តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ចាត់​ទុក​ការ​រិះគន់​របស់​មន្ត្រី​អ.ស.ប​ថា​ជា​រឿង​នយោបាយ

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា
2017.08.29
លីហ្ស ស្រូសហ្សែលល៍ ២០១៧ ៦២២ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ឧត្តម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស អ្នកស្រី លីហ្ស ស្រូសហ្សែលល៍ (Liz Throssell) ថ្លែង​​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៧។ Photo courtesy of UN.org
Photo courtesy of UN.org

ស្ថាន​បេសកកម្ម​អចិន្ត្រៃយ៍​កម្ពុជា ប្រចាំ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ (..) និង​ប្រចាំ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​នានា​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ (Geneva) ប្រទេស​ស្វីស (Switzerland) ចាត់​ទុក​ការ​លើក​ឡើង​របស់​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ឧត្តម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​វិវឌ្ឍន៍​ថ្មីៗ​នៃ​សភាពការណ៍​នៅ​កម្ពុជា នោះ ថា​ពុំ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ការពិត​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម និង​ប្រភព​ដែល​មិន​ច្បាស់លាស់ និង​មាន​ចរិត​នយោបាយ។

សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​របស់​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ប្រចាំ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ នេះ ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ឧត្តម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស អ្នកស្រី លីហ្ស ស្រូសហ្សែលល៍ (Liz Throssell) បាន​សម្ដែង​កង្វល់​អំពី​ការ​ចាត់​វិធានការ​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស និង​បន្តបន្ទាប់​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ចំពោះ​ការ​ផ្អាក​កម្មវិធី និង​អាជ្ញាប័ណ្ណ​វិទ្យុ​ដែល​ចាក់​ផ្សាយ​កម្មវិធី​ព័ត៌មាន​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី (RFA) វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (VOA) វិទ្យុ​សំឡេង​ប្រជាធិបតេយ្យ (VOD) និង​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង ការ​គំរាម​បិទ​កាសែត ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) និង​ការ​បណ្តេញ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ចេញ​ពី​កម្ពុជា ក្នុង​រយៈពេល ៧​ថ្ងៃ។

នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២៩ សីហា នៅ​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក (Facebook) ផ្លូវការ​របស់​ខ្លួន ស្ថាន​បេសកកម្ម​អចិន្ត្រៃយ៍​កម្ពុជា អះអាង​ថា នៅ​ពេល​និយាយ​ពី​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​នីតិរដ្ឋ រួម​បញ្ចូល​ទាំង​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ សេរីភាព​នៃ​ការ​ចូលរួម និង​កាតព្វកិច្ច​ផ្សេងៗ​ទៀត កម្ពុជា មិន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​កុមារភាព​ទៀត​ទេ ពោល​គឺ​កម្ពុជា មាន​ភាព​ចាស់​ទុំ​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការ​ប្រឈម​ដោះស្រាយ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ដោយ​មិន​ចាំបាច់​ត្រូវការ​ការ​ប្រៀន​ប្រដៅ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​នោះ​ឡើយ។

ស្ថាន​បេសកកម្ម​អចិន្ត្រៃយ៍​កម្ពុជា បកស្រាយ​ថា ការ​វិវឌ្ឍន៍​ថ្មីៗ​នៃ​សភាពការណ៍​នៅ​កម្ពុជា ដូចជា​ការ​បិទ​ការ​ផ្សាយ​របស់​វិទ្យុ​ក្នុង​ស្រុក​ជិត ២០​ស្ថានីយ ការ​គំរាម​បិទ​កាសែត​ភាសា​អង់គ្លេស ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី និង​ការ​បិទ​អង្គការ NDI ជាដើម​នោះ មិន​មែន​ជា​ការ​គំរាម​កំហែង​ស្ថាប័ន​ទាំងនោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​បទបញ្ញត្តិ​នានា។ ស្ថាន​បេសកកម្ម​អចិន្ត្រៃយ៍​កម្ពុជា បដិសេធ​ថា វិធានការ​ទាំងនេះ​មិន​មាន​អ្វី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​តាំង​តំណាងរាស្ត្រ​នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ដូច​ដែល​អ្នកស្រី លីហ្ស ស្រូសហ្សែលល៍ (Liz Throssell) បាន​លើក​ឡើង​នោះ​ទេ។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ សីហា កន្លង​ទៅ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ឧត្តម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស អ្នកស្រី លីហ្ស ស្រូសហ្សែលល៍ (Liz Throssell) បាន​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​សង្ខេប​មួយ ដោយ​សម្ដែង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​ស្ថានភាព​កាន់​តែ​យ៉ាប់យ៉ឺន​របស់​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​សង្គម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា ដោយសារ​ចំណាត់ការ​ដ៏​លឿន​រហ័ស​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។

ឧត្តម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ធានា​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ​នូវ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ និង​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៨ ខាង​មុខ។ ស្ថាប័ន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ​កំពូល​មួយ​នេះ ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ឲ្យ​ធានា​នូវ​ដំណើរការ​អនុវត្ត​នីតិវិធី​ដោយ​ត្រឹមត្រូវ​ចំពោះ​រាល់​ចំណាត់ការ​របស់​ខ្លួន ដែល​បាន​ដាក់​ចេញ រាប់​ទាំង​សិទ្ធិ​ប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍ ហើយ​ក៏​សូម​ឲ្យ​គោរព​សិទ្ធិ​សេរីភាព​នៃ​ជួប​ប្រជុំ និង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ផង​ដែរ។

សារព័ត៌មាន ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១៧។
សារព័ត៌មាន ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១៧។
RFA/Sorn Chanratha

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ មើល​ឃើញ​ថា ក្នុង​រយៈពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ លំហ​នៃ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ និង​សារព័ត៌មាន​នៅ​កម្ពុជា កាន់​តែ​រួម​តូច ចំណែក​ឯ​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ដំណើរការ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​មាន​កាន់​តែ​តិច​ទៅៗ ដោយសារ​តែ​វិធានការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

លោក​អះអាង​ថា ប្រឈម​មុខ​នឹង​បញ្ហា​បែប​នេះ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ អាច​ធ្វើ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​នានា​ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា អនុវត្ត​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ដូច​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​សន្ធិសញ្ញា និង​កតិកាសញ្ញា​នានា​ស្តី​អំពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស ដោយសារ​កម្ពុជា គឺ​ជា​ភាគី​ហត្ថលេខី​នៃ​បទដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​ទាំងនោះ។ ចំណែក​ឯ​ភាគី​កម្ពុជា ក៏​មាន​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយតប​ចំពោះ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ វិញ​ដែរ តាម​រយៈ​ការ​ផ្តល់​ភស្តុតាង​ដែល​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ការពិត​ចំពោះ​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង។

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​រូប​នេះ ចង់​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ចំពោះ​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​នៅ​រយៈពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ការ​អនុវត្ត​ទាំងនោះ​ផ្ទុយ​ពី​ខ្លឹមសារ​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​នានា«យើង​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ទៅ​ថា​សកម្មភាព​ទាំង​ប៉ុន្មាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល តើ​វា​ត្រឹមត្រូវ និង​សមស្រប​នឹង​អ្វីៗ​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​របស់​យើង​ឬ​ទេ រឿង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ហើយ​និង​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ជាមួយ​នឹង​កតិកាសញ្ញា​អន្តរជាតិ និង​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែល​យើង​ទទួល​ស្គាល់ និង​សន្យា​ថា​អនុវត្ត​តាម»

ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​នៅ​កម្ពុជា នៅ​ពេល​នេះ បាន​ដើរ​មក​ដល់​ដំណាក់កាល​មួយ​ដែល​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តជាតិ បាន​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​ធ្ងន់ៗ និង​លើក​ឡើង​ពី​ក្តី​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​ពួក​គេ បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​បណ្តេញ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ចេញ​ពី​កម្ពុជា ដោយ​ដាក់​ឱសានវាទ​មិន​ឲ្យ​ហួស​ពី​មួយ​សប្ដាហ៍ គំរាម​បិទ​សារព័ត៌មាន ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី និង​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​របស់​ស្ថានីយ​វិទ្យុ​ក្នុង​ស្រុក​ជាច្រើន ដែល​ផ្សាយ​បន្ត​កម្មវិធី​ព័ត៌មាន​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី (RFA) វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក វីអូអេ (VOA) វិទ្យុ​សំឡេង​ប្រជាធិបតេយ្យ វីអូឌី (VOD) និង​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង ដោយ​ខាង​ក្រសួង​ព័ត៌មាន អះអាង​ថា ស្ថានីយ​វិទ្យុ​ទាំងនោះ​រំលោភ​លើ​ការ​ណែនាំ​របស់​ក្រសួង។

សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ រិះគន់​ថា នេះ​ជា​ការ​ព្យាយាម​បំបិទ​សំឡេង​អ្នក​ឯករាជ្យ និង​អ្នក​ហ៊ាន​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដែល​ជា​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ដុនដាប​នៃ​បរិយាកាស​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា។ ពួក​គេ​អំពាវនាវ​យ៉ាង​ទទូច​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បញ្ឈប់​នូវ​យុទ្ធនាការ​ធ្វើ​បាប សម្លុត​បំភ័យ និង​គំរាម​កំហែង​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល និង​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ពេល​នេះ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។