ពលរដ្ឋរិះគន់តុលាការក្រុងភ្នំពេញថា ជាតុលាការមិនឯករាជ្យ និងកាត់ក្ដីរឿងនយោបាយតាមខ្សែញាក់របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងចេតនាបំបាត់សំឡេងគណបក្សប្រឆាំង។ ការរិះគន់របស់ពលរដ្ឋនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្ដន្ទាទោសលោក ស៊ុន ចន្ធី ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ២ឆ្នាំ និងដកសិទ្ធិធ្វើនយោបាយជាអចិន្ត្រៃយ៍ ក្នុងសំណុំរឿង «ញុះញង់»។
ពលរដ្ឋលើកឡើងថា ការបញ្ចេញមតិរបស់ប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិលោក ស៊ុន ចន្ធី ក្នុងពេលកន្លងទៅ គឺជាការអនុវត្តសេរីភាពបញ្ចេញមតិក្នុងនាមលោកជាពលរដ្ឋ និងជាអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំងស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ តុលាការមិនគួរកាត់ទោសលោកឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ និងហាមលោកមិនឱ្យធ្វើនយោបាយនោះឡើយ។
ពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញ កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ថា ការរិះគន់របស់ លោក ស៊ុន ចន្ធី ជុំវិញរឿងការបែងចែកប័ណ្ណក្រីក្រដោយមានភាពរើសអើងនោះគឺជាការបញ្ចេញមតិរបស់អ្នកនយោបាយម្នាក់។ កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ថា ការលើកឡើងរបស់អ្នកនយោបាយបែបនេះមិនមែនជាបទល្មើសញុះញង់ដូចជាការចោទប្រកាន់របស់តុលាការនោះទេ ប៉ុន្តែកញ្ញាថាការលើកឡើងរបស់ លោក ស៊ុន ចន្ធី គឺការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអនុវត្តចន្លោះប្រហោងរបស់រដ្ឋាភិបាល។
កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ៖ «ក្នុងនាមខ្ញុំជាពលរដ្ឋ ជាអ្នកតាមដានមើលព័ត៌មានទាំងអស់ហ្នឹងគឺអត់ទទួលយកបានទេ មិនថាពលរដ្ឋ ឬអ្នកនយោបាយទេគឺថាឱ្យតែគេនិយាយអីអត់បានតែម្ដងអត់ដឹងមូលហេតុអីមិនថាអ្នកនយោបាយ មិនថាពលរដ្ឋ»។
រីឯតំណាងសហគមន៍បឹងតាមោក លោកស្រី ស៊ា ដាវី លើកឡើងថា ការកាត់ទោសទៅលើពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយដោយសារតែការបញ្ចេញមតិគឺជារឿងមិនសមហេតុផល និងប្រាសចាកពីគោលការណ៍ច្បាប់។ លោកស្រីចង់ឃើញអ្នកនយោបាយបញ្ឈប់ការប្ដឹងផ្ដល់យកឈ្នះចាញ់ ហើយគួរតែរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហា និងបម្រើពលរដ្ឋវិញ។
អ្នកនាង ស៊ា ដាវី៖ «បងចង់ឃើញអ្នកនយោបាយផ្សះផ្សាគ្នារួបរួមគ្នាដើម្បីការពារ និងបម្រើផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយឃើញកន្លែងដែលខ្វះចន្លោះគឺភាគីខាងបក្សខាំងជំទាស់ហ្នឹងគាត់មានសិទ្ធិក្នុងការបញ្ចេញមតិដើម្បីឱ្យខាងបក្សកាន់អំណាចហ្នឹងគាត់ស្ថាបនាមកវិញ»។
ទាក់ទងនឹងការកាត់ទោសលោក ស៊ុន ចន្ធី នេះដែរម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុក ផែលលីណាន់ ងែត (Pellynan Ngeth) បានបញ្ចេញមតិនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកជុំវិញករណីកាន់ទោស លោក ស៊ុន ចន្ធី ថា ខ្មែរ១នគរបទចោទដូចគ្នាទាំងអស់គឺម្នាក់ណាក៏ញុះញង់ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ ភ័យខ្លាចធ្លាក់ពីអំណាច ដើរគំរាមគេសព្វទិសទី ដែលញ៉ាំងឲ្យគេកាន់តែស្អប់ច្រើន ។ ដោយឡែកម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ ឆេង តារារាជ្យ (Chheng Darareach) បញ្ចេញមតិថា«តុលាការតេឡេ ញាក់តាមតែតេឡេគេបញ្ជា»។ ចំណែកឯ ម្ចាស់ហ្វេសប៊ក លោក តាភា ស៊ុន (Taphea Sun) ចាត់ទុកការកាត់ទោសនេះជាការអនុវត្តនីតិមាត់។
អតីតចៅសង្កាត់រងទី២ មកពីបក្សប្រឆាំងនៅសង្កាត់ប៉ោយប៉ែត លោកស្រី ចៅ រតនៈ លើកឡើងនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកទៅកាន់ប្រពន្ធ លោក ស៊ុន ចន្ធី ថា ជាតិជាមនុស្សស្រីកំពុងឆ្លងកាត់ជីវិតជាម្ដាយត្រូវសម្រាលកូនដំបូង ដោយខ្វះភាពកក់ក្ដៅនិងមិនឃើញវត្តមានពីប្ដីនៅក្បែរខ្លួន ខណៈដែលប្ដីជាទីស្រលាញ់កំពុងជាប់ឃុំដោយអយុត្តិធម៌ ដែលនាំឱ្យឈឺទាំងកាយឈឺទាំងចិត្ត។ លោកស្រី ចៅ រតនៈ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី បន្ថែមថា ការកាត់ទោសលោក ស៊ុន ចន្ធី គឺជារឿងអយុត្តិធម៌ និងជាការដកហូតសិទ្ធិនយោបាយស្របច្បាប់របស់អ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង។
លោក ចៅ រតនៈ៖ «យើងសិក្សាសិនចាំយើងចោទប្រកាន់ទៅលើគាត់ ព្រោះអ្នកនិយាយរឿងប័ណ្ណក្រីក្រមិនមែនតែ លោក ស៊ុន ចន្ធី ទេដែលនិយាយគឺមានមាត់ច្រើនដែលនិយាយរឿងហ្នឹងជាក់ស្ដែងដូចជាលោកជំទាវដែលជាប្អូនស្រីរបស់សម្ដេចក៏គាត់ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ដែរ ដូច្នេះខ្ញុំយល់ថា ការលើកឡើងរបស់អ្នកនយោបាយក្នុងគណបក្សក៏ដោយ ប្រជាពលរដ្ឋក៏ដោយគឺយើងមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់លើកឡើងនូវអ្វីដែលប្រឈមជាមួយបរិបទសង្គមមិនមែនតែបញ្ហាប័ណ្ណក្រីក្រតែមួយមុខទេ»។
មួយថ្ងៃក្រោយតុលាការកាត់ទោស គណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ស៊ុន ចន្ធី ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ នេះដែរ សមាជិកគណៈកម្មាធិការនាយកនៃគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ផុន សុភា ឱ្យដឹងថាគណបក្សកម្លាំងជាតិសម្រេចរើទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោយអាជ្ញាធរបានធ្វើការគំរាមកំហែងម្ចាស់ផ្ទះជួលឱ្យបញ្ចប់កិច្ចសន្យាមុនអាណត្តិ។ លោកថា រូបភាពនៃការគំរាមកំហែងរបស់អាជ្ញាធរនេះមិនមែនជាលើកទីមួយនោះទេ ខណៈដែលកន្លងមក អាជ្ញាធរតែងគំរាមម្ចាស់ផ្ទះមិនឱ្យជួលផ្ទះគណបក្សកម្លាំងជាតិច្រើនដងមកហើយ។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចសុំការឆ្លើយតបរឿងនេះពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក គឹម សន្តិភាព បានទេ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ។
ជុំវិញករណីនេះ ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក នី សុខា មានប្រសាសន៍ថា ការរិះគន់របស់ពលរដ្ឋជុំវិញករណីកាន់ទោសប្រធានបក្សប្រឆាំងនេះគឺដូចគ្នានឹងមតិអន្តរជាតិដែលមើលឃើញថា តុលាការកាត់ក្ដីមិនតាមគោលការណ៍ច្បាប់។
លោក នី សុខា៖ «ថានៅពេលដែលប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌មួយគឺថាជាទូទៅជាប្រព័ន្ធដែលស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែនៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះបែរជាប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌មួយទទួលរងការរិះគន់ អាហ្នឹងវាកាន់តែធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបាត់បង់ជំនឿទៅលើស្ថាប័នយុត្តិធម៌ ដូច្នេះជារឿងមួយដែលដែលគួរឱ្យមានការព្រួយបារម្ភចំពោះស្ថានភាពបែបនេះ»។
សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានសម្រេចប្រកាសសាលក្រមផ្ដន្ទាទោស ប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ស៊ុន ចន្ធី ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ២ឆ្នាំ និងដកហូតសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត រួមនឹងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ៤លានរៀល ឬស្មើប្រមាណ ១ពាន់ (១.០០០) ដុល្លារអាមេរិកបង់ឱ្យទៅដើមបណ្ដឹង។ ភ្លាមៗក្រោយការប្រកាសសាលក្រម នាយកអង្គការតស៊ូមតិសិទ្ធិមនុស្ស និងការងារអាស៊ី (AHRLA) លោក ហ្វីល រ៉ូប៉ឺតសុន (Phil Robertson) បង្ហោះសារនៅលើបណ្ដាញ សង្គមអ៊ិច (X) ថា ការគាបសង្កត់របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមកលើក្រុមគណបក្សប្រឆាំង នៅពេលឥឡូវនេះ មានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធដែលកំពុងរីករាលដាល ហើយលោកថា កម្ពុជាបានយកគំនិត «លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ» គឺជាការលេងសើចទាំងស្រុង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។