“ការ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​លំបាក​រាប់​ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត បើ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ​ផ្ទៃ​ក្នុង”

ដោយ មួង ណារ៉េត
2021-01-02
Share
“ការ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​លំបាក​រាប់​ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត បើ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ​ផ្ទៃ​ក្នុង” លោក សម រង្ស៊ី (ឆ្វេង) ប្រធាន​ស្ដីទី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក ហ៊ុន សែន (កណ្ដាល) នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​លោក កឹម សុខា (ស្ដាំ) ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ
រូប​ពី​ហ្វេសប៊ុក

អ្នកវិភាគ​ថា វិបត្តិ​នៃ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ នឹង​នៅតែ​បន្ត​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​លំបាក​រាប់​ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត បើ​នៅតែ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​ផ្ទៃក្នុង ដើម្បី​ស្ដារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ។

តាំងពីរបបក្រុងភ្នំពេញ​ ​រម្លាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ​ ​និងរៀបចំការបោះឆ្នោត​ ​ដោយផាត់ចោលគណបក្សប្រឆាំង​ ​ដែលមានអ្នកគាំទ្រពាក់កណ្តាលប្រទេសនោះ​ ​សហគមន៍អន្តរជាតិ​ ​បានដាក់ទណ្ឌកម្មកម្ពុជា​ ​ជាបន្តបន្ទាប់

ប្រទេសដែលឈានមុខគេ​ ​ក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មកម្ពុជា​ ​គឺសហរដ្ឋអាមេរិក​ ​និងសហភាពអឺរ៉ុប​ ​ជាការព្រមានចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស​ ​និងបំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យធ្ងន់ធ្ងរ​ ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ​ចាប់ផ្តើមទណ្ឌកម្ម​ ​ដោយផ្តាច់ជំនួយទាំងអស់​ ​ដែលធ្លាប់ផ្តល់ឲ្យកម្ពុជា​ ​ទុកតែជំនួយមនុស្សធម៌ប៉ុណ្ណោះ​ ​ទំនាក់ទំនងកាទូតរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក​ ​និងកម្ពុជា​ ​ចាប់ផ្តើមរកាំរកូសតាំងពីពេលនោះ​ ​ទំនាក់ទំនងនេះ​ ​កាន់តែអាក្រក់​ ​ក្រោយរបបក្រុងភ្នំពេញ​ ​ងាកទៅពឹងចិន​ ​ដើម្បីធ្វើជាខ្នងបង្អែក​ ​ក្នុងការទប់ទល់​​​នឹងទណ្ឌកម្មប្រទេសសេរី​ ​ព្រោះកម្ពុជាមានះ​ ​មិនព្រមស្តារសិទ្ធិមនុស្ស​ ​និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ

ស្របពេលដែលកម្ពុជាងាកខ្លាំងទៅរកចិន​ ​អាមេរិកបន្តដាក់ទណ្ឌកម្ម​ ​លើន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃរបបក្រុងភ្នំពេញ​ ​មានមេកងអង្គរក្សរបស់លោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​គឺលោក​ ​ហ៊ីង​ ​ប៊ុនហៀង​ (នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ​ ​ន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់លោក​ ​គន់​ ​គីម​ ​និងឈ្មួញឈើដ៏ល្បីស្និទ្ធនឹងលោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​គឺលោក​ ​ទ្រី​ ​ភាព​ (នៅចុងឆ្នាំ​ ​និងក្រុមហ៊ុនរបស់រដ្ឋចិនឈ្មោះ​ ​Union​ ​Development​ ​Group​ (UDGនៅកម្ពុជា​ (នៅខែ​ ​កញ្ញា​ ​ឆ្នាំ​ ​)

ជាងនេះទៅទៀត​ ​កាលពីខែ​ ​វិច្ឆិកា​ ​កន្លងទៅនេះ​ ​តំណាងរាស្រ្តអាមេរិក​ ​​ ​រូប​ (​ ​រូបមកពីខាងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យរួមគ្នាស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក​ ​ដាក់ទណ្ឌកម្មលើន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃរបបលោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​ដោយសារការបន្តគំរាមកំហែង​ ​និងបង្ក្រាបសំឡេងប្រឆាំង​ ​និងសកម្មជនឥតឈប់ឈរ​ ​ពួកគាត់​ ​ក៏ស្នើឲ្យពិនិត្យឡើងវិញ​ ​លើប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ​ ​​ ​GSP​ ​ដោយសារតែបរិយាកាសកាន់តែអាក្រក់​ ​ផ្នែកសេរីភាពសហជីព​ ​និងការងារ

ថ្មីៗនេះ​ ​ទៀតសោតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិលោក​ ដូណាល់ ត្រាំ​ (Donald​ ​Trumpបានជំទាស់ទៅនឹងការដាក់បញ្ចូលទឹកប្រាក់ជំនួយមនុស្សធម៌​ ​ត្រឹមតែ​ ​,​ ​លានដុល្លារ​ ​ទៅក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថវិកា​ ​ដើម្បីជួយកម្ពុជាដោះស្រាយវិបត្តិដោយសារជំងឺកូវី-​ ​ជាងនេះទៅទៀត​ ​តំណាងរាស្រ្តអាមេរិកទាំងពីរគណបក្ស​ ​យល់ស្របគ្នាថា​ ​ជំនួយទៅកម្ពុជា​ ​គឺជាថ្នូរនឹងលក្ខខណ្ឌ​ ​ឲ្យកម្ពុជាបញ្ឈប់អំពើហិង្សា​ ​និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសង្គមស៊ីវិល​ ​និងបក្សប្រឆាំង​ ​ជំនួយនេះ​ ​ក៏តម្រូវឲ្យកម្ពុជារក្សាជំហរឯករាជ្យជាមួយចិនផងដែរ

អ្នកវិភាគគោលនយោបាយលោក​ ​បណ្ឌិត​ ​អៀ​ ​សុផល​ ​ថាឆ្នាំ​ ​​ ​នឹងគ្មានរឿងអ្វីល្អសម្រាប់កម្ពុជា​ ​ក្នុងក្របខណ្ឌនៃទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិនោះទេ​ ​ប្រសិនបើស្ថានភាពរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស​ ​និងប្រជាធិបតេយ្យ​ ​នៅតែមិនប្រសើរ​ ​ចំពោះទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា​ ​និងសហរដ្ឋអាមេរិក​ ​និងសម្ពន្ធមិត្តអាមេរិក​ ​កម្ពុជានឹងប្រឈមនឹងប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់អាមេរិក​ ​ដែលជាមេដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាចមួយ​ ​ដែលមិនត្រឹមតែយកចិត្តទុកដាក់​ ​ក្នុងការបញ្ឈប់ឥទ្ធិពលចិននោះទេ​ ​គឺគាត់ជាអ្នកស្រលាញ់ប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ​ ​លោក​ ​អៀ​ ​សុផល​ ​បន្ថែមថា​ ​កម្ពុជាបង្ហាញជំហរងាកទៅរកចិនខ្លាំងជ្រុល​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ ​បើនិយាយអំពីប្រជាធិបតេយ្យវិញ​ ​កម្ពុជាបាត់បង់វាទាំងស្រុងអស់ទៅហើយ​ ​លោកព្រមានថា​ ​បើកម្ពុជានៅតែមិនស្តារស្ថានភាពអាក្រក់នេះទេ​ ​នោះនឹងអាចបាត់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ​ ​​ ​GSP​ ​របស់អាមេរិកថែមទៀតផង​ ​ព្រោះតំណាងរាស្រ្តអាមេរិកទាំងពីរគណបក្សបក្ស​ ​សុទ្ធតែមូលមាត់គ្នា​ ​ទាមទារឲ្យកម្ពុជាស្ដារសិទ្ធិមនុស្ស​ ​និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ

បញ្ហាលុះក្រោមឥទ្ធិពលចិន​ ​និងស្ថានភាពមិនល្អនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជានេះ​ ​អ្នកវិភាគឯករាជ្យលោកបណ្ឌិត​ ​ឡៅ​ ​ម៉ុងហៃ​ ​ក៏មិនមានជំនឿ​ ​ថាទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា​ ​និងអាមេរិក​ ​នឹងបានប្រសើឡើងនោះដែរ​ ​ដរាបណាកម្ពុជាស្ថិតនៅក្រោមស្រមោលចិន​ ​និងមិនស្តារប្រជាធិបតេយ្យ​ ​និងសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញនោះទេ

តាំងពីរម្លាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរួចមក​ ​កម្ពុជារងគ្រោះផ្ទួនៗគ្នា​ ​អស់ពីទណ្ឌកម្មអាមេរិក​ ​ចូលដល់ទណ្ឌកម្មសហភាពអឺរ៉ុប​ ​ដែលកាលពីថ្ងៃទី​ ​​ ​ខែ​ ​សីហា​ ​សហភាពអឺរ៉ុបបានដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ​ ​EBA​ ​ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ជាង​ ​​ ​លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ​ ​បីខែមុនទណ្ឌកម្មនេះ​ ​សហភាពអឺរ៉ុប​ ​ដាក់បញ្ចូលកម្ពុជាទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅនៃក្រុមប្រទេស​ ​លាងលុយកខ្វក់​ ​ដែលបង្កការគំរាមកំហែងខ្លាំងដល់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់អឺរ៉ុប

បន្ថែមទៅលើវិបត្តិនៃទណ្ឌកម្មជុំទិសពីសហគមន៍អន្តរជាតិនេះ​ ​កម្ពុជាជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងដំណំ​ ​ដូចជាខ្វះថវិកាជាតិប្រចាំឆ្នាំរហូតដល់ពាក់កណ្ដាល​ ​គ្មានប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់កម្មករនិយោជិតភាគច្រើន​ ​ដែលបាត់បង់ការងារ​ ​ជាពិសេសកម្មករសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ​ ​និងជាងនេះទៅទៀត​ ​សូម្បីតែប្រាក់ដើម្បីទិញវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវី-​ ​ក៏គ្មានផង​ ​គឺត្រូវប្រកាសរៃអង្គាសពីប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន​ ​ទូទាំងប្រទេស​ ​ជាងនេះទៅទៀត​ ​ប្រាក់ប្រមាណ​ ​ពាន់លានដុល្លារ​ ​ដែលលោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​អះអាងថា​ ​ត្រៀមទុកដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាកូវី-​ ​ក៏មិនដឹងនៅឯណា​ ​ឃើញតែរដ្ឋាភិបាលបន្តខ្ចីបុលបន្ថែមពីបរទេស​ ​និងពឹងលើជំនួយមនុស្សធម៌ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ​ ​ដើម្បីដោះទាល់មួយគ្រា

ប៉ុន្តែ​ ​សូម្បីតែជំនួយមនុស្សធម៌​ ​ដែលកម្ពុជាត្រូវការបំផុតនេះ​ ​ក៏ជួបឧបសគ្គខ្លាំងដែរ​ ​ដោយសារតែប្រទេសលោកសេរី​ ​ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក​ ​សុទ្ធតែមានលក្ខខណ្ឌតម្រូវឲ្យកម្ពុជាស្តារសិទ្ធិមនុស្ស​ ​និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ

អ្នកស្រាវជ្រាវអំពីការអភិវឌ្ឍសង្គមលោកបណ្ឌិត​ ​សេង​ ​សារី​ ​ថាបញ្ហាប្រឈមនេះ​ ​បញ្ជាក់ឲ្យឃើញតាមរយៈជំហរលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ ដូណាល់ ត្រាំ​ ​និងលក្ខខណ្ឌរបស់តំណាងអាមេរិករាស្រ្តទាំងពីរគណបក្ស​ ​នៅក្នុងសេចក្តីព្រៀច្បាប់ថវិកា​ ​ដែលមានខ្ទង់ជំនួយដល់កម្ពុជានោះឯង​ <<​កន្លងមក​អាមេរិក​បាន​លើកឡើង​ជាច្រើន​ដង​ទាក់ទង​នឹង​ការ​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ​ដែល​ជា​គណបក្សប្រឆាំង​ធំ​ជាងគេ​ ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​មិន​ត្រឹម​តែប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ​អាមេរិក​ក៏​ប្រើប្រាស់​យន្ត​ការ​ច្បាប់​ ​t​h​e​ ​Ma​g​n​its​k​y​ ​Act​ ​ដែរ​ ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​យ៉ាង​ម្តេច​ ​ទាញ​កម្ពុជា​ឲ្យ​ត្រឡប់​ចូល​មក​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​។​ ​ក៏ប៉ុន្តែ​ ​មកដល់ពេលនេះ​ ​កម្ពុជា​មិនទាន់​មាន​សញ្ញាណ​ណាមួយ​ដែល​ត្រឡប់​ងាក​មក​ចូល​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ​នៅឡើយ​ទេ​>>​។​

អាស៊ីសេរី​ ​មិនអាចសុំការបំភ្លឺពីន្រ្តីនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលោក​ ​ផៃ​ ​ស៊ីផា​ ​ជុំវិញរឿងនេះបាននៅឡើយទេ​ ​ប៉ុន្តែ​ ​លោកប្រាប់វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក​ ​កាលពីដើមប្តាហ៍មុន​ ​ថាកម្ពុជាអរគុណអាមេរិក​ ​ទោះផ្តល់ជំនួយអ្វីក៏ដោយដល់កម្ពុជា​ ​ប៉ុន្តែ​ ​លោកអះអាងថា​ ​កម្ពុជារក្សាសិទ្ធិរបស់ខ្លួន​ ​ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យ​ ​និងប្រយោជន៍ជាតិជាធំ

ទោះបីជាលោក​ ​ផៃ​ ​ស៊ីផា​ ​អះអាងអំពីភាពឯករាជ្យ​ ​និងអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាយ៉ាងនេះក្ដី​ ​ក៏ពិភពលោកនៅតែមានមន្ទិល​ ​អំពីឥទ្ធិពលចិននៅកម្ពុជា​ ​ជាពិសេសការសង្ស័យអំពីមូលដ្ឋានទ័ពចិននៅលើដីខ្មែរ​ ​លោកបណ្ឌិត​ ​អៀ​ ​សុផល​ ​ថាសូម្បីតែសហគមន៍អាស៊ាន​ ​ក៏កំពុងធុញទ្រាន់​ ​នឹងឥទ្ធិពលចិននេះដែរ

អតីតរដ្ឋលេខាធិការចិន្រ្តៃយ៍នៃក្រសួងការបរទេសរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី​ ​លោក​ ​ប៊ីឡាហារី​ ​កៅស៊ីកា​ (Bilahari​ Kausikanកាលពីខែ​ ​តុលា​ ​ឆ្នាំ​ ​​ ​លើកជាយោបល់​ ​ឲ្យប្រទេសអាស៊ាន​ ​គួរគិតគូបណ្តេញកម្ពុជា​ ​ចេញពីសមាជិករបស់អាស៊ាន​ ​ដើម្បីសង្គ្រោះអាស៊ានទាំងមូល​ ​ពីឥទ្ធិពលចិន​ ​អតីតន្រ្តីការទូតជាន់ខ្ពស់របស់ប្រទេសសិង្ហបុរីរូបនេះ​ ​ថាកម្ពុជាគ្មានអព្យាក្រិត្យនោះឡើយ​ ​ព្រោះសម្រេចអ្វីមួយ​ ​ដោយឥទ្ធិពលបរទេស

បើតាមស្សនៈរបស់អ្នកវិភាគគោលនយោបាយ​ ​អ្នកវិភាគឯករាជ្យ​ ​និងអ្នកស្រាវជ្រាវអំពីការអភិវឌ្ឍសង្គម​ ​ជម្រើសរបស់កម្ពុជា​ ​គឺមានតែស្តារសិទ្ធិមនុស្ស​ ​និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ​ ​និងឈប់ខ្ចីដង្ហើមចិនដក​ ​ទើបកម្ពុជាអាចស្តារទំនាក់ទំនងជាមួយពិភពលោក​ ​និងអាចបញ្ចៀសទណ្ឌកម្មថ្មីបន្ថែមទៀត

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល