អ្នកវិភាគ​ថា លោក ហ៊ុន សែន ព្រមាន​អ្នក​រិះគន់​ដើម្បី​បន្ត​អំណាច​បាន​យូរ​អង្វែង​ទៀត

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2018-11-01
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក គឹម សុខ (ឆ្វេង) អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​សង្គម និង​នយោបាយ និង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ស្ដាំ)។ RFA
លោក គឹម សុខ (ឆ្វេង) អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​សង្គម និង​នយោបាយ និង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ស្ដាំ)។ RFA
RFA

ក្រុម​អ្នកវិភាគ​ថា របប​ឯក​បក្ស​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នៅសល់​ពេល​ប្រមាណ ១២​ខែ ទៀត​សម្រាប់​កែប្រែ​ការដឹកនាំ​របស់​ខ្លួន​វិញ ឲ្យ​ងាក​មក​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ ដើម្បី​ជៀស​ផុត​ពី​ការ​គាប​​សង្កត់​ពី​សហគមន៍​ប្រទេស​ប្រកាន់​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ ពិសេស​ការ​ផ្ដាច់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ជាដើម។

ការ​លើកឡើង​ដូច្នេះ​ដោយសារតែ​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បរាជ័យ​ទាក់ទាញ​ប្រទេស​នៅ​សហភាព​អឺរ៉ុប​គាំទ្រ​លោក ដើម្បី​ជៀស​ផុត ពី​ទណ្ឌកម្ម​មក​លើ​កម្ពុជា កាលពីដើម​ខែ​តុលា។ ទោះបីជា​យ៉ាងណា លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​អះអាង​ដោយ​ខ្លួនឯង​ថា លោក​ជោគជ័យ​លើ​វិស័យ​ការទូត​របស់​លោក​នៅ​បរទេស។

អ្នកវិភាគ​លើកឡើង​ថា លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​បោកប្រាស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​ថា លោក​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​នោះ គឺ​ដើម្បី​ចង់​បិទបាំង​ភាព​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក ដែល​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ខាតបង់​ផលប្រយោជន៍​ជាតិ​ដ៏​ធំធេង​នៅ​ពេល​ខាងមុខ។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​ដែល​រត់​ភៀសខ្លួន​គេច​ពី​ការ​តាម​ចាប់ខ្លួន​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ជា​លើក​ទីពីរ លោក គឹម សុខ ថ្លែង​ពី​ប្រទេស​ហ្វាំងឡុង ថា លោក ហ៊ុន សែន កំពុងតែ​និយាយ​បន្លប់​ពលរដ្ឋ​ដើម្បី​បន្លំ​ការ​ពិត​តែប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះ​ថា លោក ហ៊ុន សែន កំពុងតែ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទៅ​រក​ភាព​បរាជ័យ​យ៉ាង​ខ្លាំង​សម្រាប់​ជាតិ ហើយ​ភាគ​បរាជ័យ​នេះ​នឹង​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ជាក់ស្ដែង​នៅ​ពេល​ខាងមុខ​មិន​ខាន«ការដែល​លោក ហ៊ុន សែន និយាយ​ថា​ស្នើ​ឲ្យ​មានការ​ព្យួរ (EBA) ឬ​មិន​ព្យួរ​វា​គឺជា​បរាជ័យ​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង​អាហ្នឹង​ជា​ការ​យល់​ខុស​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ទេ តាម​ពិត​ទៅ​ការ​ព្យួរ​ឬ​មិន​ព្យួរ​វា​មិនមែន​ធ្វើ​ភ្លាមៗ​ទេ វា​មាន​រយៈពេល​វែង​គេ​មាន​របៀបរបប និង​ទំនៀម​ទម្លាប់​របស់​គេ​ត្រឹមត្រូវ គេ​ប្រាប់​ថា​ឲ្យ​ងាក​ទៅ​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ គឺ​គេ​និយាយ​ភាសា​ការទូត ច្បាស់លាស់​និង​ម៉ឺងម៉ាត់ ជា​ភាសា​ទន់ភ្លន់ តែ​បើ​លោក ហ៊ុន សែន គាត់​ធ្លាប់​ធ្វើជា​អ្នកការ​ទូត​ដែរ ហើយ​គាត់​មិន​យល់​រឿង​ហ្នឹង អាហ្នឹង​ជា​ការ​បោកប្រាស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​ទេ»

លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​អ្នកវិភាគ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​កម្មករ នៅ​ស្រុក​មុខកំពូល ខែត្រ​កណ្ដាល​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ តុលា ថា អ្នកវិភាគ មិន​ដឹង​ការពិត ព្រោះ​ថា លោក​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ពី​ការ​បាន​ទៅ​ចូលរួម​ប្រជុំ​របស់​លោក នៅ​តាម​បណ្ដា​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​នា​ពេល​កន្លងមក«ទៅ​រក​អាហារូបករណ៍​ទៅ​រក​បាន​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​ទាំង​ពាណិជ្ជកម្ម​និង​កិច្ច​ការពារ​ជាតិ​សន្តិសុខ​ទៀត​ផង ប៉ុន្តែ​អស់លោក​បែរ​ជា​ចាត់​ទុក​ធ្វើជា​អ្នកវិភាគ​ថា មិនទាន់​ឃើញ​ជា​លទ្ធផល​ជា​ដុំកំភួន ប៉ុន្តែ​លោក​មាន​ដែល​គិត​ថា តើ​ការប្រជុំ​អាស៊ី​អឺរ៉ុប​មាន​ដែល​កើត​មាន​នៅ​កម្ពុជា​ទេ​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​របស់​កម្ពុជា តើ​ជា​ជោគជ័យ​ការទូត​របស់​កម្ពុជា​ឬ​យ៉ាងណា​? ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឲ្យ​អស់លោក​ធ្វើការ​វិភាគ​បែប​ឡប់ៗ​នេះ​ទេ ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឲ្យ​អស់លោក បង្រៀន​កូន​ខ្មែរ​ឲ្យ​ចេះ​បែប​ឡប់ៗ​នេះ​ទេ»

លោក គឹម សុខ ឆ្លើយតប​ថា លោក ហ៊ុន សែន គំរាម​អ្នកវិភាគ ឬ​អ្នក​រិះគន់​នេះ ដោយសារ​លោក​បារម្ភ​ខ្លាំង​ពេក​អំពី​ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​ដែន​អំណាច​របស់​លោក កាលណា​របប​នេះ បើក​ចំហ​សេរីភាព ប្រជាធិបតេយ្យ​ពេញលេញ​នោះ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ដែន​អំណាច​លោក​ឆាប់​នឹង​ដួល​រលំ។ លោក​បន្ត​ថា បញ្ហា​នេះ​ហើយ ដែល​លោក​គាបសង្កត់ និង​រឹតត្បិត​សេរីភាព​អ្នកវិភាគ អ្នក​រិះគន់ សង្គម​ស៊ីវិល រាំង​ខ្ទប់ ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​អ្នក​រិះគន់​ទាំងនេះ។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត របប​របស់​លោក​បាន​បង្កើត​គណៈកម្មការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​នៅមុខ​ផ្ទះ​របស់​លោក ដែល​សមាជិក​គណៈកម្មការ​មាន ជា​មេទាហាន នគរបាល​នោះ គឺជា​ការ​ត្រៀម​កម្លាំង​ដើម្បី​បង្ក្រាប​ទៅវិញ​ទេ។

ទាក់ទង​វត្តមាន​លោក ហ៊ុន សែន អាច​ទៅ​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ផ្សេងៗ ដូចជា​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​អង្គការសហប្រជាជាតិ បុរី​ញូវយ៉ក កិច្ចប្រជុំ​អាស៊ី​អឺរ៉ុប នៅ​ប្រទេស​បែលហ្សិក និង​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ទៀត​នោះ លោក គឹម សុខ បញ្ជាក់​ថា ពុំ​មែន​មានន័យថា ប្រមុខរដ្ឋ​ប្រទេស​ទាំងនេះ ទទួលស្គាល់​របប​របស់​លោក​នោះ​ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ​ក្នុងនាម​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ និង​អាស៊ី អឺរ៉ុប​នោះ​គេ​ត្រូវតែ​ប្រើ​នយោបាយ​ការទូត រវាង​មេដឹកនាំ​នីមួយៗ ហើយ​នៅ​ទន្ទឹម​នឹង​នេះ គេ​មើល​ឃើញ​កាន់តែ​ច្បាស់​ថែមទៀត គឺ​របប​លោក ហ៊ុន សែន នឹង​រង​ការខាតបង់​ដ៏​ធំធេង​នៅ​ពេល​ខាងមុខ គឺ​ការ​ប្រឈម​នឹង​ការ​បាត់​ការ​ផ្ដាច់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​EBA ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត​ធនាគារ​អន្តរជាតិ​ធំៗ ដែល​តែងតែ​ផ្ដល់​ប្រាក់​កម្ចី និង​ជំនួយ​ដល់​របប​លោក ហ៊ុន សែន នឹង​អាច​ឈប់​ផ្ដល់​កម្ចី និង​ជំនួយ​ដែរ បើសិនជា​លោក ហ៊ុន សែន មិន​កែប្រែ​ការដឹកនាំ​របស់​ខ្លួន​ទៅ​រក​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​ទេ​នោះ«បណ្ដា​ប្រទេស​នីមួយៗ​មាន​សិទ្ធិ​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ ហើយ​បណ្ដា​ប្រទេស​ដែល​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​នោះ​ពុំ​មានន័យថា​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ទទួលស្គាល់​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ទេ ឧទាហរណ៍​ប្រទេស​ភូមា កាលពី​របប​យោធា​ក៏​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​សមាគម​អាស៊ាន​ដែរ តែ​ពុំ​មានន័យថា គេ​ទទួលស្គាល់​របប​នោះ​ទេ ការដែល​គេ​ទៅ​ចូលរួម​ប្រជុំ​គឺ​គេ​ចង់​ផ្ដល់​ឱកាស​ឲ្យ​កែខ្លួន»

សហភាព​អឺរ៉ុប​កាលពីដើម​ខែ​តុលា បាន​ជូនដំណឹង​ជា​ផ្លូវការ​ក្នុង​លិខិត​មួយ​ដល់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ថា ការអនុវត្ត​នីតិវិធី​នៃ​ការ​ដក​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ត្រូវ​ប្រើ​រយៈពេល ពី ៦ ខែ ទៅ ១​ឆ្នាំ​គឺ​ចាប់ពី​ខែ​តុលា​នេះ​តទៅ មុននឹង​ដក​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ជា​ផ្លូវការ​ពី​កម្ពុជា។

ក្នុង​រយៈពេល​៦​ខែ​ដំបូង​នេះ សហភាព​អឺរ៉ុប​នឹង​ទុក​ពេល​ឲ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន គោរព​កិច្ចសន្យា​របស់​ខ្លួន​ឡើងវិញ ទាក់ទង​និង​ការ​គោរព​លក្ខខណ្ឌ​ការងារ គោរស​ព​សិទ្ធិមនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ ពោល​គឺ​ត្រូវ​ផ្ដល់​នីតិសម្បទា​ដល់​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​ទាំង ១១៨ រូប​មាន​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ ផ្ដល់​អាសនៈ ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់​ជូន​គណបក្សប្រឆាំង​ឡើងវិញ​ជាដើម។ ប៉ុន្តែ​ប្រសិនបើ​លក្ខខណ្ឌ​ទាំងនេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​នោះ​ទេ សហភាព​អឺរ៉ុប​នឹង​ត្រួតពិនិត្យ​លើ​ការ​កែប្រែ​ឥរិយាបថ​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ថា​តើ​គេ​នឹង​ផ្ដាច់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ឬ​គេ​បន្ត​ឲ្យ​ទៀត​ឬ​យ៉ាងណា?

របាយការណ៍​របស់​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​របប​លោក ហ៊ុន សែន​បង្ហាញ​ថា ក្រោម​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ទំនិញ​កម្ពុជា​នាំចូល​ទៅ​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប មាន​ទឹកប្រាក់​ដល់​ទៅ​ជាង ៦​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៧ ដែល​ភាគច្រើន​នៃ​ទំនិញ​ទាំងនោះ គឺជា​ផលិតផល​វាយនភណ្ឌ សំលៀកបំពាក់ និង​ស្បែកជើង ព្រមទាំង​ផលិតផល​កសិកម្ម​ជាដើម។​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ឬ​មិន​គិត​ពន្ធ ក្រោម​គម្រោង «​អ្វីៗ​ទាំងអស់​លើកលែងតែ​អាវុធ​» ( Everything But Arms , EBA ) របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប តាំងពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២​មក។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​ទម្លាក់កំហុស​ទៅលើ​បក្ស​ប្រឆាំង ថា​បាន​កៀរគរ​បរទេស ដើម្បី​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​របប​របស់​លោក។ លោក ហ៊ុន សែន សង្កត់ធ្ងន់​ថា មក​ទល់​ពេល​នេះ របប​របស់​លោក មិន​ទាន់​ប៉ះពាល់​អ្វី​ឡើយ ដូចជា​វិស័យ​កាត់ដេរ និយោជក​បាន​ដំឡើង​ប្រាក់ខែ​ពី​១៧០​ដុល្លារ ដល់​១៨២​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ នឹង​អនុវត្ត​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៩​ខាងមុខ«សង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ​បោកបក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​សម្រាប់​កម្មករ​របស់​យើង តែ​មក​ទល់​ពេលនេះ តើ​កម្មករ​បាត់​បង់​ការ​អនុគ្រោះ​​​ពន្ធ​ហើយ​ឬ​នៅ​? គឺ​មិន​ទាន់​មាន​ទេ»

ឆ្លើយតប​នឹង​ការ​ចោទប្រកាន់​នេះ លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​ចលនា​សង្គ្រោះជាតិ បាន​បញ្ជាក់​ថា លោក ហ៊ុន សែន ទៅវិញ​ទេ ដែល​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ធ្វើបាប​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន​នោះ«ខាង​សមាគម​កាត់ដេរ​សុំ​កុំ​ឲ្យ​គេ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​តែ​លោក ហ៊ុន សែន ថា លោក​មិន​ខ្វល់ ព្រោះ​អី ព្រោះ​លោក ហ៊ុន សែន មិន​ចង់​កែខ្លួន តែ​បើ​លោក ហ៊ុន សែន ចង់​កុំ​ឲ្យ​គេ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវតែ​កែខ្លួន»

លោក សម រង្ស៊ី បាន​អះអាង​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​រង​ភាព​អាម៉ាស់​កាន់តែ​ខ្លាំង​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ ព្រោះថា ប្រទេស​និយម​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​លើ​ពិភពលោក មិន​ទទួលស្គាល់​របប​ឯក​បក្ស​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​ការបោះឆ្នោត​ក្លែងក្លាយ​នេះ​ទេ។ លោក សម រង្ស៊ី ថ្លែង​បញ្ជាក់​ពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន កុំ​ប្រើ​អំណាច​ផ្ដាច់ការ​ត​ទៀត របប​ឯក​បក្ស​នេះ​នឹង​ជៀស​ផុត​ពី​គាបសង្កត់​ពី​អន្តរជាតិ៖ «លោក ហ៊ុន សែន បញ្ឈប់​ប្រើ​សាស្ត្រ​បី​កុំ​នេះ​ទៅ គឺ​ទី​១​កុំ ប្រើ​អំណាច​ផ្ដាច់ការ ទី​២ កុំ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ធ្វើបាប​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង និង​ទី​៣ កុំ​បក្សពួកនិយម គ្រួសារនិយម និង​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ ព្រោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ជាង ១៦​លាន​នាក់»

លោក ហ៊ុន សែន និង​មន្ត្រី​របប​របស់​លោក ជា​ញឹកញយ​តែង​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​ទៅលើ​អ្នកវិភាគ និង​អ្នក​រិះគន់ ជាក់ស្ដែង​ដូចជា​ករណី​លោក គឹម សុខ ក្រោយពី​លោក​ផុត​ទោស ហើយ​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ដោះលែង​វិញ​នោះ លោក គឹម សុខ នៅតែ​រក្សា​ជំហរ​ម៉ឺងម៉ាត់ វិភាគ​និង​រិះគន់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ឥត​សំចៃ​មាត់​ដដែល ក៏ប៉ុន្តែ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ខឹងសម្បា​យ៉ាង​ខ្លាំង និង​បាន​ព្រមាន​តាម​ចាប់ខ្លួន​លោក គឹម សុខ វិញ​ភ្លាមៗ មិនយូរប៉ុន្មាន​តុលាការ​ក៏​ចេញ​ដីកា​ចាប់ខ្លួន​លោក គឹម សុខ ទៅតាម​បណ្ដឹង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​ដីធ្លី​នាំគ្នា​តវ៉ា​ធ្វើបាតុកម្ម​ក៏​ទទួលរង​នូវ​ការចោទប្រកាន់​ផ្សេងៗ​ពី​របប​លោក និង​ចាប់ខ្លួន​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ដែរ ដូចជា​អ្នកស្រី ទេព វន្នី សកម្មជន​ដីធ្លី​បឹងកក់ និង​អ្នករងគ្រោះ​ដីធ្លី​ដទៃ​ទៀត​ជាដើម៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល