​កើត​ទុក្ខ មួម៉ៅ​ខឹង​សម្បារ ដូច្នេះ​ពេល​ខ្លះ​ពួក​គេ ក៏​យក​ឈ្នះ​ជំងឺ​នេះ​ដោយ​នាំ​គ្នា​និយាយ ឬ​សរសេរ​កំប្លែង​លេង​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​សើច​ខ្លះ។ ការ​និយាយ​កំប្លែង​លេង​គ្មាន​ខុស​ទាស់​អ្វី​ទេ ការ​ពិត​ទៅ វា​ធ្វើ​ឱ្យ​សុខភាព​ល្អ​ទៅ​វិញ​ទេ ហើយ​សារ​បង្ហោះ​របស់​គាត់​នោះ ក៏​មិន​បាន​បង្ក​ឱ្យ​ជន​ណា​ម្នាក់​ឈឺ​ចាប់​ដែរ។ នៅ​ក្រោម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ អ្នក​អាច​ត្រូវ​ជាប់​ចោទ​ពី​បទ​ញុះញង់ ប្រសិន​បើ​ពាក្យ​សម្ដី​ញុះញង់​របស់​អ្នក​បង្ក​ឱ្យ​មាន​អំពើ​ហិង្សា។ ប៉ុន្តែ​ករណី​នេះ​មិន​មាន​អំពើ​ហិង្សា​អី​ទេ គាត់​គ្រាន់​តែ​និយាយ​កំប្លែង​លេង ឬ​និយាយ​ឡែបខាយ​លេង ឬ​ក៏​គាត់​និយាយ​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ដោយ​ប្រយោល តែ​អ្វី​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​គាត់​មាន​សិទ្ធិ​និយាយ​តើ

សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​ផ្ដន្ទាទោស លោក នី ណាក់ ដាក់​ពន្ធនាគារ ១៨ខែ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ចំនួន ២លាន​រៀល ព្រម​ទាំង​បង្គាប់​ឱ្យ​សង​សំណង​ទៅ​ដើម​បណ្ដឹង​រដ្ឋប្បវេណី ២០លាន​រៀល​ទៅ​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខា​ប្រមាញ់ និង​នេសាទ ក្រោម​បទ​ចោទ ជេរ​ប្រមាថ​ជា​សាធារណៈ និង​ញុះញង់​ឱ្យ​មាន​ការ​រើសអើង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៨ សីហា ឆ្នាំ​ ២០២០។ លោក នី ណាក់ កាល​ចុង​ឆ្នាំ២០១៩ ខណៈ​ជំងឺ​កូវីដ​កំពុង​រាតត្បាត លោក​បាន​បង្ហោះ​សារ​និយាយ​បែប​កំប្លែង​លើ​ហ្វេសប៊ុក (ឈ្មោះ អាយមែន-ខេអេច្ឆ ( Iman-KH) ថា លោក​គ្រោង​រៀបចំ​ទ្រុង​មាន់ និង​ទិញ​ម៉ាស់​ពាក់​ឱ្យ​មាន់ យ៉ាង​ដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំ​បាន​ត្រៀម ឬ​ព្រាង​លិខិត និង​ឯកសារ​រួចរាល់​អស់​ហើយ ក្នុង​ការ​ស្នើ​ដាក់​ទ្រុង​មាន់​របស់​ខ្ញុំ​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន ព្រោះ​មូលហេតុ មាន​មេរោគ​ផ្ដាសាយ​រលាក​ផ្លូវ​ដង្ហើម កំពុង​តែ​រាតត្បាត​ក្នុង​កសិដ្ឋាន។ ខ្ញុំ​មិន​ចង់​គិត​ដល់​ចំណុច​នេះ​ទេ ព្រោះ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ខូចខាត​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កូន​មាន់​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា កូន​មាន់​នឹង​ចេះ​ពាក់​ម៉ាស់​គ្រប់​គ្នា ហើយ​ដេក​នៅ​ក្នុង​ទ្រុង កុំ​ចេញ​ក្រៅ​ឱ្យ​សោះ បើ​គ្មាន​ការ​ចាំបាច់»

ការ​ញុះញង់​ជា​អំពើ​ល្មើស​ច្បាប់ រីឯ​ការ​សម្ដែង​មតិ​ជា​ទង្វើ​ស្រប​ច្បាប់ ដែល​ទាមទារ​ឱ្យ​អ្នក​អនុវត្ត​ច្បាប់ ក្នុង​នោះ​មាន​ចៅក្រម​ផង យល់​ដឹង​ពី​ចំណុច​ខុស​គ្នា​នេះ ដើម្បី​បក​ស្រាយ​ច្បាប់​យ៉ាង​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន និង​មិន​លម្អៀង ជៀសវាង​ការ​បំពាន​លើ​សេរីភាព​សម្ដែង​មតិ​របស់​ពលរដ្ឋ ដែល​ធានា​គាំពារ​ដោយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា។ លោក គង់ សំអុន ដែល​ជា​មេធាវី និង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ច្បាប់ ​ថ្លែង​ថា សារ​របស់​លោក នី ណាក់ គឺ​ជា​ការ​សម្ដែង​មតិ មិន​មែន​ជា​ការ​ញុះញង់​ទេ។ លោក​មេធាវី​គង់ សំអុន បញ្ជាក់​ថា ដើម្បី​ឱ្យ​ការ​ញុះញង់​មួយ​អាច​ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​បាន លុះត្រាតែ​មាន​សកម្មភាព​ល្មើស​ច្បាប់៖ «ឧទាហរណ៍​ថា ទៅ​ធ្វើ​ឃាត​គេ។ យើង​ញុះញង់​មនុស្ស​ម្នាក់ ឬ​មួយ​ក្រុម​ឱ្យ​ទៅ​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស ប្រឆាំង​មនុស្ស​ម្នាក់ ឬ​មួយ​ក្រុម​ផ្សេង​ទៀត ប្រាប់​ទៅ​គេ ដើម្បី​ឱ្យ​គេ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ជា​លក្ខណៈ​ល្មើស។ ឧទាហរណ៍ ញុះញង់​ឱ្យ​ទៅ​វត្ត​ទៅ​យក​គ្រាប់​បែក ឬ​ដំបង​ទៅ​វ៉ៃ​ព្រះ ឬ​វ៉ៃ​ព្រះអង្គ​ឱ្យ​ខ្ទេច។ ក៏​ប៉ុន្តែ​បើ​ការ​និយាយ​បែប​ពេញ​ចិត្ត ឬ​មិន​ពេញ​ចិត្ត អា​ហ្នឹង​ជា​ប្រភេទ​ទស្សនៈ ហើយ​បើ​វា​ជា​ទស្សនៈ​អា​ហ្នឹង​ច្បាប់​ការពារ ច្បាប់​មិន​យក​ទោសពៃរ៍​ចំពោះ​ការ​បញ្ចេញ​ទស្សនៈ​ទេ។ ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំ​ចូល​ចិត្ត​លោក​នេះ ខ្ញុំ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​លោក​នោះ មិន​ចូល​ចិត្ត​សកម្មភាព​នេះ មិន​ចូល​ចិត្ត​សកម្មភាព​នោះ អា​ហ្នឹង​ជា​ប្រភេទ​ទស្សនៈ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​អារម្មណ៍ ពី​ផ្លូវ​ចិត្ត​របស់​បុគ្គល​នោះ អា​ហ្នឹង​យើង​មិន​អាច​យក​ទោស​ទេ»
ជុំវិញ​ការ​រិះគន់​លើ​ការ​ចាប់​មនុស្ស​ដាក់​គុក​ពី​បទ​ញុះញង់​ឥត​ស្រាកស្រាន្ត​នេះ ប្រធាន​អង្គភាព​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល និង​ជា​រដ្ឋលេខាធិការ​នៃ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ី ផាន ថ្មីៗ នេះ លោក​បាន​ថ្លែង​ការពារ​ចំណាត់​ការ​របស់​អាជ្ញាធរ និង​តុលាការ។ លោក​ហាក់​អះអាង​ថា អ្នក ដែល​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ទាំង​នោះ គឺ​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​ច្បាប់៖ «យើង​ញុះញង់ យើង​បង្កើត​អំពើ​ហិង្សា យើង​រុញ​ពី​ភាព​រើសអើង ទៅ​ប្រមាថ​គេ តើ​គេ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ធ្វើ​ទេ ? អា​ហ្នឹង​គួរ​តែ​ពិចារណា​ខ្លះ​ផង មិន​មែន​ឮ​តែ​ជាប់​គុក ហើយ​នាំ​គ្នា​និយាយ​ពី​រឿង​ជាប់​គុក ប្រើប្រាស់​អេនធឹណិត មិន​មែន​ទេ មិន​មើល​សាច់​រឿង​ពិត​ប្រាកដ​ថា តើ​អង្គហេតុ​ម៉េច​បាន​ជាប់​គុក ? តើ​ភស្តុតាង​ម៉េច​បាន​ជាប់​គុក ? តើ​ប្រឆាំង​នឹង​អង្គច្បាប់​អី ?


តើ​ប្រឆាំង​នឹង​អង្គ​ច្បាប់​អ្វី និង​មាន​ភស្តុតាង​អ្វី? នេះ​ក៏​ជា​សំណួរ​របស់​លោក ប្រ៊េដ អាដាមស៍ ដែល​ចង់​ដឹង​ដែរ​ថា តើ​តុលាការ​យក​ភស្តុតាង​អ្វី​មក​ដាក់​បន្ទុក​លើ​លោក នី ណាក់? លោក ប្រ៊េដ អាដាមស៍ សួរ​យ៉ាង​សាមញ្ញ​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​លោក នី ណាក់ ដែល​និយាយ​ថា លោក​ចង់​ពាក់​ម៉ាស់​ឱ្យ​មាន់ និង​ដាក់​ទ្រុង​មាន់​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​នោះ បែរ​ជា​ជាប់​ចោទ​ពី​បទ​ញុះញង់​ឱ្យ​មាន​ការ​រើសអើង និង​ជេរ​ប្រមាថ​ទៅ​វិញ? លោក​ថា ពាក្យ​ត្រង់​ណា​ជា​ពាក្យ​ជេរ​ប្រមាថ ជេរ​អ្នក​ណា ហើយ​ត្រង់​ណា​ដែល​ថា គាត់​ញុះញង់​ឱ្យ​មាន​ការ​រើសអើង ហើយ​រើសអើង​ប្រឆាំង​អ្នក​ណា?៖ ឬ​ក៏​គាត់​រើសអើង​ប្រឆាំង​នឹង​សត្វ​មាន់ ? តើ​ច្បាប់​កម្ពុជា​ការពារ​សត្វ​មាន់​ពី​ការ​រើសអើង​ផង​ឬ ? មិន​គួរ​ចោទ​ករណី​បែប​នេះ​សោះ​ឡើយ។ នៅ​ពេល​ណា​ប៉ូលិស​ ឬ​ព្រះរាជអាជ្ញា នាំ​ករណី​អ៊ីចឹងៗ មក​តុលាការ ចៅក្រម​មិន​គួរ​យក​ភ្នែក​មើល​សោះ​ឡើយ ព្រោះ​វា​នាំ​ឱ្យ​ខាត​ពេល​វេលា និង​ធនធាន​រដ្ឋ។ ចៅក្រម​គួរ​តែ​ទាត់​ចោល​ភ្លាមៗ ដោយ​ប្រាប់​ទៅ​ពួក​ប៉ូលិស ឬ​ព្រះរាជអាជ្ញា ដែល​ជ្រុល​និយម​ទាំង​នោះ​ថា កុំ​លើក​យក​អា​រឿង​ចឹងៗ មក​តុលាការ​ទៀត​ថ្ងៃ​ក្រោយ ព្រោះ​វា​មិន​មែន​ជា​រឿង​ដែល​តុលាការ​ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់ និង​ផ្ដន្ទាទោស​អ្នក​ដែល​គ្រាន់​តែ​និយាយ​កំប្លែង​លេង​រឿង​ចង់​ពាក់​ម៉ាស់​ឱ្យ​មាន់​នោះ​ទេ»

យ៉ាងណាក៏ដោយ តាម​ភាព​ជាក់​ស្ដែង សារ​របស់​លោក នី ណាក់ មិន​បាន​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ភាព​ចលាចល ឬ​ភាព​វឹកវរ​ណា​មួយ​ក្នុង​សង្គម​ទេ ហើយ​ក៏​មិន​មាន​មន្ត្រី​រាជការ​ណា​ម្នាក់​ចេញ​មុខ​ប្រកាស​ថា ខ្លួន​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយសារ​សំណេរ​ចង់​ពាក់​ម៉ាស់​ឱ្យ​មាន់​នោះ​ដែរ។ ទោះ​បែប​នោះ​ក្ដី តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​សម្រេច​ផ្ដន្ទាទោស​លោក នី ណាក់ ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ ១៨ខែ​ពី​បទ​ញុះញង់។ ករណី​របស់​លោក នី ណាក់ គឺ​ជា​សំណុំរឿង​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សំណុំរឿង​ញុះញង់​ជិត ១០០ករណី​ផ្សេង​ទៀត។ ចៅក្រម​កម្ពុជា​រង​ការ​រិះគន់​ថា តែង​បក​ស្រាយ​មាត្រា​ច្បាប់​ដោយ​អត្តនោម័តិ ឬ​តាម​ទំនើង​ចិត្ត​បែប​លម្អៀង​ទៅ​រក​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ជន​ជាប់​ចោទ ដោយ​ជ្រើសរើស​យក​បទ​ញុះញង់ និង​បទ​ជេរ​ប្រមាថ​មន្ត្រី​រាជការ ដែល​មិន​មាន​កំណត់​ន័យ​ច្បាស់លាស់​មក​ចោទ​ប្រកាន់។ នេះ​ហើយ​ជា​ក្ដី​បារម្ភ​ដែល​ការិយាល័យ​នៃ​ឧត្ដម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រចាំ​កម្ពុជា ធ្លាប់​លើក បង្ហាញ​ជូន​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​មុន​សេចក្ដីព្រាង​ក្រម​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​ចូល​ជា​ធរមាន​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ២០១០។

ការិយាល័យ​ឧត្ដម​ស្នងការ​សិទ្ធិមនុស្ស នៅ​ពេល​នោះ​លើក​ឡើង​ថា តុលាការ​កម្ពុជា​មួយ​ចំនួន ប្រើ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​នូវ​បទបញ្ញត្តិ​ស្ដីពី​បទ​ញុះញង់ ដើម្បី​រឹតត្បិត​សកម្មភាព​តស៊ូ​មតិ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន ហើយ​ការិយាល័យ​ឧត្ដម​ស្នងការ​សិទ្ធិមនុស្ស​នេះ បាន​លើក​ជា​អនុសាសន៍​យ៉ាង​ដូច្នេះ៖ «ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ញុះញង់ មិន​គួរ​ត្រូវ​ធ្វើ​ក្នុង​គោលបំណង​បំបិទ​សំឡេង​រិះគន់ រាប់​ទាំង​សំឡេង​ដែល​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហា​នយោបាយ​ដែល​រសើប ឬ​ចម្រូងចម្រាស​ផង។ ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ញុះញង់ គួរ​តែ​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង កាល​បើ​គេ​អាច​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ពី​ចំណង ( ពាក់ព័ន្ធ ) ច្បាស់លាស់​ដោយ​ផ្ទាល់​ទៅ​នឹង​បទ​ល្មើស​ជាក់លាក់​ណា​មួយ ឬ​ទៅ​នឹង​ហានិភ័យ​ជាក់​ស្ដែង និង​ពិត​ប្រាកដ​ណា​មួយ ដែល​នឹង​បង្ក​ឱ្យ​ខូចខាត​ដល់​សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ។ ចំណង ( ពាក់ព័ន្ធ ) ច្បាស់លាស់ ដែល​ចាំបាច់ រវាង​បទ​ញុះញង់ និង​បទ​ល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ ដែល​អះអាង​ថា ជា​ការ​ញុះញង់ គួរ​ត្រូវ​បញ្ជាក់​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​ក្នុង​ក្រម​នេះ ដើម្បី​ជៀសវាង​ការ​បក​ស្រាយ​តាម​ទំនើង​ចិត្ត និង​ការ​ប្រើ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​នៃ​បទ​បញ្ញត្តិ​នេះ»។
ការិយាល័យ​ឧត្ដម​ស្នងការ​សិទ្ធិមនុស្ស ក៏​បាន​លើក​ឡើង​នូវ​បញ្ហា​ក្នុង​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​ជា​ច្រើន​ចំណុច​ផ្សេង​ទៀត ដែល​មាន​ន័យ​ទូលំទូលាយ និង​មិន​ច្បាស់លាស់ ដែល​បើក​ឱកាស​ឱ្យ​ចៅក្រម​បក​ស្រាយ​តាម​ទំនើង​ចិត្ត។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ចុះ ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា ក៏​ហាម​ចៅក្រម​បក​ស្រាយ​ច្បាប់​ដោយ​អត្តនោម័តិ ឬ​បក​ស្រាយ​តាម​អារម្មណ៍ តែ​ត្រូវ​បក​ស្រាយ​ដោយ​មិន​លម្អៀង ដោយ​ម៉ត់ចត់ និង​ផ្អែក​លើ​ភស្តុតាង។ មាត្រា៥ នៃ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា​ចែង​យ៉ាង​ដូច្នេះ៖ ក្នុង​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ ច្បាប់​ត្រូវ​បកស្រាយ​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង។ ចៅក្រម​មិន​អាច​ពង្រីក​វិសាលភាព​អនុវត្ត ឬ​ប្រព្រឹត្ត​តាម​សទិសភាព​បាន​ឡើយ៕
ទាក់ទង​នឹង​ប្រធាបទ​ស្ដីពី​ការ​ញុះញង់​នេះ សូម​លោក​អ្នក​នាង​រង់ចាំ​ស្ដាប់ និង​ទស្សនា​នាទី​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី បន្ថែម​ទៀត នៅ​រាត្រី​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី២៤ ខែកុម្ភៈ ស្អែក​នេះ ដែល​យើង​នឹង​មាន​អ្នក​ច្បាប់ និង​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​មក​ពិភាក្សា​ជុំវិញ​នេះ។

លោក​អ្នក​នាង​អាច​ចូលរួម​ផ្តល់​ជា​យោបល់ ឬ​សួរ​សំណួរ​ទៅ​វាគ្មិន ដោយ​សរសេរ​គំនិត ឬ​ដាក់​លេខ​ទូរស័ព្ទ​ក្នុង​ខ្ទង់​ខំម៉ិន ឬ ប្រអប់​ផ្ញើ​សារ Messenger Inbox របស់​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី ឬ យូធូប ក្នុង​ពេល​កំពុង​ផ្សាយ​ផ្ទាល់​នោះ។ ក្រុម​ការងារ​របស់​យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ស្រង់​មតិ ឬ​ទាក់ទង​ទៅ​លោក​អ្នក​នាង​វិញ។ សូម​អរគុណ