ម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមផ្នែកសិប្បកម្មចំណីអាហារនៅកម្ពុជា លើកឡើងថា កង្វះបច្ចេកវិទ្យា និងដើមទុន កំពុងក្លាយជាបញ្ហាវាយលុកទៅលើអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ។ ករណីនេះ គឺជាបញ្ហាប្រឈម និងជាផលប៉ះពាល់ដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា ពិសេសក្លាយជាឧបសគ្គដល់ដំណើរការអាជីវកម្ម ដើម្បីឈានជើងចូលសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន។
តើសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមទាំងនោះ ប្រឈមបញ្ហាអ្វីខ្លះ?
ម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា បារម្ភបញ្ហាប្រឈមធំៗទាក់ទងនឹងកង្វះបច្ចេកទេស និងដើមទុន កំពុងក្លាយជាកត្តារាំងស្ទះដល់ការបង្កើនផលិតកម្មស្បៀងអាហារ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងកំណើនប្រជាជនក្នុងប្រទេស និងផលិតឲ្យលើសសម្រាប់ការនាំចេញ។
ការលើកឡើងរបស់ម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅពេលនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្ដីពីការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសាកលវិទ្យាល័យ និងឧស្សាហកម្ម និងយន្តការក្នុងការគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) នៅកម្ពុជា ដែលបានរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា នារាជធានីភ្នំពេញ។ សិក្ខាសាលានេះ មានបំណងចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងស្វែងយល់ពីស្ថានភាពទូទៅនៃឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា។
ប្រធានសមាគមទំពាំងបាយជូរព្រៃ និងជាតំណាងសហគ្រាសស្រាទំពាំងបាយជូរព្រៃ ខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក មាស វីរៈ ឲ្យដឹងថា សិប្បកម្មផលិតស្រាទំពាំងបាយជូរព្រៃរបស់សហគ្រាសលោក ប្រឈមបញ្ហាច្រើន។ លោកថា ដោយសារសិប្បកម្មទំពាំងបាយជូរព្រៃ ជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតថ្មី ដូច្នេះបានជួបនឹងបញ្ហាបច្ចេកទេស ដើម្បីវាស់ស្ទង់ពីកម្រិតស្តង់ដារគុណភាពដែលត្រូវផលិត ដើមទុនដើម្បីទ្រទ្រង់ពង្រីកសិប្បកម្ម កង្វះព័ត៌មានជុំវិញដំណើរការសិប្បកម្ម កង្វះទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផល កង្វះធនធានមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនទៀត។
លោកថា បញ្ហាទាំងនេះហើយបានបង្កបញ្ហាស្មុគស្មាញដល់ដំណើរការសិប្បកម្ម ពិសេសមិនអាចមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងទីផ្សារអាស៊ានបាន៖ «វាពិតជាប្រឈមនឹងបញ្ហាច្រើនណាស់តាំងពីចាប់ផ្ដើមបង្កើតសហគ្រាសទំពាំងបាយជូរជាលើកដំបូង រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន តាំងពីការប្រមូលធនធាន។ ម្យ៉ាងទៀត ធនធានដើម្បីផលិតបានពីព្រៃ គឺជាវត្ថុធាតុដើមក្នុងព្រៃ ចឹងវាអត់មានស្តង់ដារមួយ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីស្តង់ដារ ផ្លែវាទុំកម្រិតណានោះទេ ហើយពីមួយឆ្នាំៗយើងចេះតែប្រឹងទិញផ្លែទំពាំងបាយជូរព្រៃពីប្រជាជន ធ្វើឲ្យការផលិតកើនឡើងខ្ពស់ តែផ្ទុយទៅវិញបែរជាមិនមានទីផ្សារទៅវិញ»។
ម្ចាស់សហគ្រាសស្រាទំពាំងបាយជូរព្រៃរូបនេះលើកឡើងទៀតថា កន្លងមក ទោះជាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគាំទ្រនូវគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផលិតស្រាទំពាំងបាយជូរព្រៃរបស់សហគ្រាសលោកក្តី តែលោកចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាល ត្រូវចាត់វិធានការ និងអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់ ព្រោះសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម គឺជាសសរស្ដម្ភទី៣ ដែលជួយទ្រទ្រង់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ជាងនេះទៀត លោកថា ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវរិះរកគន្លឹះដោះស្រាយទីផ្សារ និងស្វែងរកគំនិតបច្ចេកទេសបន្ថែម ដើម្បីជំរុញឲ្យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់អាចពង្រឹងគុណភាពដំណើរការផលិតរបស់ខ្លួននាពេលអនាគត៖ «អ្វីដែលយើងចង់បានឲ្យអាជ្ញាធរ ក៏ដូចជាស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលជួយដោះស្រាយ គឺចង់ឲ្យគាត់ជួយពង្រីកទំនាក់ទំនងទីផ្សារ ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស សម្រួលលិខិតបទដ្ឋានផ្សេងៗដើម្បីឲ្យគាត់មានដំណើរការងាយស្រួល ហើយត្រូវទាញយកបទពិសោធន៍ផ្សេងៗមកចែកជូនសហគ្រាសទាំងអស់»។
របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវរបស់វិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ស៊ី.ឌី.អ.អាយ (CDRI) បង្ហាញថា សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា ប្រឈមមុខខ្លាំងនឹងឧបសគ្គចម្បងៗច្រើន ដូចជា បញ្ហាការិយាធិបតេយ្យ និងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់អន់ខ្សោយ ភាពលំបាកក្នុងការទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុ កង្វះការគាំទ្រ និងផលិតផលទាប ជាបន្ថែមលើការចូលរួមបានតិចតួចនៅក្នុងសមាហរណកម្មក្នុងតំបន់។ ការសិក្សានេះ ក៏បានបង្ហាញដែរថា ការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៅឡើយ និងមិនទាន់បានត្រៀមរួចរាល់សម្រាប់សមាគមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាននោះទេ។
លើសពីនេះ ការសិក្សារបស់ ស៊ី.ឌី.អ.អាយ ស្ដីពីការត្រៀមខ្លួនរបស់កម្ពុជា សម្រាប់សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានឆ្នាំ២០១៥ បានបង្ហាញលទ្ធផលដែរថា កម្ពុជា ហាក់ជាប្រទេសអនុវត្តនៅខ្សោយរាល់ទិដ្ឋភាពនៃគោលនយោបាយ ស្ដីពីសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដែលក្នុងនោះរួមមាន ក្របខ័ណ្ឌស្ថាប័ន លទ្ធភាពប្រើប្រាស់សេវាគាំទ្រនានា ការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មបានលឿនអស់សោហ៊ុយតិច និងមានបទបញ្ញត្តិល្អជាងមុន លទ្ធភាពបានប្រើប្រាស់ហិរញ្ញប្បទាន បច្ចេកវិទ្យា និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា ការពង្រីកទីផ្សារអន្តរជាតិ ការជំរុញការអប់រំពីសហគ្រិនភាព និងមានអ្នកតំណាងកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ របាយការណ៍ ក៏បង្ហាញដែរថា រដ្ឋាភិបាល និងគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ត្រូវតែដោះស្រាយពីភាពកម្សោយទាំងនេះ។
ឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងនេះ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៃក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម លោក ឈា ឡាយហ៊ី មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលចាត់ទុកសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ជាឆ្អឹងខ្នងសំខាន់ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ លោកថា វិស័យនេះបានផ្តល់ការងារយ៉ាងច្រើនដល់ពលរដ្ឋខ្មែរ។ លោកបន្តថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា ពិសេសបច្ចេកទេស និងលទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងបានដាក់បញ្ចូលក្នុងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិស្ដីពីការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងសិប្បកម្មក្រោយឆ្នាំ២០១៥៖ «ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម សូមគាំទ្រ និងរិះរកយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីៗ ដើម្បីជំរុញឲ្យវិស័យសហគ្រាសទាំងតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា អាចទទួលស្គាល់ទាំងឆាកជាតិ និងអន្តរជាតិ»។
ការធ្វើជំរឿនសហគ្រាសកន្លងទៅ ធ្លាប់បានបង្ហាញថា កម្ពុជា មានសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម កំពុងដំណើរការទូទាំងប្រទេសជាង ៥០ម៉ឺន ប៉ុន្តែការចុះបញ្ជីជាផ្លូវការមានចំនួន ៥ម៉ឺនសហគ្រាសប៉ុណ្ណោះ។
នៅចុងឆ្នាំ២០១៥ នេះ កម្ពុជា និងប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដទៃទៀត បានពួតដៃបង្កើតទីផ្សាររួមគ្នាតែមួយជាលើកដំបូងនៅក្នុងតំបន់ ហៅថាសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន (AEC)។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ប្រមូលផ្តុំប្រទេសសមាជិកអាស៊ានឲ្យក្លាយជាប្លុកពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់បំផុតមួយ នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ពោលគឺទីផ្សាររួមគ្នាតែមួយ ដែលមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ២,៤លានដុល្លារ ពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ ៦០០ពាន់លានដុល្លារ និងប្រជាជនសរុប ៦២៥លាននាក់។
ម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា ជិត ៣០នាក់ ដែលបានចូលរួមសិក្ខាសាលាស្ដីពីការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសាកលវិទ្យាល័យ និងឧស្សាហកម្ម និងយន្តការក្នុងការគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា នៅតែបារម្ភថា ភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម នឹងមិនអាចទទួលផលចំណេញពីទីផ្សារសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានចុងឆ្នាំ២០១៥ នោះឡើយ។
ម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម នៅតែទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល ដោះស្រាយលទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុ កង្វះទីផ្សារបច្ចេកវិទ្យា និងផលិតភាពទាប ការកសាងសមត្ថភាព លទ្ធភាពទទួលបានព័ត៌មាន និងកសាងទំនាក់ទំនងរវាងសហគ្រាសធុនធំទាំងក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។
សន្និសីទថ្នាក់ជាតិស្ដីពីសុចរិតភាពធុរកិច្ច កាលពីចុងខែឧសភា កន្លងទៅ សង្គមស៊ីវិលទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក៏បានផ្ដល់អនុសាសន៍ថា ប្រសិនបើប្រទេសកម្ពុជា ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមបាន កម្ពុជា នឹងទទួលបានចំណូលមធ្យមនៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ និងឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។