សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងរិះគន់គម្រោងទស្សនកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទៅប្រទេសភូមាថា ជាការធ្វើដើម្បីតែអំណាចផ្ទាល់ខ្លួន ដោយមិនគិតពីប្រយោជន៍រួមរបស់ជាតិ។ ប្រតិកម្មនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលលោក ហ៊ុន សែន បានប្រកាសជាថ្មីថា លោកនឹងទៅភូមានៅចុងសប្ដាហ៍នេះ បើទោះបីមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅក្បែរស្ថានទូតខ្មែរនៅប្រទេសនេះក៏ដោយ។
សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងនិងអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍សង្គមរិះគន់ថា ដំណើរទស្សនៈកិច្ចរបស់មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលឯកបក្សនេះ នឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះកាន់តែអាក្រក់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដោយសារទៅជួយទំនុកបម្រុងរបបសឹកយោធាភូមា ឬមីយ៉ាន់ម៉ា (Myanmar) ដែលបានសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសនេះ។
ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលកំពុងភៀសខ្លួននៅក្រៅប្រទេសលោក ម៉ន ផល្លា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី៣ ខែមករាថា លោកសោកស្ដាយដែលលោក ហ៊ុន សែន នៅតែបន្តគម្រោងទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសភូមា ដែលធ្វើឱ្យសមាគមអាស៊ានបែកបាក់គ្នា។ លោកបញ្ជាក់ថា ទង្វើបែបនេះជាការគាំទ្ររបបរដ្ឋប្រហារយោធាភូមា ដែលកំពុងតែរងសម្ពាធពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ដូច្នេះនឹងមិនបានផលប្រយោជន៍អ្វីដល់កម្ពុជានោះទេ ក្រៅអំពីតែការអោបក្រសោបតាមបំណងរបស់ចិន ដើម្បីឱ្យជួយក្រុមគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន បានបន្តអំណាចផ្ដាច់ការទៅមុខទៀត។ បន្ថែមពីនេះលោកជឿជាក់ថា ពលរដ្ឋភូមា ដែលមាននិន្នាការគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យនឹងផ្ទុះកំហឹងមកលើកម្ពុជាកាន់តែខ្លាំង៖ «វារឹតតែទទួលនូវភាពអាម៉ាស់ ហើយហ្នឹងការប្រមាថមើលងាយពីប្រជាជនរបស់ប្រទេសភូមា ក៏ដូចជាសមាជិកអាស៊ានទាំងមូលផង។ ជាពិសេសសមាជិកអាស៊ានដែលគេប្រកាន់នូវនិន្នាការប្រជាធិបតេយ្យ ហើយប្រទេសគេមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ ដូច្នេះហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីលទ្ធផលវិជ្ជមាននឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីទេ » ។
ប្រតិកម្មរបស់មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលលោក ហ៊ុន សែន បានប្រកាសជាថ្មីនៅក្នុងពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់លើកកម្រិតគុណភាពផ្លូវជាតិលេខ៤៨ នៅខេត្តកោះកុង នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមករានេះថា លោកនឹងទៅប្រទេសភូមានៅថ្ងៃទី៨ និងទី៩ ខែមករានៅចុងសប្ដាហ៍នេះ ឱ្យខាងតែបាន បើទោះបីជារងការរិះគន់ពីសំឡេងអ្នកមាននិន្នាការផ្ទុយពីរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ៖ «ថ្ងៃទី៨ ទី៩ នេះ ខ្ញុំទៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ព្រឹកស្អែកខ្ញុំនឹងប្រជុំពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតី ឥណ្ឌូណេស៊ីតាមទូរស័ព្ទ រួចហើយខ្ញុំចេញទៅមីយ៉ាន់ម៉ា»។
កន្លងមកលោក ហ៊ុន សែន អះអាងថា លោកធ្វើដូច្នេះ ដើម្បីបើកផ្លូវឱ្យមានដំណោះស្រាយចំពោះវិបត្តិនៅភូមា។ ក៏ប៉ុន្តែលោកពុំដែលបង្ហាញពីចេតនាណាមួយចង់ជួបមេដឹកនាំស្របច្បាប់របស់ប្រទេសនេះ គឺអ្នកស្រី អ៊ុង សាងស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) ដែលត្រូវបានមេដឹកនាំយោធាទម្លាក់ចេញពីអំណាចតាមរយៈការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធាកាលពីដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅ និងចាប់ដាក់គុកនោះទេ។ លោក ហ៊ុន សែន ដែលជាអតីតមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារបង្ហូរឈាមកាលពីឆ្នាំ១៩៩៧ នៅក្នុងប្រទេសខ្លួនឯង ហើយត្រូវសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិមើលឃើញថា ជាអ្នករម្លាយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាផងនោះ ក៏ពុំដែលថ្លែងថ្កោលទោសជាសាធារណៈ ចំពោះអំពើរដ្ឋប្រហារយោធានៅភូមានោះដែរ ស្របពេលដែលមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារយោធានៅភូមាអាចប្រឈមនឹងបណ្តឹងបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ នៅឯតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) នៅទីក្រុងឡាអេ (The Hague) ប្រទេសហូល្លង់ដ៍ (Netherlands)។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍សង្គមលោក រ៉ុង ឈុន យល់ថា គម្រោងទស្សនៈកិច្ចរបស់លោកហ៊ុន សែន នេះនឹងមិនអាចជួយដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយនៅប្រទេសភូមាបានទេ ស្របពេលដែលកម្ពុជាខ្លួនឯងកំពុងតែដើរចាកឆ្ងាយពីគន្លងប្រជាធិបតេយ្យនិងញាំញីទៅដោយការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដូចសព្វថ្ងៃនោះ។ ជាងនេះទៅទៀត លោកថា ប្រសិនបើលោក ហ៊ុន សែន ជួបតែមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារយោធាលោក មីន អ៊ុងហ្លាំង (Min Aung Hlaing) ដោយមិនបានជួបមេដឹកនាំស្របច្បាប់គឺ អ្នកស្រី អ៊ុង សាងស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) ទេនោះ នឹងធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិថ្កោលទោសដល់កម្ពុជាបន្ថែមទៀត៖ «ខ្ញុំមើលរូបភាពប្រទេសភូមាហើយរូបភាពកម្ពុជា វាប្រហាក់ប្រហែលគ្នាទេ ប៉ុនគ្រាន់តែមួយប្រើកម្លាំងយោធាធ្វើការបណ្ដេញចេញពីអំណាចតែម្ដង។ តែមួយគ្រាន់ប្រើប្រាស់យន្តការតុលាការ គឺមួយវិធីក្ដៅមួយវិធីត្រជាក់ ក្នុងន័យដូចតែគ្នាទេ។ កម្ទេចគណបក្សប្រឆាំងចេញពីតំណែងអាហ្នឹង យើងមើលឃើញវាទ្រង់ទ្រាយនៃកម្ពុជាហើយហ្នឹងភូមាហ្នឹងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា គឺរំលាយបក្សដូចតែគ្នាទេ » ។
កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ មានករណីផ្ទុះគ្រាប់បែកកែច្នៃចំនួន ២គ្រាប់ នៅក្បែរស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសភូមា ប៉ុន្តែពុំបង្កឱ្យខូចខាត ឬរបួសស្នាមដល់មន្ត្រីការទូតកម្ពុជានោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាលោក កុយ គួង អះអាងប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី តាមបណ្តាញសង្គមតេឡេក្រាម (Telegram) នៅថ្ងៃទី៣ ខែមករាថា គម្រោងទស្សនកិច្ចនេះនៅរក្សាដដែលមិនមានអ្វីប្រែប្រួលទេ ព្រោះកម្ពុជាទុកចិត្តលើភាគីម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការការពារសុវត្ថិភាពជូនភ្ញៀវ។ លោកពន្យល់ថា គោលបំណងចម្បងមួយក្នុងចំណោមគោលបំណងចម្បងដទៃទៀតនៃគម្រោងទស្សនកិច្ចនេះ គឺដើម្បី «ខិតខំរកដំណោះស្រាយ» ធ្វើឱ្យអាស៊ានមានរដ្ឋសមាជិកចំនួន ១០ មិនមែន ៩ ឬតិចជាងនេះទេ។ យ៉ាងណាលោក កុយ គួង មិនឆ្លើយតបចំពោះសំណួររបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា តើកម្ពុជាព្រួយបារម្ភដែរឬទេ ប្រសិនបើរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនសម្រេចចិត្តធ្វើពហិការកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានដឹកនាំដោយកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដោយសារបញ្ហាភូមានេះ។
កន្លងទៅ រដ្ឋសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនមានដូចជា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី (Indonesia) ម៉ាឡេស៊ី (Malaysia) ហ្វីលីពីន (Philippines) និងសិង្ហបុរី (Singapore) តែងតែធ្វើយុទ្ធនាការយ៉ាងខ្លាំងក្លាប្រឆាំងនឹងវត្តមានមេដឹកនាំយោធាភូមាមិនឱ្យចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានបាន។ ប្រទេសទាំងនេះនៅរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់នៅឡើយ ជុំវិញចេតនាចុងក្រោយរបស់កម្ពុជានាពេលនេះ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី កំពុងព្យាយាមសុំជំហរជាក់លាក់ពីបណ្តាប្រទេសទាំងនេះ ថាតើពួកគេនឹងសម្រេចចិត្តបែបណា បើកម្ពុជាសម្រេចឱ្យមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារភូមាចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននាពេលខាងមុខនោះ។
អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិ និងជាព្រឹទ្ធបុរសរងនៃសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋអារីហ្សូណា (Arizona State University) បណ្ឌិត អៀ សុផល ពន្យល់ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីតាមសារអេឡិចត្រូនិក កាលពីពេលថ្មីៗ នេះថា ក្នុងនាមជាប្រធានប្តូរវេនរបស់អាស៊ាន ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែដឹកនាំសមាគមនេះតាមលំនាំខុស ដោយធ្វើឱ្យសមាគមនេះបែកបាក់គ្នា និងខ្មាសគេ។ លោកព្រមានថា ប្រសិនបើអាស៊ានមិនអាចទប់ទល់នឹងមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារយោធាភូមាបានទេ នោះក្រុមមេដឹកនាំនៃរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួន អាចនឹងជ្រើសរើសមិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានដឹកនាំដោយកម្ពុជា។
ចាប់តាំងពីលោក ហ៊ុន សែន មានគម្រោងទៅជួបមេដឹកនាំសឹកយោធាភូមាមក ពលរដ្ឋប្រទេសភូមាមួយចំនួនបានប្រតិកម្មថ្កោលទោស និងដុតរូបថតរបស់លោក ហ៊ុន សែន តាមទីសាធារណៈ និងនៅតាមបណ្ដាញសង្គម ហើយប្ដេជ្ញាធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងវត្តមានរបស់មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលឯកបក្ស។
សកម្មជនបក្សប្រឆាំង និងអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍សង្គម មើលឃើញថា ប្រតិកម្មរបស់ពលរដ្ឋភូមានេះ ដោយសារពួកគេខឹងសម្បារនឹងលោក ហ៊ុន សែន ទៅគាំទ្ររបបសឹកយោធាភូមា ដែលបានសម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់។ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២១ យ៉ាងហោចណាស់ មានពលរដ្ឋភូមា ១.៣០៥នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ ក្នុងនោះមានកុមារ ៧៥នាក់។ លើសពីនេះទៀត មនុស្សប្រមាណ ១០.៧៥៦នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ដោយសារពួកគេតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំខុសច្បាប់របស់របបសឹកយោធានៅភូមា៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។